Advertentie
Advertentie

Waanzin van de oorlog

Voor haar eerste autobiografische Persepolis-album kreeg de in Frankrijk wonende Iraanse Marjane Satrapi verscheidene prijzen, onder meer in stripstad Angoulême. Persepolis 2 is inmiddels uit en Satrapi blijft boeien. In dit tweede deel vertelt ze over haar leven als jong meisje in het Iran van de islamitische revolutie. Zij en haar familie komen na de vlucht van de door het volk verwenste sjah van de regen in de drop terecht. De absurditeit van de Iraans-Iraakse oorlog neemt een belangrijke plaats in: het voedsel- en benzinetekort, de bombardementen van hoofdstad Teheran, de isolatie van de Iraanse bevolking die gebukt gaat onder kortzichtige, religieus geïnspireerde terreur. Dat alles wordt gezien door de ogen van een niet-direct onderdanig meisje, Marji. Satrapi registreert haar jeugdbelevenissen in korte, thematische hoofdstukjes, in sober zwart-wit en in een uiterst simpele stijl, gereduceerd tot zijn bijna kinderlijke essentie. Zelf geeft ze toe dat er niet direct een virtuoze, realistische tekenares in haar schuilt, maar ze wil wel steeds beter worden. Haar eenvoudige stijl komt wonderwel de directheid van het verhaal te goed, dat geen tierlantijntjes nodig heeft. Persepolis is levensecht, aangrijpend, bijwijlen ontwapenend-grappig en het boekje verzoent de lezer met de idee dat persoonlijk en dikwijls innerlijk verzet doorgaans het enige wapen is tegen een extreem repressief regime. Voor wie strips afdoet als onnozele prutsverhaaltjes zonder diepere inhoud, is dit het ideale tegengif.Mentor en groot voorbeeld voor Satrapi is de Franse tekenaar-scenarist David B. Bij uitgeverij Dupuis verscheen van hem Het Alfabet der Ruïnes, waarin hij eveneens de waanzin van de oorlog, in dit geval de Eerste Wereldoorlog, op de korrel neemt. Hij doet dat op een erg originele manier: hij vertaalt de gruwel in poëtisch-groteske of humoristisch-fantastische beelden en verhalen, die een beetje aan de grimmige wereld van de Amerikaanse striptekenaar Charles Burns doen denken. Zo zegt een militair over zijn omgekomen collega, die een been, een arm en een oog miste: Hij was een rechtgeaard Engelsman en geloofde dus in spoken. Ik weet zeker dat hij hier om middernacht staat. Ik zou m graag eens in zijn geheel zien. Het uitgangspunt van de strip is ook al van die orde: een Nederlandse geheim agent en folklorist moet op zoek naar de excentrieke ingenieur Hellequin, enkel en alleen om de Duitsers op een dwaalspoor te brengen. Hellequin is de uitvinder van onder meer het dromenkanon, dat dromen stukschiet, van aardappelmannen die zware munitie kunnen dragen en terzelfder tijd een onuitputtelijke voedselreserve vormen omdat ze in hoofdzaak uit aardappel bestaan, enzovoort Hij is er bovendien van overtuigd dat de ruïnes die de oorlog achterlaat evenzoveel letters zijn in een alfabet dat met bommen en granaten wordt geschreven. Wie dat kan ontcijferen, zal kunnen communiceren met de ziel van de oorlog! Tussendoor maken we ook nog kennis met de gangsterwereld van Londen en wordt een gangstermeisje verliefd op onze folklorist. Voldoende stof om je meer dan 80 bladzijden in de ban te houden, hoewel het ook niet veel meer had mogen zijn.Marjane Satrapi, Persepolis 2, uitg. LAssociationDavid B. Het Alfabet der Ruïnes, in de serie Vrije Vlucht bij uitg.DupuisWilde FantasyDe natuurmens Jean-Claude Servais heeft ongetwijfeld eerbiedwaardige bedoelingen met zijn Godin Wit, Godin Zwart. Zoals het zoeken naar evenwicht tussen