Advertentie

'Europa moet schuldenzondaars vergeven'

'Er ligt te veel nadruk op bestraffingsmechanismen om de schuldencrisis in de eurozone op te lossen, en herhalingen te voorkomen. Er moet meer ruimte zijn voor vergiffenis.'

In een beleidsbrief van de Europese denktank CEPS bepleit Paul De Grauwe een mentale switch voor de aanpak van de schuldenproblemen in de europeriferie. 

Volgens de professor hebben de Europese leiders vorig jaar te veel gefocust op het penaliseren van begrotingszondaars en hun obligatiehouders. Voor de eerste mikken zij bijvoorbeeld op het verstrengen van de regels van het Groei- en Stabiliteitspact, voor de tweede komt een korting op hun schuldvordering, 'haircut' in het jargon, in beeld.

'Dreigen met straf werkt alleen als mensen weten dat ze iets strafbaars doen', schrijft De Grauwe. 'Voor de crisis waren beleggers verblind door euforie. Ook banken namen excessieve risico's omdat ze die enorm onderschatten.' Als er toen al een bestraffingsmechanisme had bestaan, had het dus toch niet gewerkt, stelt De Grauwe. En zullen strengere straffen er ook in de toekomst niet kunnen voor zorgen dat er geen crisissen meer komen. 'Ook dan zullen mensen dingen doen die tot een crisis kunnen leiden zonder dat ze zich van enige schuld bewust zijn.'

Bovendien is er een belangrijk neveneffect van strengere straffen. In financiële markten kunnen beleggers er immers snel vanonder muizen. 'Als ze massaal probleempapier gaan verkopen, zet dat de crisis die het moest voorkomen net in werking', aldus De Grauwe, die verwijst naar het bailoutmechanisme dat de eurolanden op poten willen zetten. Overheidsschuld die is uitgegeven na 2013 zou dan een haircut krijgen als het land in kwestie aanklopt bij het Europees noodfonds.

'Elke keer dat obligatiehouders toekomstige betalingsproblemen vermoeden, zullen ze verkopen en zo de problemen erger maken. In plaats van een probleem op te lossen, creëert het een nieuw.'

Ook een strenger Groei- en Stabiliteitspact zal weinig zoden aan de dijk zetten, meent De Grauwe. 'Landen als Ierland en Spanje zitten in de knoei door de excessieve risico's die genomen zijn in de private sector. Strengere regels zouden ook hier dus geen verschil gemaakt hebben.'

Het idee dat er een straf moet vervat zitten in het Europees noodfonds werkt averechts, pent de professor. ‘De leningen uit het fonds liggen drie procentpunt boven de risicovrije rente. Dat maakt het niet alleen moeilijker voor die landen om de leningen terug te betalen, maar het signaleert ook aan de markt dat er een significant risico is op wanbetaling. Logisch dus dat die hun wantrouwen volhouden.’

Hoe moet het dan wel? De Grauwe pleit voor een wortel en stokbenadering. ‘Een saneringsplan dat voldoende lang is uitgespreid over de tijd zodat de economie kan groeien, en een lage rentevoet.’

Daarvoor moet de focus wel verschuiven van boetedoening naar vergiffenis. ‘Dat is niet alleen in het belang van de schuldenaar, maar ook van de schuldeisers.’ Een rente die beduidend lager ligt dan het straftarief van 6 procent staat de probleemlanden toe om hun schuldgraad gemakkelijker te stabiliseren. Als de rente daarentegen te hoog ligt, wordt het voor die landen aanlokkelijker om er de brui aan te geven. De Grauwe geeft toe dat deze oplossing voor Ierland, Spanje en Portugal kan werken, maar niet voor Griekenland. Daar is de schuldgraad te hoog opgelopen. ‘Voor Griekenland moeten andere oplossingen onderzocht worden, waaronder een schuldherschikking.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud