Zeno en de schildpad

Filosofie blijft een les des levens, ze is even onverwoestbaar als seks. De beide verrichtingen komen hoofdzakelijk van tussen de oren, hoewel filosofie toch evenveel met de onderbuik als seks met de hersenen heeft te maken. Dat zou een conclusie kunnen zijn na het lezen van dit populaire boek over Denken als de grote filosofen. Het is geen objectieve, laat staan een volledige weergave van het Denken door de eeuwen heen. Het respecteert ogenschijnlijk wel de chronologie, of noem het de dialectiek van het filosofiegebeuren. Maar wat tussen de regels staat, is een interpretatie met schoolse inslag. Het moet gezegd, daar valt soms iets uit te leren. Aristoteles, Dawkins, Darwin, Thales worden zonder enige scrupule door elkaar gehaspeld. Voor de vakman zal het een kwelling zijn. Even kwellend kunnen de voorkeuren van de schrijver werken als hij definitorische, om niet te zeggen terminale, oordelen velt. Plato lijkt wel god. En wat is dat met die schildpad? Wel, Achilles nam eens deel aan een wedstrijd tot legalisering van de softdrugs, het vervolg leest u in dit boek.Name dropping is een bekende en vaak goede truc om de aandacht af te dwingen. Maar overdaad schaadt. Als in minder dan één pagina zowel Zeno, Kant als Joseph Heller wordt opgevoerd, dreigen de ideeën te verzinken in bekende namen.Toch blijkt de systematische aanpak wel uit de verkapte bibliografie: geen lectuur op zich maar een ware appetizer. Hier komt de structuur van het boek beter uit de verf dan in de inhoudsopgave. De Put van Thales, Protagoras en de varkens, Zeno en de schildpad, de Grot van Plato, het Scheermes van Ockham, het Contract van Rousseau, de Hamer van Nietzsche, de Machine van Turing, tot de Deconstructie van Derrida, een groot aantal klassiekers staat erin. Wie afstand kan nemen van de soms betweterige stijl (de auteur is journalist), kan hier veel uit opsteken. Als dat niet lukt: het boek bevat een voortreffelijk register.Nicholas Fearn - Zeno en de schildpad/ Denken als de grote filosofen - 2002, Amsterdam, Anthos, 215 blz., 18,90 euro, ISBN 90-414-0603-4.Gestolen gezichtLatifa is een 16-jarig meisje uit de middenklasse van Kabul, als in september 1996 de Taliban triomfantelijk de stad binnentrekken. Op slag verandert het leven van iedereen. President Najibullah wordt samen met zijn broer publiek opgehangen, zijn dode mond vol sigaretten en zijn zakken vol dollars gepropt. Zo moet iedereen hem komen groeten. Dit is een getuigenisboek over de terreur van de Taliban, voor de Amerikaanse bombardementen in oktober vorig jaar. Het ging al niet zo goed met het land, na de Russische bezetting gevolgd door het schrikbewind van de moedjahedien. Zegt Latifa: In Kabul vraag je je altijd af wie wie is. De enige veiligheidsmaatregel is geen enkele veronderstelling of mening met iemand te delen, tenzij binnenshuis. Wij blijven uit principe zoveel mogelijk neutraal.De nieuwe regels zijn niet te ontlopen. Vaders en zonen dragen baarden, moeders en dochters de boerka. Alle radiostations worden vervangen door radio Shariat, met uitsluitend religieuze muziek en de voorschriften van de mollahs. Het is verboden een kostuum of stropdas te dragen. Het openbaar vervoer reserveert afzonderlijke autobussen voor vrouwen en mannen. Het gebruik van nagellak, lippenstift en make-up is strafbaar. Geen enkele mannelijke arts heeft het recht het lichaam van een vrouw aan te raken onder het voorwendsel van een consult. Meisjes mogen niet met een jongeman praten. Het is verboden fotos en videofilms te maken, zelfs bij een huwelijk. Alle niet-moslims, hindoes en joden moeten gele kleren of een gele stof dragen. Iedere overtreder van de decreten van de Sharia (religiewet) zal in het openbaar worden gestraft. De hoogste instantie is het ministerie ter Onderdrukking van de Ondeugd en Bevordering van de Deugd. Sic. Het is ook niet toegestaan huisdieren te houden, te fluiten of een fluitketel te bezitten. De kanarie wordt losgelaten in de vrije natuur, om het dier te beschermen tegen de woede van de Taliban. Latifa en haar familie krijgen de kans het land te ontvluchten, naar Frankrijk. Daar getuigen zij voor pers en politici over de toestand in Afghanistan. Ze vernemen er ook dat tegen hen in eigen land een fatwa is uitgesproken, het stond gewoon op het internet. De familie blijft in Europa en Latifa schrijft haar boek. Korte tijd later zijn er de aanslagen in Amerika gevolgd door de Amerikaans-Britse interventie in Afghanistan. Dit boek is geen historisch, wel een sociologisch document.Latifa - Gestolen gezicht/Het leven vaneen jonge vrouw in Kabul - 2002, Baarn,De Kern, 200 blz., 14,98 euro,ISBN 90-325-0856-3.Tegen de GriekenMet deze publicatie is de Nederlandse uitgave van Flavius Josephus voltooid. De joodse historicus, die leefde bij het begin van onze tijdrekening, wordt vaak als een verrader beschouwd. Hij deserteerde uit de opstand tegen de Romeinen in Palestina. Vervolgens emigreerde hij naar Rome en werd er dignitaris aan het keizerlijke hof. Zijn geschriften, in het Grieks, zijn interessant en meestal polemisch. Dit werk had eigenlijk beter Voor de joden geheten. Ten behoeve van zijn Romeinse medeburgers, die de Grieken adoreerden en de joden verachtten, wilde Flavius Josephus enkele mythen ontkrachten. Alle joden zouden melaats of zwakzinnig zijn, in de tempel aanbidden ze een ezelskop, ze brengen mensenoffers en het zijn kannibalen. Allemaal gelogen, zegt Josephus, de Grieken geloven in dwaze mythen. Het is een schitterend tijdsbeeld - aansluitend bij zijn driedelige De oude geschiedenis van de joden. Josephus pleidooi heeft de joden niet veel opgeleverd. In de Middeleeuwen werden ze vervolgd als Christus-moordenaars. Later kwamen de gettos, de pogroms en de shoah. Nu is er het conflict met de Palestijnen, maar dat heeft Josephus niet voorzien.Flavius Josephus - Tegen de Grieken (vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door F.J.A.M. Meijer en M.A. Wes) - 1999, Amsterdam, Ambo (Klassiek),229 blz., 45,40 euro, ISBN 90-6303-812-7.