Advertentie
Advertentie

Tekort aan personeel bij het ministerie van Financiën

Het tekort aan personeel in het ministerie van Financiën bestaat sedert meer dan vijftig jaar .Vooreerst was er de budgettaire regel het staatspersoneel te beperken en die regel toe te passen op Financiën. Alsof een staatsbedrijf die een omzet moet verwezenlijken en opdrijven geen investeringen aan human resources hoeft te doen. Vervolgens was er de communautaire regel. De Vlaamse politici verkiezen jaarlijks honderden miljarden te verliezen boven het prijsgeven van de pariteit in Brussel. De vakbonden hebben dus enigszins gelijk wanneer zij smeken om meer personeel, maar de gebrekkige werking van Financiën ligt veel dieper en het is onvoorstelbaar dat de regeringen het probleem nooit hebben durven aanpakken. Is het om de communautaire vrede in stand te houden of om de fraude te tolereren? Brussel is een fiscaal paradijs. Een controlekantoor moet geleid worden door een tweetalige titularis, maar die zijn er niet. Evenmin zijn er volwaardige interims. Het lager personeel moet evenwel niet tweetalig zijn, zodat het kantoor ten slotte geleid wordt door een personeelslid van tweede categorie en zelfs van de laagste graad . Dit is niet alles, het kantoor is zodanig onderbevolkt dat de aanwezige beambten zich slechts kunnen bezig houden met louter administratieve taken. Controleverrichtingen zijn dan ook uiterst beperkt en de opbrengst nihil. Daarenboven weigeren Waalse ambtenaren in Brussel te werken zodat het Vlamingen zijn die, Frans onkundig, in Brussel verzeild geraken. Dit geldt niet alleen voor de controlekantoren maar ook voor de ontvangkantoren. Deze feiten zijn voldoende gekend door de uitvoerende en de wetgevende macht, maar ingegrepen wordt er niet. De gerechtelijke macht ondergaat trouwens hetzelfde fenomeen.In de grootsteden Antwerpen en Luik is de toestand nauwelijks beter; de controlekantoren zijn onderbezet en het personeel is weinig gestimuleerd.Een andere belangrijke factor die een rol speelt in de gebrekkige werking van Financiën is het gebrek aan kennis vanwege vele ambtenaren en beambten. De technische bekwaamheid van een controleur stoelt op een grondige kennis van het burgerlijke recht als van het fiscale recht. Immers het burgerlijk recht beheerst het fiscaal recht voor zover dit laatste er niet van af is geweken. Vijftig jaar geleden waren de examens van tweede en eerste categorie in Financiën overdreven moeilijk. Wijlen professor Van Goethem die een examenvraag voorgeschoteld kreeg met betrekking tot een devolutie inzake erfenis antwoordde dat hij een rechtsgeleerde was en geen rechtsacrobaat. Onder druk van de syndicaten werden de examens gemakkelijker, maar aangezien vakbonden voornamelijk lager personeel vertegenwoordigen is de keerzijde van de medaille dat de examens heden ten dage te oppervlakkig zijn geworden.De aanwerving van licentiaten in de rechten en in de economie als adjunct-controleur is ook geen onverdeeld succes. De bekwaamste vinden een meer lucratieve gading in de privé-sector of als zelfstandige, de anderen blijven hangen hetzij bij gebrek aan ambitie, hetzij omdat zij niet slagen in de examens. Het zou helemaal uit de boze zijn om universitairen uit andere disciplines aan te werven, want dan is de technische kennis volledig zoek.Om te vermijden dat hogere ambtenaren zich sleuren naar hun pensioen, is het initiatief van de huidige regering om met mandaten te werken gunstig. Maar de vakbonden zullen er voor moeten waken dat geen willekeurige benoemingen geschieden. De Waalse ambtenarenvereniging heeft al vast laten weten dat zij zich niet zal onbetuigd laten.Een paar weken terug vroeg de BBI bij monde van haar directeur-generaal om een volwaardig statuut wat volledig normaal is, maar moeilijk te verwezenlijken valt. Hoe gaat ze ambtenaren rekruteren buiten de gevestigde fiscale administraties om? Waar gaat ze personeel vinden dat polyvalent is en alle fiscale disciplines beheerst, zonder te spreken van het burgerlijk recht waarvan de kennis in het algemeen uiterst beperkt is. Een controle uitvoeren en een aanslag van belastingen vestigen zonder de rechtsprincipes van het gemeen recht te respecteren is een misdaad tegenover de belastingplichtige en resulteert terecht in een bezwaar of proces.Het PRL-gemeenteraadslid en directeur-generaal van de BBI, de heer Vandecapelle, vindt gemakkelijk gehoor bij zijn partijgenoot aan het hoofd van het ministerie van Financiën , maar of een liberale minister bereid zal zijn een fiscale FBI op te richten, onttrokken aan het gezag van de administrateur-generaal