Advertentie
Advertentie

Traagzaam trekt de markt open

Sinds 10 augustus kunnen de industriële verbruikers die jaarlijks meer dan 25 miljoen m3 aardgas afnemen, de met aardgas gestookte elektriciteitscentrales en alle installaties voor warmtekrachtkoppeling in Europa hun aardgasleverancier kiezen. Begin 2001 verlaagt de toegangsdrempel tot de vrije markt naar 5 miljoen m3 per jaar. Sinds augustus is 67 procent van het industriële deel van de Belgische aardgasmarkt vrijgemaakt en vanaf begin 2001 bedraagt het vrijgemaakte deel 95 procent.De Belgische aardgasmaatschappij Distrigas verloor het afgelopen jaar een deel van de afzet aan twee vrijgemaakte klanten, maar kon dat volumeverlies ruimschoots compenseren in het buitenland. Over 2000 haalde Distrigas een verkoop van 18 miljard m3 aardgas, waarvan 1,2 miljard m3 buiten België. Het industriële verbruik bedroeg 4,9 miljard m3 en dat voor elektriciteitsproductie 3,6 miljard m3.De aardgasmarkt volgde het voorbeeld van de Europese elektriciteitsmarkt, waarvan het eerste deel sinds 19 februari 1999 is vrijgemaakt. In theorie althans, want Febeliec, de federatie van de Belgische industriële grootverbruikers, stuurde de Europese Commissie nog in het voorjaar een klachtenbrief om de gebrekkige werking van de vrije elektriciteitsmarkt te hekelen. De belangrijkste hiaten betroffen de onafhankelijke beheerder van het hoogspanningsnetwerk (de netbeheerder), de toegangsvoorwaarden en de tarieven voor het gebruik van het hoogspanningsnetwerk. Waarna de Europese Commissie een procedure tegen België begon omdat het merendeel van de uitvoeringsbesluiten van de liberaliseringswet nog niet klaar waren. Het VBO speelde in de lobbying voor een beter functionerende elektriciteitsmarkt de rol van de grenadiers van Offenbach. De werkgeversfederatie klaagde de vertraging in de elektriciteitswerken pas maanden na Febeliec aan.De federale regering besliste pas in november dat de netbeheerder in de lente van 2001 wordt benoemd en naar de beurs gebracht. De Gemeentelijke Holding, de holding waarin de Belgische gemeenten en provincies hun vroegere Gemeentekrediet-participatie samenbrachten, besliste kort daarop te participeren in de netbeheerder. Het netbeheer in België is in handen van CPTE, de vereniging in deelneming van Electrabel (92 procent) en de publieke elektriciteitsproducent SPE (8 procent). De samenwerking in CPTE komt weldra ten einde. In een conclaaf besliste SPE dat de samenwerking met Electrabel in CPTE niet meer te rijmen valt met de Europese richtlijn. De onderneming zoekt een buitenlandse partner en hanteert een preselectie van drie kandidaten: de Duitsers RWE en E.ON en de Franse staatsgigant Electricité de France (EDF).Omdat de tarieven voor het gebruik van het Belgische hoogspanningsnetwerk afhangen van de waardering van het netwerk, woedde er maandenlang een onderhuidse oorlog tussen de elektriciens en de regeringspartners over de kwestie. Uiteindelijk besliste de regering dat een groep revisoren het netwerk diende te waarderen. Uitgaande van dat rapport stelde de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG), de controleur van de vrijgemaakte markt voor elektriciteit en aardgas in België, een voorstel van tarievenstructuur en een intentieverklaring over de tarievenpolitiek op. De operatie moet dit voorjaar vorm krijgen.De regering verlaagde tevens de toegangsdrempel tot de vrije markt. Vanaf 1 januari zijn alle verbruikers die tussen 100 GWh en 20 GWh per jaar afnemen eveneens vrij. De volgende drempelverlaging gebeurt op 31 december 2002. Dan zakt de drempel naar 10 GWh. Voor deze drempelverlagingen is overleg met de gewesten nodig, omdat het hoogspanningsnetwerk gedeeltelijk onder gewestelijke bevoegdheid valt.De wondere wereld van de verdeling van de bevoegdheden in België noopte Electrabel ertoe een rechtszaak te starten bij het Arbitragehof. Electrabel ergert zich aan de gratis 100 kWh elektriciteit voor de kleine verbruiker in Vlaanderen, een idee van de Vlaamse minister voor Energie, Steve Stevaert. De elektriciteitsproducent vindt dat het niet kan dat er twee wetgevende niveaus zijn waar tegenstrijdige beslissingen kunnen worden genomen en dat het niet houdbaar is dat gewestelijke maatregelen uit een nationale pot worden betaald. Het zal echter nog lang duren vooraleer het Arbitragehof zich hierover uitspreekt.En er werd occasioneel al eens wind verkocht. Op 28 april kondigde Steve Stevaert op een persconferentie aan dat het nog in 2000 mogelijk moest worden voor een Vlaams gezin groene stroom te kopen. Zijn vrome wens leverde mooie krantenkoppen op, maar het is zeer waarschijnlijk dat het Scheldewater sneller proper wordt dan dat gezinnen in Vlaanderen groene elektriciteit kunnen kopen. Erik DE LEYE