Vader aller oorlogen

De vleesgeworden domheid, de schrik der intellectuelen, de vastgelopen puber, van onderaf geportretteerd om groter te lijken, de verlakker van het verstand en de rede, de vader aller oorlogen, schijt hebbende aan het leed van de wereld, de antimoralist en nog veel meer fraaie namen krijgt het hoofdpersonage uit Ubu van Firma Rieks Swarte naar zijn hoofd geslingerd. De Franse schrijver Alfred Jarry (1873-1907) nam zijn leraar wiskunde als model voor deze pompeuze figuur en schreef op 15-jarige leeftijd zijn absurde satire Ubu Roi. Later pende hij nog een dubbel vervolg op deze vreemde Macbeth-interpretatie met Ubu Enchaîné en Ubu Cocu. Na de vroege dood van Jarry bleef de Ubu-figuur een grote nawerking hebben in het absurde theater dat tot bloei zou komen met figuren als Eugène Ionesco en Samuel Beckett. Zelf noemt de Nederlandse theatermaker Rieks Swarte de geactualiseerde lezing die hij van Ubu maakt voor de Toneelschuur in Haarlem een antwoord op 11 september. Een duidelijk politieke keuze dus, die niet zo vreemd is gezien Swarte vanaf zijn start in 1975 wel vaker een maatschappelijke discussie aanging, zij het binnen zijn eigen haast kinderlijk eenvoudige theaterlogica en vormgeving. Ubu is het verhaal van een zelfingenomen koning die om de tijd te doden, of om het eender welke andere reden ook, besluit de baas van Polen te worden. Hij ontketent een oorlog met de steun van zijn vrouw en behaalt de overwinning. Opnieuw slaat de machtshonger toe en dus wil Ubu de hele wereld aan zijn voeten. Swarte maakte een grondige bewerking van het stuk, dat in het verleden vaak als poppentheater werd opgevoerd, en laat het in een houten theaterkast spelen door Ferdi Janssen, Debbie Korper, Tessa du Mée, Rafaël Troch, Floor van Berkestijn en Bram de Goeij. Ubu wordt op 27 en 28 september gespeeld in kunstencentrum Monty, Antwerpen (info en reservering: 03/238.91.81), op 15 oktober in De Werft, Geel (014/57.03.41) en op 18 oktober (matinee en avondvoorstelling) in De Velinx, Tongeren (012/39.38.00).Tg Nun speelt KaneMet Tg Nun is Brussel een jonge Nederlandstalige theatergroep rijker. Ex-KVS/De Bottelarij dramaturg Matthias Dusesoi verzamelde een groep acteurs en medewerkers rond Phaedras Love van de Engelse schrijfster Sarah Kane (1971-1999). Vanuit een gezamenlijk enthousiasme voor deze tekst werd een eigen structuur op poten gezet, het kunstenhuis Nadine uit Elsene werd aangesproken voor productionele ondersteuning. Met deze debuutvoorstelling wil de groep met Dusesoi als nieuwe regisseur naar eigen zeggen op zoek gaan naar een claustrofobische sfeer waarin de personages tot elkaar veroordeeld worden, de gebeurtenissen en energieën oververhit raken en gedoemd zijn om uiteindelijk te exploderen. Spelers Marij de Nys, Hendrik de Smedt, Thibault Pringot en Eline Kuppens woelen in de bekende Phaedra-mythe, zoals die onder meer ook in werk van Seneca, Euripides en Racine is terug te vinden. Het verhaal is welbekend: koningin Phaedra wordt in afwezigheid van haar man hartstochtelijk verliefd op haar stiefzoon Hippolytus. Wanneer ze door hem wordt afgewezen en haar echtgenoot onverhoopt terugkeert van het slagveld, volgt een tragische afloop. In de versie van Sarah Kane uit 1996 staat Hippolytus centraal en krijgt het stuk een bijzonder scherp hedendaags kantje. Bij Tg Nun versterken soundscaper Wim Lots en videaste Marloeke van der Vlugt het karakter van Kanes bizarre schriftuur.Phaedras Love wordt van 30 september tot 5 oktober gespeeld in kunstencentrum Nadine, Brussel (info en reservering: 02/513.41.04). Daarna volgen reisvoorstellingen.Net niet slapenMet Slaapwakker waagt ook Bart van den Eynde, onder meer ex-dramaturg van het Zuidelijk Toneel en nu kernlid van het Antwerpse jeugdtheatergezelschap Laika, zich aan een eigen theaterregie. Voorlopig houdt hij het kleinschalig, met op het podium enkel een actrice, een marimba-muzikant en tekenfilmfiguren. Slaapwakker situeert zich in de fantasierijke schemerzone tussen net niet en net wel slapen, het punt waar dagdagelijkse beslommeringen en droom in elkaar overvloeien en waar alles mogelijk wordt. Inge Paulussen vertelt het verhaal van een meisje van zes dat onder de lakens ligt, maar toch niet wil wegdoezelen om haar avonturen in dit tussengebied zo lang mogelijk te rekken. Op het ritme van de composities van Norbert Pflanzer en in het gezelschap van de animatiefiguurtjes van Wies Hermans begint ze aan een wonderbaarlijke reis door de nacht.Slaapwakker wordt van 27 september tot 5 oktober gespeeld in t Klein Raamtheater, Atnwerpen (info en reservering: 03/233.91.48). Daarna volgen reisvoorstellingen tot 8 december.Samenstelling: Jef AERTS