Vooruitzichten somber voor Portugese banken

De Portugese economie zit in een recessie. De reele groei van het BNP viel in 2002 terug tot 0,4 procent en lijkt negatief te worden in 2003. De prive-consumptie daalt en de werkloosheid blijft stijgen. De overheid heeft geen bewegingsruimte en de sterke euro geeft weinig reden tot optimisme. De analisten van ABN AMRO zijn pessimistisch voor de drie belangrijkste Portugese banken BCP, BES en BPI. BCP is een van de slechtst presterende banken in Europa. De koers bleef 53% onder de sector sinds het begin van 2002. Toch is het aandeel niet goedkoop aan 1,6 keer de verwachte boekwaarde per aandeel voor 2003. Het aandeel herpakte zich na de kapitaalverhoging met 931 miljoen euro in april. De tier 1 ratio verhoogde tot 7,3% en er is nu voldoende operationele flexibiliteit. Maar BCP heeft nog veel ongerealiseerde kapitaalverliezen en uitgestelde stortingen voor de pensioenplannen. De aandelenkoers van BES bood goed weerstand in een zwakke markt, en deed het 45% beter dan de Europese banksector sinds begin 2002. Het gevolg is dat BES duur is tegen 1,8 keer de verwachte boekwaarde per aandeel over 2003. BES is de meest efficiente bank in de Portugese sector maar heeft het hoogste risicoprofiel door zijn afhankelijkheid van de KMO-sector. BES heeft het hoogste aantal achterstallige leningen. BPI deed het 40% beter dan de Europese banksector sinds begin 2002. Maar ook BPI is duur tegen een 1,7 keer de verwachte boekwaarde per aandeel over 2003. BPI is georienteerd naar het retailsegment. De bank combineert relatief veilige hypotheekleningen met een agressief herstructureringsprogramma. Maar volgens ABN AMRO is dat onvoldoende om het slechte klimaat in Portugal te overwinnen. De werkelijke toestand bij de banken is moeilijk in te schatten, omdat de Portugese rapportering van achterstallige leningen een van de minst doorzichtige van Europa is. De banken moeten wel de achterstallige maandsommen melden, maar niet het totaal nog uitstaande bedrag aan wanbetalers. Hierdoor onderschat de post slechte leningen het werkelijke economisch risico dat de banken lopen ten opzichte van wanbetalers. De Portugese banken zijn ook zeer afhankelijk van de aandelenmarkt. Ze hebben een relatief hoog percentage aan investeringen voor eigen rekening. De dalende aandelenprijzen zadelden de banken op met substantiele ongerealiseerde kapitaalverliezen. Ook de netto intrestmarge staat onder druk door dalende intrestvoeten. Als antwoord hierop hebben de banken de leenspreads verbreed maar dit helpt niet echt. Door de recessie daalt het aantal nieuwe leningen ook. De dalende marge kan niet opgevangen worden door een groei in omzet. Het lijkt er eerder op dat het netto intrestinkomen nog verder zal terugvallen in 2003. Door de zwakke economie is ook het commissie-inkomen uit zakenbankieren en vermogensbeheer beperkt. De Portugese banken zijn niet goedkoop in vergelijking met de Europese banken. Ze noteren gemiddeld met een premie van 7% ten opzichte van de sector. ABN AMRO vindt dat de Portugese banken juist tegen een discount zouden moeten noteren, gezien de grotere economische onzekerheid in Portugal en het gebrek aan doorzichtigheid in de rapportering van achterstallige schulden. GD