Verzamelde theorieënvan Panamarenko

Panamarenko heeft een kunstenaarsboek samengesteld dat volgens de ondertitel bestemd is for clever Scholars, Astronomers and Doctors. Blijkbaar wilde hij eens te meer de nadruk leggen op de wetenschappelijke aspecten van zijn werk, die hij dan ook in woord en beeld uitgebreid aan bod laat komen. Paginagrote afbeeldingen van zijn belangrijkste werken worden afgewisseld met technische detailopnames, tekeningen, studies en berekeningen, die samen een representatief beeld van zijn poëtisch oeuvre moeten oproepen. In een poging om zijn lezers te overtuigen van de ernst waarmee hij steeds naar nieuwe bevrijdende theorieën heeft gezocht om zich in het luchtruim te kunnen verheffen, heeft hij zijn collages aangevuld met enkele onderhoudende en bijwijlen ook amusante anekdotes en herinneringen, in het Engels gesteld, die een aparte kijk geven op het leven van deze artistieke Einzelgänger.Op de cover van het boek prijkt bovenaan, in ongelijke want met de hand geschreven hoofdletters, de naam van de kunstenaar, en daaronder in dezelfde nonchalante stijl de titel. Centraal op de cover staat een glimmende afbeelding van de gestrande Scotch Gambit, zijn 25 meter lange vliegboot. Boven en onder deze afbeelding wordt in drie kolommen de inleidende tekst van criticus Jon Thompson aangeheven, die de geografische en artistieke biotoop van Panamarenko in een internationale context plaatst. De lay-out van deze cover is duidelijk met schaar en lijm tot stand gekomen, en lijkt op de eerste versie van een kaftontwerp. In werkelijkheid is het de gedrukte cover zoals de kunstenaar die heeft gewild, want Panamarenko weet als geen ander dat deze aandoenlijke stunteligheid een belangrijk deel van de charme van zijn werk uitmaakt.De collages in het boek zelf werden op een gelijkaardige wijze tot stand gebracht: ze bestaan uit uitgescheurde details, opgekleefde berekeningen of toegevoegde schetsen. Wat het boek doet opleven, is het felle contrast dat Panamarenko bereikte door de haarscherpe kleurafbeeldingen van zijn belangrijkste werken (of delen daarvan) te accentueren met een laagje vernis dat de technische details nog beter doet uitkomen. Deze en andere visuele hoogstandjes worden aangevuld met opnames van de papegaaien en subtropische vissen uit het privé-universum van de kunstenaar, en met de teksten waarin Panamarenko op onnavolgbare wijze uitwijdt over o.m. zijn legerdienst en schooljaren. Het zal niemand verbazen dat deze teksten doorspekt zijn met technisch en wetenschappelijk jargon; alleen het Engels is even wennen.HWPanamarenkoFor Clever Scholars, Astronomers and Doctors, voorwoord Jon Thompson, vormgeving Panamarenko, uitgeverij Ludion, 2001, 88 blz., 250 illustraties, 2.495 frank, ISBN 90-5544-302-6.Een uitzonderlijke uitgave van het boek met zilver op snee (100 ex.), genummerd en gesigneerd, verschijnt tegen 50.000 frank eveneens bij Ludion. Info: 09/233.48.16, info@ludion.be