Wie draait op voor het Iers Bankenstein?

Benieuwd hoe Europa en de ECB dit Iers varkentje zullen wassen. Onwaarschijnlijk complex en dus onwaarschijnlijk boeiend. De prachtpaper van UCD-econoom Karl Whelan  is verhelderend voor wie even de tijd neemt.

Waar gaat het in essentie om? Dublin nationaliseerde de hoofdmeuk van de vastgoedzeepbel, hubrisbanken Anglo Irish en Irish Nationwide en niette ze weinig elegant samen.

‘Bankenstein’ ware een goede merknaam geweest, maar helaas opteerde Ierland voor het saaie ‘Irish Bank Resolution Corporation’ ofte IBRC. Twee banken met een roekeloos kredietbeleid dat Dexia bijna (we onderstrepen het woord bijna: het is allemaal relatief) op een goedehuisvaderbank doen lijken.

Om die in de populaire media niet bepaald populaire banken (zie foto) te stutten – en de even onverantwoorde schuldfinanciers/obligatiehouders van Anglo Irish en Irish Nationwide af te betalen, gaf de Ierse overheid in 2010 voor 31 miljard euro ‘promissory notes’ uit.

Dat zijn de facto een soort overheidsgaranties op de schulden van IBRC. En sindsdien ketsen die notes als een soort Ierse (hete) aardappel rond in het Europees Systeem van Centrale Banken. De UCD-paper leert dat het niet langer gaat om de onverantwoorde geldschieters van Anglo Irish & co mee in het bad te trekken.

 Nee, die Duitse, Franse en andere Europese grootbanken zijn grotendeels afbetaald met geld dat de Ierse regering via de Ierse centrale bank bij de Europese Centrale Bank en dus per slot van rekening bij de Europese belastingsbetaler leende.

Het debat gaat nu over de vraag of de Ierse burger alleen de bankenstrop moet blijven betalen, dan wel de Europese burgers via de ECB mee in het bad getrokken worden. Per slot van rekening: als de Europeaan via zijn bank of verzekeraar samen met de Grieken de factuur betaalt voor de waanzin van de Griekse overheid, waarom niet solidair met de Ieren de waanzin van de Ierse banken torsen?

Want: de IBRC gebruikt sinds 2010 de notes als onderpand voor – relatief dure – noodkredieten bij de Ierse centrale bank, de van Dexia bekende ‘Emergency Liquidity Assistance’ bij nationale centrale banken.  Een ‘noodkrediet’ dat intussen al jaren meegaat en dus bezwaarlijk nog onder de noemer ‘emergency’ kan vallen.

Bovendien moet de Ierse regering normaal gezien tegen 31 maart een eerste schijf van 3,06 miljard euro van de schijf af te betalen. De facto zou de Ierse betalingsbetaler 3 miljard – drie keer de besparingen die de Ierse overheid vorig jaar met hangen en wurgen wist te vinden – in het zwarte Bankenstein-gat storten.

En de Ieren mog dan al – zeker vergeleken met de balorige IJslanders en Grieken - de braafste leerling van de crisisklas zijn, echt happig zijn ze niet om de last alleen te blijven torsen.

Daarom pleitte gouverneur Patrick Honohan van de Ierse centrale bank bij zijn ECB-collega’s voor een herstructurering van de notes: zo zou Dublin de 3,06 miljard aflossing niet in cash maar in ‘gewoon’ langlopend staatspapier betalen.

Bankenstein zou dan met dat gewoon papier niet langer voor dure kredieten bij de ELA moeten aankloppen, maar zoals ‘gewone’ banken als onderpand voor kredieten bij de ECB zelf. Zo wordt de ELA afgebouwd, maar worden meteen een deel van de risico’s doorgeschoven van Ierland naar de ECB.

Helemaal machteloos is Ierland niet bij de onderhandelingen. Want de mate waarin de ECB zich de komende dagen inschikkelijk toont bij de herstructurering van de Ierse bankenstrop – een bijzonder heet  thema in de Ierse pers – zal in grote mate de uitslag van het Iers referendum over het begrotingspact bepalen.

Officieel is Europa blasé over dat referendum: als dat land daar in het verre westen neen zegt tegen het zo door Frau Merkel gekoesterde pact, is dat voor Brussel en Berlijn een probleem voor de Ieren maar niet voor hen.

Maar van dat officiële mantra ben ik lang niet zo zeker: Ierland is het enige land dat het begrotingspact aan een volksraadpleging onderwerpt. Als die ene ‘pop poll’ in een smadelijke nederlaag resulteert, is dat wel degelijk een probleem voor Brussel en Berlijn.

Mijn bescheiden gokje? Een geleidelijke omzetting van de notes in langlopend 'gewoon' Iers staatspapier. Zo kan de hete Ierse aardappel nog decennia in de wandelgangen van het Europese betalingsverkeer rondketsen. Tot de Europese betalingsbetaler bijna ongemerkt de factuur zal betaald hebben.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud