Volksmuziek van Mahler en Berio

Daniele Callegari kiest voor zijn tweede programma als chefdirigent van deFilharmonie voor de combinatie van een mijlpaal uit de symfonische geschiedenis, Mahlers Vijfde Symfonie, met de onvolprezen Folksongs van Berio. Uit beide werken blijkt andermaal dat zogenaamde ernstige componisten graag in relatie treden met de volksmuziek. In Italië sprak Berio zelfs over zijn utopische droom om oude volksmuziek en hedendaagse muziek met elkaar te verzoenen. Zijn Folk Songs zijn een bundeling van elf volksliederen uit de hele wereld. Het zijn gesofistikeerde arrangementen in neoklassieke stijl die hij voor zijn vrouw componeerde. Tijdens dit concert treedt de mezzosopraan Monica Bacelli op als soliste. Gustav Mahler verwijst in het Scherzo van zijn Vijfde Symfonie naar de Oostenrijkse Ländler en in de andere delen sporadisch ook naar zijn eigen liederen. In dit symfonische meesterwerk, dat vooral bekend is omwille van het Adagietto, plaatst Mahler muziek van diverse origine in een geniaal contrapuntisch netwerk. Opmerkelijk is dat dirigenten die dit netwerk kunnen ontrafelen, niet op bombastische orkestmuziek stoten, maar Mahlers geraffineerde kamermuziek ontdekken.DeSingel (Antwerpen) vr 8 nov, 20 uur 03/248.28.28Mahlers NegendeYoel Levi zet zijn Mahlercyclus bij het Vlaams Radio Orkest voort met een uitvoering van de Negende Symfonie. In het tweede deel voegt Mahler geregeld klankexplosies toe die de gemoedelijke Ländlersfeer doorbreken. In het derde deel Rondo en Burleske wisselen agressieve militaire passages af met lyrische en tedere fragmenten, waarna het militaire karakter wordt hernomen en geparodieerd. Het lange slotadagio waarmee de symfonie eindigt, is een rustige melodie met evenwel een donkere ondertoon. De symfonie eindigt in een vierdubbel pianissimo. Yoel Levi zegt het volgende over het werk: De Negende Symfonie is bijzonder ambigu, wars van affirmatieve akkoorden of eenvoudige melodielijnen. Ik wil de luisteraar van zijn stuk brengen. Dat is voor mij de Mahleriaanse luisterervaring. De enige manier om dat te verwezenlijken, is trouw de partituur te volgen en oog te hebben voor de motieven, de subtiele verschuivingen, de gevoelsaanduidingen en alle instrumentengroepen uitbalanceren... Het is mijn manier van dienstbaar zijn aan het genie van Mahler.Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) di 12 nov, 20 uur 02/507.82.00Bijloke (Gent) za 16 nov, 20 uur 09/266.70.40de Kortrijkse Schouwburg (Kortrijk) ma 18 nov, 20.15 uur 056/23.98.553-euro-concertenSedert vorig seizoen organiseert de Beethoven Academie de zogenaamde 3-euro-concerten, een formule waarmee voornamelijk jonge families de weg naar de concertzaal moeten vinden. Tijdens deze korte concerten levert de dirigent toelichting bij de uitgevoerde werken. Deze week brengt het orkest onder leiding van Jan Caeyers Landschappen nr. 2 van Wilfried Westerlinck, Twaalf Contradansen van Ludwig van Beethoven en de Parijse Symfonie van Mozart. In maart 1777 vertrok Mozart met zijn moeder op een lange Europese reis op zoek naar een betere betrekking aan een belangrijk Europees muziekcentrum. De tocht bracht hen langs München, Augsburg en Mannheim tot Parijs, maar een nieuwe aanstelling leverde ze voor Mozart niet op. Op het muzikale vlak scherpte de 19-jarige Mozart zijn geest echter nog aan. Zo kwam hij tijdens het verblijf in Mannheim in contact met het befaamde orkest dat keurvorst Carl Theodor uitgebouwd had. Ook in Parijs trof Mozart opnieuw een uitstekend orkest waarvoor hij ditmaal een symfonie mocht componeren. Het eerste deel opent dan ook helemaal in de huisstijl met de zogenaamde premier coup darchet, een krachtige unisono inzet van de strijkers. Oude Mechelse Vleeshalle (Mechelen) za 9 nov, 16 uur 015/71.59.01C.C. (Hasselt) wo 13 nov, 16 uur 011/22.99.33Beethoven en StraussHet Symfonieorkest van Vlaanderen brengt onder leiding van Etienne Siebens een programma met de Leonore Ouverture en de Zevende Symfonie van Beethoven en met het Hoboconcerto van Richard Strauss dat vertolkt wordt door Joris van den Hauwe. Tal van auteurs hebben de inhoud van Beethovens Zevende Symfonie trachten te omschrijven met begrippen als feest, dans of dionysisch, maar de ware inhoud van dit werk is onmogelijk in woorden te vatten. Ook in deze symfonie imponeert Beethoven met een verrassend rijke en persoonlijke invulling van de klassieke symfonische vorm. Het Hoboconcerto van Richard Strauss is voor de hoboïsten een onvermijdelijk repertoirestuk. De muziektaal die Strauss hanteert, refereert geregeld aan Mozart. De eerste schetsen dateren van 1945 en vermelden dat het werk geïnspireerd is door een Amerikaanse soldaat. Strauss kende namelijk de hoboïst van het Pittsburgh Symphony Orchestra dat deel uitmaakte van het Amerikaanse bevrijdingsleger. De elegante muziek betekende voor Strauss ongetwijfeld een lichtpunt en een bron van hoop op betere tijden.Collegekerk (Sint-Niklaas) - vr 8 nov, 20 uur - 050/84.05.87 Muziekconservatorium (Brussel) - za 23 nov, 20 uur - 050/84.05.87Bijloke (Gent) - zo 24 nov, 20.15 uur - 050/84.05.87 Concertgebouw (Brugge) do 28 nov, 20 uur - 050/84.05.87 DeSingel (Antwerpen) zo 1 dec, 15 uur - 050/84.05.87 Jong talentHet Nationaal Orkest van België treedt aan met drie veelbelovende prille twintigers: dirigent is Mikko Franck, die vanaf dit seizoen de nieuwe muziekdirecteur van het Nationaal Orkest van België is, harpiste Gwyneth Wentink is te horen in werk van Ravel en violiste Baiba Skride vertolkt het vioolconcerto van Mendelssohn. Het culturele milieu waarin Felix Mendelssohn opgroeide en de vele reizen die hij ondernam, maakten van hem een bijzonder bevoorrecht muzikant. Als componist, solist, dirigent en concertorganisator drukte dit veelzijdige natuurtalent zijn stempel op het 19de-eeuwse Duitse muziekleven. In zijn Vioolconcerto in e is hij er uitstekend in geslaagd lyriek en virtuositeit met elkaar te verzoenen. Hij zorgde voor een sterke formele samenhang door onder meer de cadenza stevig in het eerste deel te verankeren.Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) vr 8 nov, 20 uur 02/507.82.00La-waaiDe liefhebbers van blazersmuziek, en vooral de vele melomanen die in harmonies, fanfares of brassbands musiceren, komen tijdens La-waai 2002 zeker aan hun trekken. Precies omdat blaasinstrumenten een cruciale rol spelen in diverse muziekgenres, komen tijdens deze dagen musici uit uiteenlopende disciplines aan bod. Op 7 november is er bijvoorbeeld Solana Solana, de nieuwste creatie met onder anderen Dirk van Esbroeck. Op 8 november concerteren enkele vooraanstaande Vlaamse brassbands in de Bijloke en op 9 november wordt de concertreeks afgesloten met de Engelse Fodens Band, een van de meest gewaardeerde brassbands ter wereld. Zondag 10 november is de slotdag van La-waai met een happening waar ateliers, en allerlei soorten blazersmuziek te horen zijn. Er zijn workshops met Luk Mishalle, die de alternatieve mogelijkheden van de fanfare verkent. Musici kunnen onder leiding van componist Piet Swerts een recente partituur van deze componist instuderen. Herman de Roover begeleidt deelnemers die dag bij het zelf maken van eenvoudige instrumenten. Bijloke (Gent) van 7 t.e.m. 10 nov 09/269.92.92 of www.lawaai.netTrekel zingt SchubertSchubert componeerde zijn Winterreise tijdens de laatste maanden van zijn leven. De twaalf gedichten van deze legendarische dichtbundel zijn van de hand van Wilhelm Müller. Een eenzaat onderneemt een tocht door het winterlandschap van zijn ziel om geleidelijk tot zelfkennis te komen. De openingszin Fremd bin ich eingezogen, fremd ziehe ich wieder aus verwijst reeds naar de liefdespijn die de hoofdfiguur van bij het begin parten speelt. Ook het doodsverlangen is latent aanwezig in de gedichten. De manier waarop Schubert de beklemmende sfeer van de gedichten verklankte, maakt de cyclus onweerstaanbaar voor ieder liedzanger. In De Munt is het de Duitse bariton Roman Trekel die zich aan de cyclus wijdt. Hij wordt aan de piano begeleid door voormalig muziekdirecteur van de Munt Antonio Pappano.De Munt (Brussel) wo 6 nov, 20 uur 070/233.939Samenstelling: Tom EELEN