Achteruitkijkend: Trichet uit de bocht of gewoon moedig?

Het is een vreemde week op de markten. Zwarte maandag leidde tot een noodingreep van de Federal Reserve op dinsdag. Woensdag deed de voorzitter van de Europerse Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, zijn best het eventueel positieve effect van de Fed teniet te doen door te zeggen dat de centrale bankiers vooral de inflatie in de kiem moeten smoren. Donderdag bleek dat Zwarte Maandag op zijn minst werd versterkt door het afwikkelen door Société Générale van gigantische frauduleuze tradingposities, opgebouwd door een nu spoorloos zijnde trader.

Het zegt veel over de manier waarop de financiële wereld omgaat met risico's. Laat het duidelijk zijn: de internationale topbankiers hebben niet meteen het profiel van goede huisvaders. Wanneer winst wordt geroken, gaan de remmen los. Verantwoordelijken voor het risicobeheer blijken dan maar ietwat hinderlijke werknemers, die vooral maar niet te lastig moeten doen. Zo komt het dan dat  een financiële crisis, veroorzaakt door roekeloze investeringen  in vastgoed en  hierop gebaseerde gestructureerde producten, nog wordt versterkt door een eenvoudige trader die het controlesysteem van een belangrijke bank vlot weet te omzeilen.

Er heerst op de redactie inmiddals enige discussie over wat we nu moeten denken over Trichet. Mijn collega Serge Mampaey toonde zich in de krant van donderdag nog verontwaardigd dat  Trichet voor de Europese beleggers het effect vernietigde van de renteverlaging met 75 basispunten door de Federal Reserve, door vast te houden aan zijn rol van inflatiebestrijder en vooral door dit luid te verkondigen in het Europees Parlement.

De vraag is evenwel of het de taak is van een centrale bankier om aandelenbeleggers gelukkig te maken. In Europa is de taak van de centrale bank inderdaad duidelijk het onder controle houden van de inflatie en het zorgen voor een stabiele monetaire omgeving. Het zijn de bedrijven die er maar moeten voor zorgen dat zij aantrekkelijke beleggingsobjecten zijn en aan de beleggers en de marktspelers om de mogelijke returns en vooral ook de risico's correct in te schatten.

Risicoinschatting

Precies met dit laatste, het correct inschatten van risico's, loopt het mis. Grote professionele spelers verliezen om de zoveel jaar de pedalen en denken dat ze in een casino zitten, gokkend op  kredieten aan ontwikkelingslanden in de jaren 80, op commercieel vastgoed in de jaren 90, op overgewaardeerde internetaandelen in 2000 en 2001, en nu op rommelhypotheken. Dit doorspekt met regelmatig terugkerende verhalen van traders die voor rampen zorgen omdat de controles niet werken.

Nog even, ten overvloede, de top vijf van de financiële kleunen met de verliesbedragen:

Martin Wolf van de Financial Times schrijft in De Tijd van vandaag dat bankieren beter niet alleen aan de bankiers wordt overgelaten. Banktoplui en -managers enorme bonussen uitbetalen gebaseerd op prestaties op korte termijn, is vragen om een casinokapitalisme. Wolf stelt voor een deel van hun salaris uit te betalen in restricted stock, die over tien jaar kan worden verzilverd.

In afwachting van een dergelijk initiatief heeft Trichet volgens mij gelijk wanneer hij een signaal geeft dat hij niet de centrale bankier is die klaarstaat tussenbeide te komen wanneer het weer eens misloopt op de financiële markten na roekeloos gedrag van financiële instellingen. "Geen enkele sector heeft een vergelijkbaar talent om winsten te privatiseren en verliezen te socialiseren", zo schrijft Wolf over de banksector.

Het probleem is dat de banksector van levensbelang is voor de economie, en dat wanneer de crisis op de financiële markten te  diep gaat, dit bijzonder nadelige gevolgen heeft voor de rest van de economie. Zo bekeken kan ik ook voorzitter Ben Bernanke van de Federal Reserve begrijpen wanneer hij met zijn renteverlaging het marktsentiment wou verbeteren.

De job van centrale bankier is dus dansen op een slappe koord, de speculanten niet te zeer de indruk geven dat ze een "free lunch" krijgen, en het economische systeem in bescherming nemen tegen problemen op de markten en in de banken. De enige manier om hun job wat te vergemakkelijken, is een verandering op het niveau van de banksector. Dan denk ik aan meer transparantie over waar er welke risico's zitten, betere controlesystemen die ook echt onverkort worden toegepast, en wellicht ook een beloningsysteem voor het topkader dat duurzame resultaten beloont in plaats van gokken op korte termijn.

Roland Legrand

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud