Advertentie

Over reptielhersenen, Harry Potter en de beperkingen van technische analyse

Dit is een gastbijdrage van Karel De Bie, Market Strategist BNP Paribas Fortis. Het is de eerste aflevering van een serie over technische analyse.

Toen Roland Legrand me vroeg om voor de “Bear and Bull” een serie te doen over technische analyse zat ik heel even met gemengde gevoelens. Aan de ene kant vind ik het leuk dat steeds meer mensen zich voor deze manier van (markt)analyse beginnen te interesseren, een zienswijze die mooi beschreven staat in “The Heretics of Finance, conversations with leading practitioners of Technical Analysis” door Andrew W. Lo en Jasmina Hasanhodzic.

Nog niet zo lang geleden werd deze zienswijze nog door het merendeel van de beleggers in de categorie van de “dark arts” werd geplaatst. Aan de andere kant dringt zich, zoals altijd bij de start van zo een project de vraag op: waar moet een mens beginnen? Ik ben al meer dan tien jaar fanatiek met de materie bezig en ik stoot nog bijna dagelijks op nieuwe ideeën, inzichten en uitdiepingen die me in staat stellen mijn methodes aan te scherpen en te verbeteren.

Als je in de virtuele boekenwinkel van de vrouwelijke strijders grasduint of via een of andere zoekrobot surft naar de term stoot je op een zo gigantische hoeveelheid informatie dat je al snel door de spreekwoordelijke bomen het al even spreekwoordelijke bos niet meer ziet. De hoeveelheid geschriften over technische analyse is gewoon enorm.

Min of meer een overzicht geven van de verschillende “scholen” of stromingen binnen technische analyse is dan ook al meteen één van de belangrijke doelstellingen van de serie. Wie trouwens al wat voorbereidend leeswerk wil plegen, kan ik “Technical Analysis explained” door Martin J. Pring en “Technical Analysis of the Financial Markets” van John J. Murphy aanbevelen.

Omdat we het hier toch hebben over de “Dark arts” gaan we er momenteel van uit dat, naar analogie van de 7 jaren die een tovenaarsleerling op Hogwards moet doorbrengen, het een serie van 7 artikels zal worden. In dit eerste stukje wil ik vooral het terrein afbakenen en zeggen wat technische analyse is, wat zijn zeer grote mogelijkheden zijn, maar ook zijn beperkingen. Iets wat al zo vaak is beschreven en gedefinieerd geraakt uiteindelijk elke betekenis kwijt. Daarom is het misschien makkelijk om te zeggen wat het niet is.

Een aanvulling maar geen vervanging van fundamentele analyse

In tegenstelling tot de “fundamentalisten” is een technische analist ervan overtuigd dat alles wat een koers van een aandeel kan beïnvloeden (fundamentele, economische, politieke, psychologische en eventueel nog een groot aantal andere factoren) in feite weerspiegeld wordt in het koersverloop van een aandeel. Ze gaan er van uit dat het bestuderen van het koersverloop van een onderliggend (aandeel, grondstof, rente, muntenpaar…) in feite voldoende is om een “voorspelling” te doen omtrent het toekomstige koersverloop.

Of anders gezegd komt het er op neer dat de prijs een weerspiegeling is van hoe de vraag- en aanbodfunctie er op dat moment uitziet. Die vraag en aanbod functie weerspiegelt dan al de andere elementen.

Dit betekent geenszins dat het de bedoeling is van technische analyse om de fundamentele analyse te vervangen. Het zijn twee disciplines die in een soort Cartesiaans wereldbeeld naast elkaar bestaan. Het is trouwens een niet eens zo gek idee om de twee naast elkaar te gebruiken. Technische analyse kan een goede hulp zijn bij het bepalen van aankoop- of verkoopmomenten of -niveaus nadat de beslissing op fundamentele basis om te kopen of te verkopen al werd genomen.

Andere vormen van “cohabitation” zijn ook denkbaar. Zo gebruiken we vaak een soort van technische analyse om te zien welke aandelen zich in een opwaartse trend bevinden. Dit levert een kleiner universum van waarden op, dat dan fundamenteel dieper kan worden geanalyseerd. Het is trouwens onzin dat fundamentele analyse alleen maar rationeel en technische analyse alleen maar esoterisch zou zijn. In het volgende punt zullen we betogen dat technische analyse wel heel degelijk rationeel kan worden aangewend.

Maar zelfs voor hen die geloven dat het hier allemaal maar over hokus pokus gaat, willen we toch nog even meegeven dat we dan ook nog in goed gezelschap zijn: zoals men in het uitstekende boek “Isaac Newton, the last sorcerer” door Michael White kan nalezen, hield de vader van de moderne wetenschap zich ook bezig met het berekenen van de juiste afmetingen van de tempel van Salomo en het einde van de wereld.

Einstein schrijft: “De religieuze geschriften van Newton bieden een variëteit aan schetsen en doorlopende veranderingen die ons een hoogst interessante kijk geven in het mentale laboratorium van deze unieke denker.”

Technische analyse is geen trading of investeringssysteem

In de vorige paragraaf hebben we opzettelijk het woord voorspellen tussen aanhalingstekens geplaatst. Technische analisten zijn geen toekomstvoorspellers die aan de hand van de vlucht van vogels, het opensnijden van geiten, eenden of andere dieren of het opstijgen van rook een voorspelling maken over de toekomst. Het gaat wel over het maken van een veronderstelling wat er de komende minuten, dagen of maanden met de prijs van een onderliggend zal gebeuren.

Daarbij wordt er uitgegaan van de, aannemelijke, veronderstelling dat koersen in trends beweging in tegenstelling tot wat er in de efficiënte markttheorie wordt verteld. Of markten al dan niet zwak, sterk of in welke hoedanigheid dan ook efficiënt zijn of dat er trends mogelijk zijn is een discussie die nog steeds woedt.

We gaan hier echter niet op in omdat ons dit een serie van meer dan 7 bijdragen zou vergen. Maar technische analyse gaat er dus vanuit dat er trends zijn in de markten, believe it or not. Ook is er een element dat zegt dat de geschiedenis zich tot op zekere hoogte herhaalt, en als er op de grafiek een bepaald patroon zichtbaar wordt, de kans groot is dat de koers nadien een bepaalde richting zal uitgaan.

Dit is dan weer gestoeld op het idee dat koersen van alle onderliggenden uiteindelijk gevormd worden door de gedragingen van mensen en dat die per saldo niet zo veel verschillen in de tijd. Emoties zoals angst en hebzucht zijn van alle tijden. En het zijn net die emoties die bepaalde trends en patronen en hun gevolgen tot stand brengen.

Daarom is het boek van Terry Burnham: “Mean markets and lizard brains” dan ook zo interessant. Het beschrijft heel mooi hoe er nog heel wat reptielkantjes onder onze hersenpan zitten, bij de één al wat meer als bij de andere, wat nog al eens wil leiden tot het iets minder dan het zuivere rationele gedrag dat de Fama-club ons wil aanpraten.

Maar voor het goede begrip, technische analyse op zich is geen trading- of investeringssysteem. Het is een hulpmiddel om op een rationele manier beslissingen te nemen over de markt. Het kan zorgen voor instap- en uitstappunten waar een goede kans bestaat dat de koers nadien de richting uitgaat die je graag zou willen.

Maar om een goed investeringssysteem te bouwen zijn er nog heel wat andere elementen nodig. Zoals een goed risico-en kapitaalsbeheer dat door Van Tharp “the key to the kingdom” wordt genoemd. Of “let your profits run and cut your losses short”. Dit is trouwens ook iets waar een goede technische analyse kan bij helpen: het bepalen van stopniveaus waar je voor jezelf toegeeft dat je analyse fout was.

Voorspellen is zeer moeilijk, vooral als het over de toekomst gaat

Dus bij iedere “voorspelling” past een grote dosis nederigheid en bereidheid om van gedacht te veranderen. Een voorspelling die we met een iets grotere zekerheid kunnen doen, is dat we vanaf nu om de twee weken een techniek of technische discipline met voorbeelden aan bod zullen laten komen. Zo zullen onder andere Japanese Candlesticks, technische indicatoren, Fibonacci en andere technieken, steeds geïllustreerd met een aantal voorbeelden, de revue passeren. Ik hoop dat jullie evenveel plezier zullen beleven met het lezen van deze stukjes, als ik zal hebben met het schrijven ervan.

Karel De Bie, Market Strategist BNP Paribas Fortis

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud