Ga naar De Tijd ×
mme4912573

Roemenië, de niet-kern-kernmarkt van Delhaize

Help! Het leven wordt niet duurder!

  • 27 mei 2014 16:41
  • Kurt Vansteeland
Mario Draghi: speuren naar inflatie © Bloomberg

Mario Draghi: speuren naar inflatie © Bloomberg

Moeten we ons zorgen maken om de lage inflatie? Neen, tenzij je tot over de oren in de schulden zit. En dat geldt voor het gros van onze overheden.

Advertentie

Advertentie

Advertentie

0,36 procent. Dat is nog de stijging van de levensduurte in België. Met andere woorden: het leven wordt bijna niet meer duurder. Je zou denken dat er in de Nieuwstraat of de Meir spontaan de polonaise gedanst wordt. Maar neen.

Wat we wereldwijd aan het werk zien, is iets wat de Japanners al decennia kennen: financiële repressie. Overheden kanaliseren ten eerste het gros van de spaarcenten naar het eigen staatspapier. Zo stellen ze de (her)financiering van hun schuldenberg veilig.

Ten tweede proberen de centrale banken via overvloedige geldcreatie een scheut inflatie te creëren om zo de reële rente- en schuldenlast uit te hollen. De facto is de negatieve reële rente een taks op de spaarder.

Zoals de Amerikaanse econome en crisisexperte Carmen Reinhart in een Bloomberg-column schreef: ‘Dit is een belasting met interessante politieke kenmerken. In tegenstelling tot de inkomstenbelasting of de btw bepalen factoren zoals financiële regelgeving en inflatiebestrijding de ‘repressietaks’. En die factoren zijn ondoorzichtig of zelfs gewoon onzichtbaar, in vergelijking met het erg zichtbare begrotingsbeleid.’

De politici moeten over een inkomsten- of consumptiebelasting in het parlement stemmen. Een repressietaks kunnen ze sluipend invoeren zonder die vervelende democratische plichtplegingen. Ze maken dankbaar gebruik van de amorfe massa die de spaarders zijn.

Het heet dat we ons zorgen moeten maken om de (te) lage inflatie omdat we dreigen af te stevenen op deflatie, een ontwrichtend klimaat van algemene prijsdalingen. Waar elke consument zijn spaargeld liever oppot en onder een matras stopt dan te spenderen en de natie zich - om even John Maynard Keynes te parafraseren - collectief arm spaart.

Eerlijk? Ik schat de kans op zo'n ontwrichtend deflatiescenario afgerond op nihil in. Wat wél een realistisch scenario is, is dat van een met schulden overladen economie die nog jaren met een combinatie van chronisch lage groei en chronisch lage inflatie zal kampen.

Moeten we ons daar zorgen over maken? Ja, toch wel. Omdat de economie nu eenmaal een beetje inflatie nodig heeft als smeersel. Als prikkel om het geld te spenderen of tenminste productiever aan het werk te zetten dan onder de bovenvermelde matras.

Maar de voornaamste reden is de schuldenberg die Europese overheden torsen. Een berg van 8.890 miljard euro om precies te zijn, 93 procent van alle welvaart die in een heel jaar in de 18 landen van de muntunie gecreëerd wordt. België, Frankrijk en Italië omdat ze er al decennia niet meer in slagen om zonder kunstgrepen een begroting in evenwicht af te leveren. Ierland en Spanje omdat ze via de redding van hun banksector de schuldexcessen van hun privésector opgezogen hebben.

Zo'n schuldenberg kun je alleen onder controle houden met een stevige scheut financiële repressie. We citeren even uit eigen werk:

Stippen we bovendien aan dat België extra te lijden heeft onder die sluipende taks, aangezien we als land netto-spaarders zijn. Een massa spaarders die steeds frenetieker op zoek gaat naar alles wat nog maar een beetje rendeert, getuige de aanvragen ten belope van 400 miljoen (!) die WDP in één dag voor zijn papier binnenkreeg.

Het moet gezegd. Europese Centrale Bank-voorzitter Mario Draghi is er vrij eerlijk in waarom hij zich zorgen maakt om het risico dat de eurozone afglijdt naar een lange periode met chronisch lage groei en dito inflatie. Ten eerste omdat een scheut inflatie de enige manier is om de schuldenberg beheersbaar te houden. Of denkt u nu echt dat Italië ooit zijn 2.000 miljard schulden via democratisch gestemde belastingen kan aflossen?

Ten tweede omdat de lage inflatie in de hele eurozone de noodzakelijke fitnesskuur van de 'crisislanden' - en daar mogen we eerlijk gezegd ook Frankrijk en misschien ook België bijrekenen - nog moeilijker maakt. Cru gesteld kunnen landen met een concurrentieprobleem binnen het keurslijf van de muntunie maar op één manier weer concurrentieel worden: via een pijnlijke 'interne devaluatie', waarbij prijzen en lonen jarenlang minder sterk stijgen dan in de kern van de eurozone.

Welnu, als zelfs die kern - lees Duitsland - nauwelijks inflatie die naam waardig kent, wordt het wel heel moeilijk die interne devaluatie door te voeren zonder dat lonen en prijzen in de crisislanden nominaal moeten dalen. Wat we trouwens de jongste jaren in Griekenland, Ierland en Spanje gezien hebben, maar niet in Italië.

En dus proberen centraal bankiers als leerling-tovenaars wat inflatie in de reële economie op te wekken. Terwijl ze intussen de andere kant opkijken voor de galopperende inflatie in de financiële economie. En zullen we maar bidden dat als de inflatie ooit zou aantrekken, die vervolgens zo vriendelijk is netjes op de beoogde 2 procent te stoppen.

 

 

Bron: Tijd

Advertentie

Advertentie
× Sluiten