Advertentie

De klassenstrijd volgens Rajan

Wat vind ik nu van de ideeën van Raghuram Rajan? Ik heb nu Fault Lines gelezen, woonde een informele redactieontmoeting met hem bij en luisterde donderdagavond naar zijn presentatie (foto Sofie Van Hoof).

Rajan situeert de diepere oorzaken van de crisis in de context van de globalisering en de technologische veranderingen, en beschrijft de manier waarop de Amerikaanse beleidsmakers hier op reageerden (slecht dus).

Het Amerikaanse systeem vertrekt van de premisse dat er weliswaar recessies zijn, maar dat die vrij snel ook weer voorbij zijn waarna het aantal beschikbare banen weer toeneemt. Er is geen vangnet dat is berekend op langdurige recessies en tergend traag herstel van de arbeidsmarkt.

Krediet en het aanmoedigen van woningbezit moest de klasse die achterop geraakt door de globalisering en de technologie de indruk geven dat zij toch ook baat had bij die ontwikkelingen. De Federal Reserve deed inmiddels alles om de recessies te bekampen.

Kortzichtige antwoorden dus op fundamentele veranderingen. Technologie en globalisering versterken mekaar en evolueren sneller dan het beleid kan denken en handelen.

Rajan denkt niet dat internationale fora en instellingen zoals het IMF van bovenaf de oplossing kunnen aanbieden. Iedereen moet voor eigen deur vegen, en de beste reacties op de fundamentele veranderingen kunnen dan worden geprogageerd door het IMF bijvoorbeeld.

Daarbij gaat het er ook om de werknemers en de bevolkingen in hun geheel de situatie en mogelijke oplossingen uit te leggen. Moderne communicatietechnologie zou kunnen helpen die debatten te voeren.

Het zijn geen debatten die door NGO's zullen worden aangezwengeld - die zijn meer gericht op onderwerpen die een directe emotionele respons uitlokken (het verdwijnen van diersoorten, van regenwouden enz). Onderwerpen zoals handelsonevenwichten, monetair beleid en onderwijspolitiek scoren niet goed in de markt voor de aandacht van het brede publiek.

Maar het IMF is voor zijn financiering niet afhankelijk van het publiek en het kan zich dus veroorloven die moeilijkere onderwerpen  toch onder de aandacht te brengen. Het IMF als NGO die gebruik maakt van sociale media bijvoorbeeld - het is maar één van de vele originele ideeën van Rajan. 

Tegelijk maakt het ook duidelijk hoe moeilijk de af te leggen weg is. Het is voor beleidslui veel makkelijker woningenbouw te subsidiëren en te zeggen dat anderen de oorzaak zijn van de problemen. Het is voor de bevolking makkelijker de globalisering en de technologie te negeren en te blijven geloven dat routinejobs en masse zullen terugkeren. In opkomende landen zoals China is het ook makkelijker toe te geven aan de exportlobby eerder dan de binnenlandse consumptie aan te moedigen. Het vergt allemaal inzicht én moed.

Wat als inzicht en/of moed ontbreken? Dan dreigt volgens Rajan een wereldwijde clash tussen zij die het kind van de rekening worden van globalisering en technologische verandering, en zij die daar wél hun voordeel mee doen. Dan dreigen met andere woorden scherpe conflicten tussen landen en politieke strijd waarbij de extremen in de samenleving het debat bepalen.

Ik denk dat zijn analyse juist is. Ze doet recht aan het disruptieve van de veranderingen, en het beeld dat we krijgen is tegelijk fascinerend en beangstigend. Fascinerend omdat globalisering en technoligische ontwikkeling enorme opportuniteiten bieden, en beangstigend omdat de mate van aanpassing verre van evident is.

Zoals Rajan ook zei - over de groeimarkten, maar ik denk dat het voor de hele planeet geldt - vooruitgang verloopt niet zonder schokken en in een mooie rechte lijn (een beetje een understatement wel, denk ik).

Hier vindt u de integrale presentatie van donderdagavond:

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud