Vechtscheiding

De verruimers hebben hemel en aarde verzet om de partijraad van de VU te overtuigen van de deugdelijkheid van Lambermont-bis. Het heeft niet mogen baten. De raad keurde het akkoord af. Het partijbestuur, dat onmiddellijk na de partijraad in het holst van de nacht bijeenkwam, vertaalde het neen van de partijraad meteen in een neen maar. De bedoeling is duidelijk: het bestuur wil alsnog pogen de gebroken potten te lijmen. De bedoeling is het Lambermontakkoord op wat punten en kommas aan te vullen en te verduidelijken. Als dat lukt, wordt een nieuwe partijraad bijeengeroepen in de hoop dat de vrij nipte meerderheid die het akkoord heeft verworpen, omslaat in een meerderheid voor het akkoord.Maar alle lijmpogingen zijn waarschijnlijk boter aan de galg. Niet alleen omdat het rommelen in de marge van Lambermont-bis allicht onvoldoende is om de partijraad op andere gedachten te brengen. Maar ook omdat enkele VU-kamerleden hun verzet tegen het akkoord zullen handhaven, zelfs indien de partijraad dit zou laten varen. Het gaat die kamerleden en de tegenstemmers in de partijraad trouwens om meer dan Lambermont-bis. In het verzet tegen het akkoord kristalliseert zich alle opgekropte onvrede over de richting die de verruimers de partij hebben uitgestuurd. Net als Bert Anciaux niet begrijpt dat zijn VU het akkoord kan afwijzen, begrijpen zij niet waarom hun VU een dergelijk akkoord zou kunnen goedkeuren. De kloof tussen de verruimers en de strekking-Bourgeois is dermate diep en het spel wordt zo persoonlijk gespeeld, dat in de geesten de scheiding zich al voltrokken heeft. De implosie van de partij is, behoudens een nieuw mirakel, enkel nog een kwestie van tijd. Dat verruimers en Vlaams-nationalisten niet al vroeger uiteen zijn gegaan, is ook een kwestie van huisraad. De nakende echtscheiding kondigt zich aan als een vechtscheiding, als een slag om het Barrikadenplein. Wie moet de huidige partijzetel verlaten en wie mag blijven? De uitkomst is niet alleen materieel belangrijk. Wie blijft, kan het VU-embleem in zijn vaandel blijven voeren. Wie vertrekt, is de dissident.Het uiteenvallen van de VU dreigt tot een verdere versnippering van het politieke landschap in Vlaanderen te leiden. De door Anciaux & co geambieerde politieke herverkaveling is verder af dan ooit. De verruimers proberen na de scheiding allicht een alliantie aan te gaan met een andere partij. Maar hun ambitie om de locomotief van de herverkaveling te worden, mogen ze opbergen. Realistischer is dat ze een wagonnetje worden van een trein die de hunne niet is. De eerste tijd mag hun wagonnetje zijn eigen kleur houden. Na verloop van tijd wordt het in de kleuren van de trein gespoten. Voor de Vlaams-nationalisten rijst dan weer de vraag of ze op hun eentje bij een volgende stembusgang niet van de electorale kaart worden geveegd. Zullen ze erin slagen na het uiteenvallen van de partij een electoraal voldoende aantrekkelijk democratisch Vlaams-nationalisme te ontwikkelen? De inzet kan moeilijk worden onderschat. Als ze falen, krijgt het Vlaams Blok het feitelijke monopolie op het Vlaams-nationalisme. Als ze slagen, worden ze een alternatief voor een deel van de Blok-kiezers. Stefaan HUYSENTRUYT