Advertentie
Advertentie

Wacht maar

Het was wachten op de eerste witte kerst sinds lang. Dat sommigen hem hebben gehad en dat anderen er niets van hebben gezien, is niet meer dan logisch. Dan kunnen een hoop mensen tenminste weer aan het wachten slaan. De meesten zijn het ondertussen toch gewoon. Carnivoren wachten op gezond vlees, dierenactivisten op gezonde veehandelaren. Antwerpenaren wachten op een afdoend stadsbestuur, Vlaams Blokkers op hun beurt. Vluchtelingen wachten op een onderkomen, bange gemeentebewoners op een asielcentrum elders. Verplegers, leraars, buschauffeurs, taxichauffeurs, bejaardenhelpers wachten op maatregelen. De regering wacht op een mirakel. De CVP op een kentering. Lernout & Hauspie op het einde. Vlaamse nationalisten wachten op het slotakkoord van België, Waalse nationalisten op een terugkeer naar Frankrijk. Humo, Flair, Feeling, Libelle, TV-Express, Menzo, Fit & Gezond en TV-Blad wachten op een koper. De Financieel-Economische Tijd wacht op een partner. De VRT wacht op de nieuwe Woestijnvis en reclame-inkomsten, VTM op de nieuwe Big Brother en reclame-inkomsten. En iedereen wacht op de wolf.Wedden dat de foto van het jaar 2000 gedestilleerd wordt uit het Palestijns-Israëlisch conflict? Het weekblad Knack koos hem alvast als blikvanger op de cover: een Palestijnse vader gevangen in het kruisvuur van de vechtende partijen kan niets doen behalve wachten tot zijn zoontje aan zijn zijde wordt doodgeschoten. De beeldredacteurs hebben een pientere keuze gemaakt, met dit snapshot zorgen ze voor wreed spektakel dat tegelijk het geweten sust. Want met een beetje geluk wordt bij het lopende vredesoverleg nog op de valreep van het jaar een akkoord bereikt en kan de kleine martelaar postuum dienen als een monument voor de hoop. Ondertussen kunnen we er niet naast kijken: de foto vereeuwigt het weerloze wachten tot het overgaat, burgers gedoemd om het politieke geweld te ondergaan, verplicht berustend omdat zij hun lot niet in eigen handen hebben. Nothing to do but sit and wait. Zoals zo dikwijls wordt de toon overzee gezet. De Amerikaanse presidentsverkiezingen waren een oefening in engelengeduld. Meer dan een maand heeft het geduurd vooraleer het wachten voorbij was. Tijd genoeg om een nieuwsoortig genre te perfectioneren. De televisie is er altijd als de kippen bij om van een evenement een vervolgverhaal te maken. In die formule schuilt het wezen van de commerciële tv-zender: transformeer een uniek moment in een serie zodat de kijker aan het toestel gekluisterd blijft. Het uitsmeren van een gebeurtenis stelt in staat om te verwijzen naar gisteren, morgen, overmorgen,... en de trein is vertrokken. In wezen viel er gedurende een lange periode niets te melden, er zat niets anders op dan af te wachten. Toch bleef de serie duren: het wachten zelf werd het onderwerp. Het resultaat is abstracte televisie, onvervalst minimalisme waarin zelfs het etaleren van de mankracht geen indruk meer moet maken. Bij het huwelijk van Madonna is het misschien nog even de moeite om te (laten) zien hoeveel cameras en reporters zijn neergestreken in een onooglijk Schots dorpje. Maar de horden verslaggevers voor het Witte Huis of voor de rechtbank van Miami maakten al na dag twee geen enkele indruk meer. Dat hoeft ook niet: wachten is wachten is wachten. Dit nieuwe genre huldigt de berichtgeving van de berichtgeving van de berichtgeving. Geen echte informatie, geen werkelijke commentaar, enkel de garantie op een kalme flow. Dat is moderne landschapstelevisie: nu eens valt er in de verte een president te ontwaren, dan weer een wolf.Het is geen makkelijk genre, want sommigen weten van geen wachten of worden het wachten moe. Agalev-stemmentrekster Fatima Bali bijvoorbeeld. Op de valreep van het jaareinde zorgde zij bij afloop van het partijcongres over het Antwerpse bestuursakkoord nog voor het Vlaamse tv-moment van 2000, geheel tegen de stroom in van de tendens naar wacht-tv. Harde taal, onversneden dialect, overslaande stem en een huilbui: heel even leek het wel alsof de groene partij zich geen media-adviseurs of mediatraining kan veroorloven. Niks is minder waar, getuige daarvan de restyling van Magda Aelvoet (voor wanneer de opsmuk van Chantal Pauwels?). En de alerte reactie van enkele Agalevers die tijdens het incident met zachte dwang de blik van de cameramensen wilden doen afwenden. En het bezoek van de Agalev-woordvoerder die daags nadien in een lange zalvende monoloog zijn vragensteller van Ter Zake handig het zwijgen oplegde. Niet zo met Fatima Bali, die met een welgemikte stoeme kloet aan het adres van haar voorzitter en even smakelijke bouletten voor de rest van de partijtop alle mediavoorschriften naar de vuilbak verwees. Gedaan met de bestudeerde beleefdheid. Gedaan met de schaapachtige glimlach. Gedaan met de holle frases.En misschien gedaan met de politieke carrière. We zagen met onze eigen ogen hoe deze ongelukkige er zich liet inluizen door een hardnekkige journaliste. Eerst hield ze zich nog kranig, maar uiteindelijk bezweek ze onder de niet aflatende druk van de interviewer. Die mag waarschijnlijk een bank vooruit na zo'n primeur, en laat de les voor de collega's duidelijk wezen: nooit afgeven, altijd blijven doorvragen, altijd blijven wachten totdat het moment daar is. Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuws.Herman ASSELBERGHSEdwin CARELS