rationalisme, dat steeds meer de overhand krijgt, en de fantasie die de dromen in ons voedt. Maar hier dist hij ons een overdreven zwart-wit verhaal op.Het gaat over twee meisjes, Maud en Vanessa, die door hun afzonderlijke gezinnen grotendeels gezamenlijk worden opgevoed. Al vanaf hun premature geboorte zijn ze voorbestemd, Maud voor het goede, verzinnebeeld door een dwerg die zich over haar ontfermt; Vanessa voor het kwade, waarbij een boosaardige trol op haar toeziet. De ene is blond, de andere zwartharig; de ene heeft goede schoolresultaten, de andere slechte; de ene is romantisch aangelegd, de andere steelt en moordt dat het een lieve lust is, en ga zo maar door. Toegegeven, Servais doet zijn best: het leven van de beide meisjes heeft een hoog realiteitsgehalte en de decors ademen het ware leven (ze zijn gekopieerd op bestaande decors in o.m. Aarlen). Het erotische karakter van heel wat scènes zal menig mannelijke lezer niet doen aarzelen om dit te kopen, maar wij hadden toch dat tikkeltje méér verwacht. Misschien komt dat nog in het tweede deel, als beide meisjes uiteindelijk bij de moeder-godin terecht zullen komen, die wit en zwart in zich verenigt. In interviews die hij gaf naar aanleiding van het verschijnen van Jaguar vertelde Jan Bosschaert, die we hoofdzakelijk van de jeugdstrip Sam (Standaard Uitgeverij) kennen en van zijn Saint-Amour-covers voor Humo, dat hij nu eindelijk toe was aan wat hij altijd al had willen maken: erotiserende strips met veel vrouwelijk naakt tegen een ruwe achtergrond van steen waarin mysterieuze inscripties staan gegrift. Het is de wereld die we kennen uit zijn schilderijen en die hij nu bij middel van kleurpotloden in een fantasystrip oproept, op scenario van de uiterst productieve Dufaux. Het is geen makkelijk of toegankelijk verhaal geworden, want het vertrekt van een parallelwereld waarbij de lezer voortdurend van de ene naar de andere situatie moet overschakelen. Aan de ene kant is er de primitieve wereld van amazones, waarin mannelijke geborenen tot grof wild worden verklaard. Aan de andere kant is er de moderne wereld, met de stad Antwerpen als grauw decor, waar diezelfde amazones het gemunt hebben op ene Jida Lenj, afstammeling van kluizenaars, het volk dat ten dienste stond van de amazones. Voor de rest: zoek het zelf maar uit. Het moet gezegd: Jaguar ontleent zijn charme aan de verleidelijke tekeningen zelf van Bosschaert, al vonden wij de decors (als gevolg van de gebruikte techniek?) iets te schraal uitvallen en ergerden we ons aan de smalle lettering.Een nieuwe Thorgal gaat er altijd in. Al worden de scenarios almaar zwakker, toch weten Van Hamme en vakkundig tekenaar Rosinski onze aandacht gaande te houden. In Het Koninkrijk onder het Zand wordt onze Viking-held weer even aan zijn interstellaire afkomst herinnerd. Blijkt hij toch wel uit Atlantis af te stammen, zeker? Daarvan zijn de laatste resten onder het woestijnzand bedolven, vandaar de titel. En er loopt alweer een kerel in rond, Sargon, de contark, die een superieur mensenras wil laten heersen. Voor onze knappe held een doordeweekse klus, waarvoor 48 bladzijden net volstaan.Debutant Jeroen Janssen heeft een eigen, bijzonder krachtige stijl, Chagall-dromerig, waarbij de figuren bijna van het blad af vliegen. Maar hij heeft duidelijk behoefte aan een overtuigend scenario. Met de Nederlander Pieter van Oudheusden maakte hij zijn derde album. Van Oudheusden bouwde een reeks losse verhalen rond het thema liefde. Janssen heeft die met enorm enthousiasme