van de belastingen, is ten zeerste twijfelachtig, tenzij het louter gaat om een manoeuvre een politieke benoeming te ensceneren. In de vorige regering hebben voor de eerste maal politieke benoemingen plaats gegrepen in het departement van Financiën, weliswaar verspreid over de gevestigde kleuren, wat niet belet dat kunde niet meer de eerste vereiste was .De BBI moet niet alleen volwaardig worden maar ook volledig worden geherstructureerd. De vorige minister Maystadt erkende in het parlement dat de BBI weinig rendement en geen opbrengst had. De zogenaamde tweetalige BBI-directie van Brussel controleert geenszins Brussel maar het personeel rijdt duizenden kilometers over heel het land om dikke verplaatsingsvergoedingen op te strijken. In die omstandigheden wordt weinig tijd besteed aan de controle zelf en is de taxatie die er op volgt dikwijls kunst en vliegwerk.Het is ook een leugen dat de relaties met de traditionele fiscale administraties goed zijn. Vooreerst wordt aanstoot genomen aan de Gestapo-manieren van de BBI en wordt hun bemoeizucht gelaakt. Een staaltje van de ingesteldheid van deze ambtenaren zal dit illustreren.Er werd een controle verricht bij een hoger ambtenaar van Financiën die ook les gaf. Hij werd onder druk gezet om te verzaken aan de aftrek van de werkelijke verplaatsingkosten voor zijn lessen. Hij weigerde en kreeg te horen dat hij zijn cumul om les te geven zou kwijt spelen. Hij bleef weigeren en kreeg dan het dreigement dat zijn dochter en schoonzoon een zware controle zouden ondergaan waarop hij repliceerde dat zij moesten doen wat zij niet konden laten. Hoe zou de gewone sterveling reageren? Uiteindelijk kreeg de gecontroleerde ambtenaar grotendeels gelijk van de bevoegde gewestelijke directeur der belastingenHeet van de naald is het tv-bericht dat de fiscus er in geslaagd is 250 miljoen frank belastingen verschuldigd door een bankinstelling te laten ontsnappen. Het ging om een controle die enerzijds door de BBI niet behoorlijk werd afgewerkt en anderzijds door nalatigheid van de met invordering belaste beambte.Wat de betrokken beambte betreft is het schrijnend alleen maar te veronderstellen dat de Raad van State hem zou verantwoordelijk stellen en eventueel een tiende van de verloren belastingen zou doen betalen. Hoe kan men iemand laten opdraaien voor de uitoefening van een functie in een volledig scheefgetrokken situatie? De betrokken beambte had noch het brevet van tweetaligheid, noch een brevet van de laagste graad in eerste categorie; daarenboven was het ontvangkantoor schromelijk onderbemand.Wat het falen van de BBI betreft, wordt andermaal, na de dossiers Beaulieu en KBC, de machteloosheid aangetoond om belangrijke dossiers te behandelen. We zullen maar niet spreken over de talrijke BTW-carrousels in het Brusselse waarin zij volledig verloren lopen en er maar niet in slagen paal en perk te stellen aan deze frauduleuze praktijken. Eerlijkheidshalve dient opgemerkt dat deze fraude in de hand wordt gewerkt door de Europese intracommunautaire BTW-wetgeving en dat de Europese Commissie stilletjes gaat beseffen dat een en ander dringend moet worden verholpen.Nu er aanvullende inkomsten dienen gezocht te worden om de gewesten de mogelijkheid te bieden hun zorgverzekering te realiseren, is het hoog tijd om de fiscus te herstructureren en te voorzien in een adequate bezetting van geschoold personeel.De volgende maatregelen lijken opportuun:- oprichting in Brussel van eentalige fiscale diensten naar gelang de noodwendigheden;ofwel- de premie van tweetaligheid zodanig optrekken dat het een stimulans vormt om het brevet te behalen en in Brussel te werken;- een kosteloos trein-, bus- of metroabonnement voor de personeelsleden die zich de moeite getroosten om de verplaatsing naar Brussel te maken;- in te staan voor een degelijke vorming en een permanente bijscholing;- de lonen aantrekkelijker te maken, want van het personeel van Financiën wordt veel meer geëist dan van om t even welk ander staatspersoneel.Budgettair zijn de uitgaven een peulschil vergeleken met de miljarden, te ramen op minstens 300 miljard per jaar, die deze maatregelen kunnen opbrengen. Daarenboven is het gebrek aan fiscale controles in de grootsteden een grove onrechtvaardigheid ten aanzien van de bevolking in de overige delen van het land.Er zijn belastingplichtigen in Brussel die nog nooit een controleur gezien hebben. Wat bezielt de overheid om dit te negeren? Luc VANDEN BERGHEDe auteur is eredirecteur der BTW van West-Vlaanderen en was adjunct-directeur der BTW in Brussel en adjunct-directeur der BBI in Gent