Advertentie
Advertentie

Zuiderse nutswaarden: defensief met groeipotentieel

In de voorbije weken is gebleken dat een belegging in de nieuwe economie pijnlijk kan zijn. Toch bevindt zich in sectoren zoals telecommunicatie en e-commerce het meeste groeipotentieel. Nutswaarden die de grootste omzet uit traditionele activiteiten halen zoals elektriciteit, maar daarnaast ook in de nieuwe economie investeren, vormen daarom een mogelijk alternatief. Vooral de Zuid-Europese elektriciteitsondernemingen blinken hierin uit. De nutssector omvat in de eerste plaats de productie en distributie van elektriciteit, water en gas. De ondernemingen komen meestal uit een monopoliepositie. Nutsaandelen hebben daarom een defensief karakter en zijn bijgevolg rentegevoelig. 1999 was een slecht jaar voor de nutsondernemingen door de stijgende rente. In 2000 lijkt de rente te stabiliseren. Maar meer en meer begint de rentegevoeligheid af te nemen en worden de bedrijfsresultaten belangrijker. Tariefverlagingen in het licht van een volledige liberalisering van de Europese elektriciteitsmarkt zorgen voor een neerwaartse druk op de resultaten. Dit moet verholpen worden door kostenbesparingen via overnames en fusies en door investeringen in groeisectoren. ConsolidatieDe liberalisering van de Duitse markt leidde tot gigantische prijsverlagingen van 30 tot 40 procent. Dit zorgde dan weer voor een consolidatiegolf waarbij VEBA en VIAG samensmolten tot E.ON en RWE de kleinere speler VEW overnam. In Zuid-Europa is de prijsdruk minder belangrijk dan in Duitsland. De tariefverlagingen die de Spaanse regering doorvoerde in 1999, weerhielden de producenten er niet van een stijgend operationeel resultaat te boeken. Dit komt voornamelijk door de gezonde economische groei. In 1999 steeg de vraag naar elektriciteit met 6,5 procent, zowat drie keer meer dan het Europees gemiddelde.Niettemin beseffen de producenten dat een consolidatie onafwendbaar is in de volledig geliberaliseerde elektriciteitsmarkt in het Europa van morgen. KruisparticipatiesDe consolidatie in Spanje wordt beïnvloed door een kluwen van kruisparticipaties waarin de Spaanse financiële instellingen een voorname rol spelen. Het Amerikaanse TXU bracht de bal aan het rollen door een vijandig overnamebod te lanceren op de kleinere speler Cantabrica. Het bod van TXU werd succesvol gecounterd door Union Fenosa, de derde grootste elektriciteitsproducent in Spanje. De opslorping van Cantabrica heeft de schuldenberg van Fenosa zodanig verhoogd, dat een overname door de grootste producent Endesa heel wat minder waarschijnlijk wordt. Waarnemers hadden dit verwacht zodat een middelgrote Europese speler in de nuts en telecommunicatiesector zou worden gecreëerd. Het bod van Fenosa op Cantabrica werd dan ook voornamelijk uit defensieve overwegingen gedaan.Vorige week probeerde Iberdrola net hetzelfde. Iberdrola wou een overnamebod uitvoeren op het Amerikaanse FPL, waardoor het met 11 miljard dollar schuld zou worden opgezadeld. De financiële instelling BBVA die 10 procent van de aandelen van Iberdrola bezit, blokkeerde de transactie. BBVA hoopt op een overnamebod door Repsol, de oliemaatschappij die door een overname synergieën op het vlak van de gasproductie kan bereiken. TelecomDe Spaanse nutsondernemingen zijn erg actief in de nieuwe economie zoals telecommunicatie en internet. Expansie in deze sectoren is belangrijk om de lagere winstmarges in bijvoorbeeld de opwekking van elektriciteit te compenseren. Endesa en Fenosa hebben niet lang gewacht om zich in telecommunicatie te storten en zijn mede-eigenaar van Retevision, de tweede grootste aanbieder van vaste telefonie, en diens mobiele eenheid Amena. De belangen van Endesa en Fenosa werden gebundeld in een holding Auna, waarin ook Telecom Italia participeert. Auna wil nog dit jaar naar de beurs trekken.Endesa en Fenosa noteren sinds begin dit jaar gemiddeld 20 procent hoger, terwijl Iberdrola een negatieve return voorlegt. Iberdrola was tot voor kort afwezig in telecommunicatie. Dit veranderde toen Iberdrola zich kandidaat stelde voor een UMTS-licentie in Spanje, maar die verloor aan een consortium van onder meer Sonera en Vivendi. Iberdrola baat wel een glasvezelnetwerk uit in Spanje en werkt in Latijns-Amerika nauw samen met Telefonica voor de aanbieding van telefonie. Het Portugese EDP heeft een belang van 25 procent in Optimus, de derde grootste mobiele operator in Portugal en biedt tevens vaste telefonie aan via ONI. Vermoedelijk zal het belang in Optimus op termijn verkocht worden. EDP sloot een samenwerkingsverband met Telecel, een concurrent van Optimus, op het gebied van internettoepassingen. E-commerceDe ondernemingen die het eerst waren in telecommunicatie, zijn ook het eerst