Advertentie

Apocalypse now

Deze foto van jorgeBRAZIL op Flickr (Creative Commons licentie) toont de gevolgen van de aardbeving van Lissabon in 1755.

De beving gebeurde op zaterdag 1 november 1755 rond 9.40 uur 's morgens. Er brak brand uit, en de ongelukkigen die naar het water waren gevlucht, werden verzwolgen door een tsunami. De kracht van de aardbeving zou de 9 op de schaal van Richter hebben benaderd.

Van de ongeveer 200.000 inwoners van Lissabon kwamen er 30.000 tot 40.000 om het leven.

De ramp doorkruiste niet enkel de koloniale ambities van Portugal, ze had ook een uitgesproken effect op het denken van de Verlichting.

De schrijver-filosoof Voltaire wijdde er zijn Poème sur le Désastre de Lisbonne aan. In zijn Candide verzet hij zich tegen de opvatting dat we in de beste van alle mogelijke werelden leven (zie Gottfried Wilhelm Leibniz).

De aardbeving van Lissabon droeg bij tot een periode van verhevigde twijfel en kritiek op samenleving, filosofie en godsdienst.

Ik moest aan dit alles denken toen ik een lange, vrij apocalyptisch ogende blogpost zag op Zero Hedge.

Gastschrijver Jim Quinn spreekt er van een nakende storm:

Vervolgens krijgt u in de post op Zero Hedge een 'beknopte' geschiedenis van de laatste jaren.

In vergelijking hiermee is Toby Connor op Minyanville sober te noemen. Op basis van technische analyse zegt hij dat diegenen die met hun pensioenrekening in de aandelenmarkt zitten maar beter voor de uitgang kiezen. De stierenmarkt van de voorbije twee jaar ongeveer is slechts een tegentrend in een langdurige berenmarkt, en dat gaat nu blijken.

Geloof ik dat een lange periode van markten- én cultuurpessimisme voor ons lig? Niet zo snel. Tegenover de apocalyptische strekking (ik vergat nog een aantal goudkevers te vermelden) staat de gebruikelijke marktenlogica: ja, het is allemaal heel erg op menselijk vlak, maar vervolgens wordt met de nuchterheid van een verkeersleider de marktreactie ingeschat: uraniumgerelateerde aandelen gaan op korte termijn lager, olie ook, bouwaandelen gaan hoger, enz.

Maar toch. Het gaat niet alleen over het Japanse drama - de hoger vermelde blogposts gaan daar ook niet echt over. Het gaat over een geheel van gebeurtenissen en ontwikkelingen. Op een tiental jaren tijd hebben we de dotcom crisis meegemaakt, de start van een nieuw en nietsontziend soort terrorisme gekoppeld aan een soort oorlog van beschavingen, de implosie van de banksector, het bijna-infarct van het wereldwijde financiële systeem, revoluties in de Arabische wereld, een existentiële crisis van de euro. Een aardbeving, tsunami en nucleaire dreiging komt er nu nog bij.

Een collega vroeg zich af in welke mate het publiek wakker ligt van al die ontwikkelingen. Ik denk dat het minstens een soort voor-bewuste invloed heeft. Het succes van reeksen zoals 24 of Spooks heeft te maken met een collectief besef dat The Great Moderation, het geloof in het einde van de volatiliteit, een illusie was en we in tijden leven van ongekende volatiliteit - omdat het kapitalisme bezig is aan een zoveelste grondige mutatie.

Roland Legrand

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud