De Belgische erfenis van cijferaarsheld John Whitehead

Zeggen dat John Whitehead een begrip is op de markten is - laat ons diplomatisch blijven - de waarheid geweld aandoen. En dat is zonde, vind ik. Want John is een van de ‘unsung heroes’ van de wondere marktenwereld.

John Whitehead had in 1931 een geniale inval. De VS waren in volle depressie. En president Herbert Hoover zat met de handen in het haar. De overheid slaagde er nauwelijks in de economische schade op te meten. En als ze met cijfers op de proppen kwam, waren die hopeloos verouderd om nog nuttig te zijn als basis voor een crisisbeleid die naam waardig.

Ook ondernemers tastten in het duister. Daar moest verandering in komen, vond John Whitehead. Hij was net verkozen tot voorzitter van de National Association of Purchasing Agents (NAPA), een belangenvereniging van aankoopdirecteurs.

Dus dacht Whitehead: die aankoopdirecteurs houden het hele orderboekje van hun onderneming in de gaten. En zijn de perfecte vinger aan de pols van de economie. Whitehead richtte daarom in de schoot van NAPA - het huidige ISM - het Business Cycle Committee op: een commissie die maandelijks de ondernemers polst naar de inschatting van hun orderboekje. De eerste conjunctuurbarometer was geboren.

81 jaar later behoren conjunctuurbarometers in hun vele maten en gewichten tot de ‘bread & butter’ van beleidslui en beleggers. Beleggers zijn ongedurige beestjes. En hebben dankzij het pionierswerk van Whitehead een snelle inkijk in de economische groei van een land of regio, soms maanden voor de ‘officiële statistici’ een cijfer durven te plakken op de gezamenlijke activiteit van hun miljoenen onderdanen.

In Europa was Duitsland de pionier van de conjunctuurbarometer. Het onderzoeksinstituut Informations- und Forschungsstelle für Wirtschaftsbeobachtung (Ifo) lanceerde zijn index in 1949 om greep te krijgen op de chaos die het naoorlogse Duitsland was.

Ifo beschikt echter - meestal - niet over de snelste cijferaars van Europa. Die eer gaat naar onze Nationale Bank. Met haar Belgische conjunctuurbarometer. Een barometer met een rijke geschiedenis, die tot 1954 teruggaat. En het blijft iets magisch: de collectieve vinger aan de pols van 6.000 Belgische ondernemers, samengebald in één cijfer.

Minus 7,5, blijkt vandaag. Wat wil zeggen dat België grosso modo 7,5 procentpunten meer pessimistische dan optimistische bedrijfsleiders telt. Dat lijkt héél somber, maar is het niet echt: Het ondernemersvertrouwen ligt nog nipt boven het gemiddelde sinds 1980: minus 7,6. Een gemiddeld optimistische Belgische bedrijfsleider, dat is alleen in tijden van echte hoogconjunctuur weggelegd.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud