Advertentie
Advertentie

Zelfbediening

Om de collusie tussen politiek en bedrijfsleven een halt toe te roepen, werd eind jaren 80 in ons land een regeling uitgewerkt om de partijen met overheidsgeld te financieren. De onderliggende redenering is duidelijk: als de partijen voor hun financiering niet meer bij het bedrijfsleven moeten aankloppen, moeten de politici dat bedrijfsleven ook geen hand- en spandiensten meer leveren. Het gevolg is wel dat de partijen voor hun financiering van de overheid afhankelijk zijn geworden. Omdat die overheid in een democratie vertegenwoordigd wordt door haar verkozenen, financieren de politici in zekere zin zichzelf. De verleiding om nog eens langs de zelfbediening te passeren, is dan ook groot. Dat aan die verleiding niet steeds kan weerstaan worden, bewijst het akkoord dat de Vlaamse partijvoorzitters onder mekaar afsloten om hun partijen niet langer alleen met federaal maar ook met Vlaams geld te financieren. Hiermee volgen ze het voorbeeld van Wallonië, waar een aanvullende deelstaatfinanciering reeds langer bestaat. Wat we zelf doen ...De Vlaamse partijen krijgen op jaarbasis reeds zowat een miljard frank van de overheid. Daar komt nu binnenkort een 200 miljoen frank bij. Of de overheid de Vlaamse partijen financieel te veel in de watten legt, is, bij gebrek aan internationaal vergelijkbare cijfers, niet meteen duidelijk. Wel duidelijk is dat de Vlaamse partijen het in het verleden steeds zonder een aanvullende deelstaatfinanciering konden rooien en er zelfs fier op waren zuiniger te zijn dan de Waalse partijen. Het klopt dat de Vlaamse partijen hierdoor bij de federale verkiezingen in Brussel met ongelijke wapens moesten strijden. Maar daar maakten ze in het verleden nooit echt een punt van. Dat de Vlaamse aanvullende financiering er nu toch komt, heeft dan ook alles te maken met de financiële ademnood waarin sommige Vlaamse partijen terecht zijn gekomen. De SP ziet sinds het Agusta-arrest zwarte sneeuw. En ook de CVP, de enige democratische oppositiepartij in Vlaanderen, ziet de extra centen graag komen. Omdat de partijfinanciering gekoppeld is aan de electorale score, is het bij de christen-democraten sinds de parlementsverkiezingen van vorig jaar al afslanken wat de klok slaat.Overheidsfinanciering van de politieke partijen is maar aanvaardbaar als de controle op de aanwending van de partijmiddelen waterdicht is. Hier wringt het schoentje. De controle op de zelfbedieningswinkel gebeurt door de politici zelf. De stropers spelen zelf boswachter, en dat is eraan te zien. De gemengde parlementaire commissie die de boekhouding van de partijen en de beperking van de verkiezingsuitgaven moet controleren, slaagt er niet in duidelijke regels op te stellen. Dus wordt alles wat wettelijk niet uitdrukkelijk verboden is met de mantel van de collegiale liefde bedekt. Ook voor de boekhouding van de partijen zelf gelden trouwens nog steeds geen uniforme regels, waardoor de inkomsten en uitgaven van de diverse partijen niet eens vergelijkbaar zijn.Enkel een onafhankelijk orgaan kan voor een geloofwaardige controle op de financiële handel en wandel van de partijen zorgen. Zo lang dit orgaan er niet is, zal de publieke opinie de overheidsfinanciering van de partijen met een scheef oog bekijken en zal Jan met de pet elke bijkomende frank die de partijen zichzelf toekennen als zakkenvullerij bestempelen. Stefaan HUYSENTRUYT