Viewpoint: begeesterd en gefrustreerd

Vanavond opent met Dark Days in Gent Viewpoint. Het festival voor de documentaire film, aan zijn zevende editie toe, geldt als uniek in Vlaanderen. Gecentraliseerd rond de cinema Studio Skoop, verspreidt het festival zich ieder jaar meer in de Arteveldestad: deze editie vinden op vijf nevenlocaties evenementen plaats.De zevende editie van Viewpoint is volgens de programmatoren een overgangsfestival. In eerste instantie wilden de samenstellers in deze editie gas terugnemen en zich bezinnen over de structuur, aanpak en (uitbreidings)mogelijkheden. Viewpoint bevindt zich tijdelijk in een moeilijke positie: twee medewerkers stapten op om andere horizonten te verkennen. Walter vander Cruysse vroeg op de persconferentie zijn smeekbede te aanhoren. Volgens Vander Cruysse blijft de relatie van het festival met de overheden een heikel punt, vooral wat subsidiëring betreft. Ondanks de interne en externe moeilijkheden en frustraties waar het festival mee af te rekenen heeft, zit de zevende editie van Viewpoint toch propvol want, zo stelt de programmabrochure, de begeestering en toewijding voor het medium heeft weer de bovenhand genomen. Het belangrijkste deel van het programma is de competitie. Daarvoor geldt, net als bij de andere programmaonderdelen, een strenge eis: de makers moeten hun beelden op pellicule draaien. In tijden waar video en digitale dragers en technieken in opmars zijn, wordt dat betwistbaar en zelfs irrelevant. Met het programmeren van een handvol films die op Betacam werden gevat, lijken de samenstellers van Viewpoint dat probleem te onderkennen. De geselecteerde films, waaronder de opener Dark Days (Mark Singer, VS, 2000) over tunnelbewoners in New York, strijden voor de Canvas-prijs, uitgereikt door de nationale omroep. De winnaar wordt door de VRT aangekocht voor uitzending (woensdagavond zendt Canvas Les Enfants du Borinage van Patric Jean uit, de gelauwerde van vorig jaar). Het tweede kanaal van de VRT is dit jaar voor het eerst effectief op Viewpoint aanwezig. Drie producties - episodes van De wereld is klein, Rubriek 700 en Spots - worden voor het eerst in een cinemazaal geprojecteerd.Speciale aandacht gaat dit jaar uit naar de Nederlandse Heddy Honigmann, samen met de recentelijk overleden cineast Johan van der Keuken voorvechtster van de creatieve en humane documentaire in de lage landen. Het schokkerig gemonteerde Metaal en melancholie (NL, 1993) grijpt met een verhaal over de slepende economie in de Peruaanse hoofdstad terug naar Honigmanns roots: ze is geboren in Lima. Het Ondergronds Orkest (NL, 1997), over het leven van straatmuzikanten in Parijs - in het bijzonder in de metrostations en -gangen -, is wellicht het bekendste werk van de cineaste maar heeft een schaamteloos tranerige ondertoon. Hopelijk laat Honigmann die aanpak varen in Crazy (NL, 1999), haar meest recente film die getuigenissen van een aantal VN-militairen samenvat.Bijzonder is de vertoning van Nightclubbing (Pat Ivers & Emily Armstrong, VS, 2000), een documentaire in vijf delen over het New Yorkse nachtleven in de periode 1975-1982 (3 maart vanaf 21 uur in het café van Vooruit). Meer dan vijf uur durend, exploreert Nightclubbing de muzikale onderstroom in een woelig tijdperk, met daarbij vroege videoclips van onder andere Blondie, Talking Heads, Suicide en The Dead Kennedys. Bron van de film is de gelijknamige show Nightclubbing, een programma dat destijds het nachtleven uit de grootstad op de buis bracht.Viewpoint biedt ook ruimte voor reflectie: het netwerk van Vlaamse documentaire filmmakers (DIVA) organiseert in samenwerking met Sabam een symposium. Het beleid van de Vlaamse media en de positie daarin van de documentaire film staat dit jaar centraal in de gesprekken.Viewpoint omvat ook drie bescheiden exposities. Het S.M.A.K. toont twee installaties van de Duits-Egyptische filmer Harun Farocki, waarover we vorige week al berichtten. Meer video biedt het Caermersklooster met recent werk van de jonge Israëlische kunstenaar Yael Bartana. En in de Gentse vestiging van Fnac presenteert het persagentschap Magnum zijn visie op de vijftigste verjaardag van Israël met onder andere fotos van Robert Capa en David Seymour, beiden van joodse origine.Ten slotte: zondag 4 maart om 20 uur staat de prachtige video-documentaire La Esterella, immer schijnen op het programma (Studio Skoop). Dit 53 minuten durende werk belicht, op een even nostalgische als kritische manier, het leven van Esther Lambrechts, die in de jaren veertig en vijftig wereldberoemd werd als zangeres La Esterella. Op deze video van Hans Roels en Jan Vromman komt Tijd-Cultuur later uitgebreid terug. Ive STEVENHEYDENSViewpointvan 28 februari tot 7 maart op verschillende locaties in Gent. Programma en info: http://www.viewpointdocfest.be of 09/225.08.45. Vanavond vertoont Canvas Patric Jeans Les Enfants du Borinage, winnaar van het festival in 2000. Het Symposium over Vlaamse documentaire en de media vindt 3 maart (14u) plaats in Film Plateau. Reserveren op: 02/219.93.13 (DIVA). Harun Farocki, tot 11 maart in het S.M.A.K. (09/221.17.03). Israël, 50 jaar, tot 24 maart in Fnac. Yael Bartana, tot 15 april in het Caermersklooster (09/269.29.10).