Advertentie
Advertentie

We waren racistenzonder het te weten

Tot dertig jaar geleden was Umicore - toen nog onder de naam Union Minière du Haut Katanga - een mijnbouwbedrijf dat duidelijk zijn sporen heeft nagelaten in het koloniale Congo. In het rapport van de parlementaire commissie die de moord op de eerste Congolese premier, Patrice Lumumba, onderzoekt, wordt het bedrijf duidelijk met de vinger gewezen: De Katangese secessie zou onmogelijk geweest zijn zonder de steun van Union Minière. Ook in de coltanzaak, een schaarse en dus dure delfstof die wordt aangewend bij de productie van onderdelen van gsms, zou de rol van Umicore niet helemaal zuiver zijn. Even de voorzitter op de rooster leggen over de eigen pogingen om duurzaam te ondernemen.Hoe staat u tegenover de zwaar beladen erfenis van Umicore uit koloniale verleden?Vinck: Umicore is niet meer het Union Minière du Haut Katanga. Wij hebben geen mijnen meer en we zitten enkel in de transformatie van grondstoffen. Het is ook een van de redenen voor onze naamswijziging. Je moet dat in de context van toen zien. Je mag die situaties van toen niet evalueren met de normen van nu, tenzij het om universele mensenrechten gaat. Ik heb zelf tien jaar in Congo geleefd en we waren racisten zonder dat we het wisten. Mijn ouders hebben daar hard gewerkt. Mijn vader heeft er twee textielfabrieken geleid, steeds met goede bedoelingen. Maar als je de relaties tussen blanken en zwarten toen op de keper beschouwt, kan je spreken van een racistische houding.Ging het om de gewone omgang tussen blank en zwart door bepaalde structuren, bijvoorbeeld de scheiding tussen een westers deel van Kinshasa en een zwart deel. Of ging het verder dan dat: tot uitbuiting toe?Vinck: Dat laatste denk ik niet, nee. Ik heb dat toch nooit gezien, en zeker niet in bedrijven van mijn vader.Ethische codeWas er van koloniale uitbuiting dan geen sprake, ook niet bij andere bedrijven?Vinck: Bij bepaalde ondernemingen is er een zekere vorm van uitbuiting geweest, en nu nog.Als je ziet wat er rondloopt in Congo: speculanten, mensen die geen menselijke waarden kennen. Maar dat is niet de meerderheid van de ondernemingen. De rem daarop is de bekommernis voor hun eigen imago.Heeft Umicore een ethische code?Vinck: Jazeker: we hebben een missie met daaraan gekoppeld een waardensysteem dat overal toegepast wordt. Er zijn al een aantal gevallen geweest van een joint venture waarmee we niet zijn doorgegaan omwille van onze ethische code. Ik herinner me een joint venture - toen ik voor Bekaert werkte - die we hebben afgeblazen omdat we op het vlak van de rechten van de individuele werknemer, geen overeenstemming bereikten. We hebben echter nog nooit de samenwerking met een partner moeten opzeggen omdat die zich niet hield aan de afspraken die in de ethische code gebeiteld lagen.Hoeveel mensen werken er voor Umicore in de ontwikkelingslanden?Vinck: Een driehonderdtal.Kan u zeggen dat u voor hen toepast wat u net gezegd hebt wat betreft opleiding en veiligheid en sociale bescherming van werknemers?Vinck: Jazeker. Precies daarom is het van belang een missie te ontwerpen, die wordt toegepast waar de onderneming zich ook vestigt. Sweatshops, waar je kinderen tussen twaalf uur per dag laat werken voor een schamel salaris, kan je op geen enkele manier goedpraten. TM