België heeft een slankere overheid nodig

Premier Elio Di Rupo bracht dinsdag een bezoek aan werkplaatsen van de NMBS in Cuesmes. ©Photo News

De stijging van de overheidsuitgaven in België is wel degelijk een probleem. Ze verplicht de overheid om de belastingen te verhogen en dat is niet houdbaar.

De Tijd vestigde donderdag de aandacht op de toename van de overheidsuitgaven in België. De aanleiding was een rapport van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), waaruit blijkt dat ons land de niet-rente-uitgaven de jongste vier jaar het meest heeft verhoogd, met uitzondering van Japan.

‘Dat is een zeer eenzijdig beeld’, reageerde Andreas Tirez, economieblogger en kernlid van de liberale denktank Liberales, in een opiniestuk in De Tijd vrijdag. ‘De schuldratio van België steeg immers veel minder dan in andere landen. De factuur werd veel minder dan elders doorgeschoven naar de volgende generaties.’

Tirez heeft gelijk dat een verlaging van de overheidsuitgaven niet noodzakelijk leidt tot een daling van het begrotingstekort en lagere overheidsschuld. Een drastische sanering van de overheidsfinanciën kan de economische activiteit ondermijnen en een negatieve spiraal veroorzaken.

Maar waarom is de Belgische overheidsschuld weinig gestegen? Omdat de overheid de toename van haar uitgaven heeft gefinancierd met een forse verhoging van de belastingen en andere inkomsten. België heeft na Denemarken de hoogste belastingdruk van alle rijke landen.

Cijfers van de Nationale Bank tonen aan dat zowel de lasten op arbeid, de vennootschapsbelasting als de belastingen op vermogen de jongste vier jaar duidelijk sneller zijn gestegen dan het bbp. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) bevestigde gisteren dat België nog steeds de hoogste lasten op arbeid heeft.

Een verhoging van de belastingen kan op korte termijn het gat in de begroting dichtfietsen. Maar ze is gevaarlijk omdat ze op termijn negatieve economische gevolgen heeft. De torenhoge lasten op arbeid verklaren waarom de werkgelegenheidsgraad lager is dan het Europees gemiddelde. De stijging van de werkgelegenheid in de voorbije jaren is uitsluitend te danken aan de toename van jobs die door de overheid worden betaald of gesubsidieerd.

De overheid kan de belastingdruk verschuiven. Maar ze moet opletten dat ze daardoor geen nieuwe problemen creëert. De belastingen op vermogen zijn de jongste jaren al sterk opgetrokken. De belastingdruk op kapitaal in ruime zin is hoger dan het Europees gemiddelde, blijkt uit cijfers van Eurostat. Alleen de indirecte belastingen en milieutaksen zijn relatief laag.

Een herschikking van de belastingen kan helpen, maar de totale belastingdruk moet dalen. Dat wil zeggen dat de overheid moet besparen. Is dat nog mogelijk? Jazeker. België heeft meer ambtenaren dan andere landen. De pensionering van de babyboomgeneratie is een kans om het aantal ambtenaren te verminderen. Gezondheidseconoom Lieven Annemans zei onlangs dat in de gezondheidszorg 10 procent van het budget verloren gaat door overconsumptie. Ook subsidies aan bedrijven, zoals de NMBS, slorpen meer geld op dan elders.

De stijging van de overheidsuitgaven voorstellen als goed nieuws is dus misplaatst. België heeft een slankere overheid nodig.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content