om initiatieven rond e-commerce op te starten. Endesa richtte een joint venture op met de Amerikaanse groep Commerce One en de consultants van PwC voor de oprichting van een business-to-business platform. Op deze internetsite worden relaties tussen klanten en leveranciers gelegd, wat de kosten van een gemiddeld aan en verkooporder drastisch naar beneden moet halen. B2B wordt door analisten beschouwd als een van de meest beloftevolle segmenten in de e-commerce. Endesa heeft een belang van 78 procent in de joint venture en heeft de ambitie op termijn ook gas- en waterverdelers aan te trekken. Endesa.marketplace ambieert nog voor het einde van het jaar een beursnotering. Fenosa wenst in het vierde kwartaal de internet- en IT-eenheid Soluziona naar de beurs te brengen. Soluziona groepeert 10 ondernemingen en is actief in zowel de productie als verkoop van software. EDP zal een platform oprichten waarop de klanten informatie opvragen, transacties doorvoeren en gebruik maken van allerlei diensten. Voor dit Business-to-Consumer initiatief trekt EDP 20 miljard escudos uit. De grootste inspanning van EDP is de oprichting van een UMTS-netwerk waarvoor het 190 miljard escudos neertelt.PLCDe Spaanse en Portugese elektriciteitsproducenten bevatten een verborgen waarde, namelijk Powerline Communications (PLC). Deze technologie, waardoor transmissie van internet en telefonie mogelijk wordt over het elektriciteitsnet, verwierf vooral bekendheid op 15 februari van dit jaar. Toen maakten de Duitse energiereuzen VEBA en RWE bekend dat de eerste tests over het net positief verlopen waren. Op dit ogenblik worden door VEBA en RWE, maar ook door de Zuid-Europese nutsgroepen testen op grote schaal uitgevoerd. De eerste resultaten worden over een paar maanden verwacht.Voordelen van PLC zijn het massale bereik (100%), een 10 keer hogere snelheid dan een ISDN-lijn en de relatief lage kosten voor een elektriciteitsmaatschappij voor de aanpassing van het netwerk. De Zuid-Europese elektriciteitsmaatschappijen hebben in verhouding tot hun marktkapitalisatie het meest te winnen aan powerline communications. Dit komt doordat in deze landen de kabelpenetratie laag is en dit betekent meteen zware concurrent minder. Andere technologische concurrenten in breedbandtransmissie zijn DSL, de getransformeerde telefoonlijn en UMTS, de derde generatie mobilofonie. Indien de lancering van PLC in Europa te laat gebeurt, dan zijn er voor PLC nog mogelijkheden in andere regios zoals Zuid-Amerika, waar de Spaanse groepen over heel wat expertise beschikken.Merrill Lynch berekende welke nutswaarden bij een doorbraak van PLC het meest profiteren. De invloed op de koers van Iberdrola, de Spaanse producent, is het grootst met 41 procent opwaarts potentieel. Iberdrola telt niet alleen 8,4 miljoen klanten in Spanje, maar ook 5,2 miljoen Zuid-Amerikaanse klanten. Vreemd genoeg is Iberdrola de enige nutsgroep die geen PLC-tests uitvoert en zich toelegt op het glasvezelkabelnetwerk. Andere nutswaarden die kunnen profiteren zijn Union Fenosa, Endesa en EDP. Endesa heeft reeds een interneteenheid opgericht, Endesa Net Factory, die breedbandinternet over het elektriciteitsnet zal aanbieden. Uiteraard is de nutsgroep van plan ook deze dochteronderneming naar de beurs te brengen. Op het vlak van marketing is er een groot verschil tussen het aanbieden van elektriciteit en het aanbieden van meer geavanceerde diensten zoals internet en telefonie. De ervaring die de Spaanse en Portugese elektriciteitsproducenten hebben opgedaan in telecommunicatie en internet, speelt uiteraard in hun voordeel. WaarderingOf PLC een succes wordt, is een levensgroot vraagteken. Indien het erdoor komt, dan betekent dit een enorme hefboom op de waardering van een nutsbedrijf. Hoeveel keer is een internetabonnee meer waard dan een afnemer van elektriciteit? Maar het succes is zodanig onzeker dat dit nog geen invloed mag hebben op de waardering ervan, laat staan de keuze voor een nutsaandeel. De strategieën die het management hanteert op het vlak van telecommunicatie en e-commerce zijn dat des te meer. Veel beleggers stapten in Fenosa omdat dit een duidelijke strategie had naar de nieuwe economie tot Fenosa concurrent Cantabrica overnam en hierdoor zijn belang in de opwekking van elektriciteit (lage marges) optrok. Fenosa ging sinds de aankondiging van de overname 17 procent lager tot 20,3 euro. Iberdrola lijkt in een impasse te verkeren. De geblokkeerde overname van FPL benadrukt de meningsverschillen tussen het management en de aandeelhouders, wat het vertrouwen in de onderneming een deuk geeft. De voorkeur van het analistenheir gaat bijgevolg uit naar Endesa en EDP, als defensieve belegging in de nieuwe economie. Christophe DE RIJCKE