in tekeningen omgezet, maar het scenario levert nauwelijks meerwaarde op. Jean-Claude Servais. Godin Wit, Godin Zwart 1, in de collectie Vrije Vlucht bij uitg. DupuisBosschaert & Dufaux. Jaguar, uitg. CastermanRosinski/Van Hamme. Thorgal 26. Het Koninkrijk onder het Zand, uitg. Le LombardJeroen Janssen/Pieter van Oudheusden. Klaarlichte Nacht, Wonderland AssociationMaffia, Tibet en vlammende paardenTosca is een nieuwe serie bij uitgeverij Glénat, waarvan het gegeven niet onbekend in de oren klinkt: een jongeman die veroordeeld werd omdat hij twee drugsdealers heeft vermoord (een deel van zijn familie kwam om door drugs), wordt getraind om de plaats in te nemen van John Tosca, de zoon van een maffialeider, en aldus de criminele milieus te infiltreren. Hij komt al onmiddellijk in een moorddadige vete terecht tussen twee misdaadfamilies. Scenarist Desberg maakte er een clichématige maffioso-story van en Vallès, tekenaar van De Meesters van de Gerst, leverde er vlakke, onpersoonlijke tekeningen bij.De Zwitserse tekenaar Cosey zet met een nieuw album in zijn serie Jonathan zijn onvermoeibare strijd voort voor de Tibetaanse zaak. In De Smaak van de Songrong (de songrong is een soort paddestoel) draait alles rond het vrijwaren van een enig exemplaar van een oude, heilige Tibetaanse tekst, De Gesprekken van Lingpa, door de Chinezen verafschuwd als verspreider van slechte doctrines. Jonathan slaagt erin de tekst naar buiten te smokkelen, vermomd als een kookboek. Dit 13de album biedt weinig verrassingen en is opgebouwd uit losse scènes die eenheid missen.Flitsend avontuur daarentegen vinden we in het tweede album van De Schorpioen, een mantel- en degenstrip, vlammend getekend en met de vaart van een op hol geslagen paard. De Schorpioen is de zoon van Magdalena Catalan, door de Kerk gebrandmerkt als heks en tot de brandstapel veroordeeld. Ook hij draagt het zogenaamde duivelsteken in de vorm van een schorpioen op zijn schouder en heeft besloten wraak te nemen. Zijn onverbiddellijke tegenstander is de duistere Kardinaal Trebaldi, die samen met de negen andere machtige families van Rome en geholpen door zijn luguber gemaskerde krijgsmonniken, de stad wil overheersen. In dit album ontdekt rokkenjager en charmeur Schorpioen onder meer dat de paus zijn vader is Desberg/Vallès. Tosca 1. Het Tijdperk van het Bloed, uitg. GlénatCosey. Jonathan 13. De Smaak van de Songrong, uitg. Le LombardMarini/Desberg. De Schorpioen 2. Het Geheim van de Paus, uitg. DargaudSuske en Wiske-kalendersIn samenwerking met De Standaard Uitgeverij bracht Graficart twee Suske en Wiske-kalenders uit voor 2002. Nostalgici zullen vooral vallen voor de Eens Scout Altijd Scout-kalender, een heruitgave van een scoutskalender, met ondertussen ietwat gedateerde gags, die Vandersteen in 1953 tekende voor het Vlaams Verbond van Katholieke Scouts. De kalender werd verzorgd gerestaureerd met respect voor de drukprocédés uit die tijd. Alleen werden de maanden aangepast voor het jaar 2002, zodat hij ook nog praktisch bruikbaar is. Een voorblad biedt daarnaast nog wat extra leerrijke documentatie.De andere kalender, De Dolle Dagen, wil bewijzen dat Vandersteens opvolgers, Paul Geerts en Marc Verhaegen, grafisch ook goed uit de hoek kunnen komen. De keuze viel op prenten met een interessante compositie of leuke gags die er grafisch uitspringen.Eens Scout Altijd Scout en De Dolle dagen-kalenders, uitgegeven bij graficart, Privaatweg 3, 3018 Leuven, T 016/26.27.30, artwork@ping.beSamenstelling: Rik PAREIT