Advertentie

Economen, een kibbelend ras

Economen toch - ze zullen het nooit echt eens geraken over grote debatten over het economisch beleid - bijvoorbeeld het debat over de Amerikaanse staatsfinanciën. 

Massaal besparen op defensie en sociale zekerheid, een verhoging van de pensioenleeftijd en een totale herziening van het belastingsysteem, inclusief de afschaffing van tal van populaire voordelen. Dat is wat de voorzitters van een partij-overschrijdende commissie voorstellen om de zieke Amerikaanse overheidsfinanciën te genezen. Erskine Bowles, de gewezen kabinetschef van de Democratische oud-president Bill Clinton, en de voormalige Republikeinse senator Alan K. Simpson schreven in dat verband het rapport The Moment of Truth (pdf).

Joseph E Stiglitz, Nobelprijswinnaar economie, schrijft op Politico dat hem is gevraagd een brief te ondertekenen die de Bowles Simpson aanbevelingen steunt. Op die manier zou worden aangetoond dat er over deze zaken eensgezindheid bestaat bij wetenschappers-economen.

Jammer maar helaas voor de initiatiefnemers, Stiglitz bedankt feestelijk voor de eer. De voorstellen van Bowles/Simpson komen ongeveer neer op economische zelfmoord, zo vindt de Nobelprijswinnaar.

Het overheidstekort wordt vooral veroorzaakt door de enorme kloof tussen het potentieel van de economie en de feitelijke output - met onder meer grote werkloosheid.

Nu keihard op de rem gaan staan, zou leiden tot tragere groei, minder belastinginkomsten, en de verbetering van het tekort zou minimaal zijn. De verhouding schuld/BBP zou verslechteren, en dat is wat we ook zien in Griekenland, Letland en Ierland.

Stiglitz zegt dat het mogelijk is de economie nu te stimuleren en toch het tekort op middellange termijn te reduceren. Jaren van onderinvestering in infrastructuur, onderwijs en technologie betekenen dat daar nu hoogrenderende investeringen mogelijk zijn.

Hij pleit tegelijk voor meer progressiviteit in de belastingen - ten nadele dus van de enige groep die zijn positie het voorbije decennium wist te verbeteren.

De topeconoom is het wel eens met de Bowles Simpson commissie dat de kern van het schuldenprobleem te maken heeft met de exploderende kosten van de gezondheidszorg. .Moesten die kosten vergelijkbaar zijn met die in Europa, dan zouden meer burgers betere zorg krijgen tegen een lagere kost terwijl ook het langetermijntekort onder controle zou geraken.

Stiglitz ziet nog andere besparingsmogelijkheden: in defensie bijvoorbeeld en ook in geschenken voor de energie- en mijnmaatschappijen.

Bent u bijna overtuigd geraakt? Wacht toch maar even. Greg Mankiw, ook niet van de domste als professor economie aan Harvard, heeft een heel andere kijk op de discussie. Amerikanen leven langer en hebben minder kinderen. De gezondheidszorg wordt steeds maar duurder. De beloftes gemaakt voor sociale zekerheid en hulp aan ouderen (Medicare) en zij die lagere inkomens hebben (Medicaid) kunnen niet worden nagekomen.

Hogere belastingen en meer uitkeringen botsen met de marktprincipes en leiden tot efficiëntieverlies: de te verdelen koek wordt kleiner en zo is iedereen slechter af. Europa is met andere woorden geen na te volgen voorbeeld, het continent leidt onder verkeerde beleidskeuzes en geraakt economisch achter. 

Mankiw pleit voor langer werken (gradueel verlaten pensioenleeftijd). Niet dat hij hogere taksen uitsluit: een hogere taks op brandstofverbruik vindt hij wel efficiënt voor een rationeler vervoersbeleid - op die manier worden marktimperfecties (het niet doorrekenen van 'externe kosten') bestreden. Ook ziet hij een hervorming zitten van de aftrekbaarheid van lokale taksen alsook een lager plafond voor hypotheeksubsidies. 

Wellicht zijn er in al die voorstellen dus wel raakpunten. Maar er blijft ook een groot verschil van mening. Wat betekent dat wat er uiteindelijk ook zal worden beslist, dat een politieke beslissing zal zijn. 

Maar toch. Stiglitz en Mankiw zijn tenminste duidelijk over hun standpunten. Nogal wat collega's zouden zeggen 'on the one hand' en even later 'on the other hand'. Wat president Nixon Harry S. Truman ooit eens deed verzuchten dat hij eigenlijk wel een éénarmige econoom zou willen ontmoeten. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud