Advertentie

'Unieke en gevaarlijke tijden'

Europa staat voor cruciale weken en maanden. Het obligatieteam van Deutsche Bank zegt dat extreem geld drukken mogelijk de enige optie is. In het Westen zijn de schulden (overheid, financiële instellingen) gewoonweg te hoog opgelopen. In de geschiedenis zijn heel wat landen in gebreke gebleven met een lager schuldenpeil, aldus een researchnota geciteerd door FT Alphaville.

De situatie is volgens hen uniek. Gaan Italië, Spanje en schijnbaar veiliger uitziende landen ontsnappen aan een crisis van de overheidsfinanciën? Het is eigenlijk niet te zeggen, we zijn op onbekend terrein. Het is bijvoorbeeld ook niet uit te sluiten dat de markten eerder verontrust zijn over 'besmetting' dan over de houdbaarheid van de schuldsituatie in Italië, in welk geval Europa door aankoopprogramma's van overheidsobligaties tijd kan kopen om het probleem Griekenland af te handelen. 

Op middellange tot lange termijn bekeken zijn we volgens die analisten in de vroege fases van een wereldwijde crisis van de overheidsfinanciën.  Vrije vertaling: eigenlijk weten die analisten het ook niet, maar ze houden rekening met het ergste. Zoals ze zelf zeggen: het zijn unieke en gevaarlijke tijden. 

Steen Jakobson is de hoofdeconoom van de Deense Saxo Bank. Op zijn blog vergelijkt hij Europa met de Deense nationale voetbalploeg. Die ploeg vierde ooit internationale successen, maar bestaat nu uit veteranen die hun beste tijd achter de rug hebben en onervaren jongeren. 

In Europa zijn er volgens Jakobson de oude naties die nog altijd denken dat ze sleutelspelers zijn op wereldvlak. In werkelijkheid is er onvoldoende banengroei, economische groei en productiviteit. De opkomende Europese landen zijn onvoldoende groot om de situatie te keren.  

Wat is de huidige spelstrategie? Solvabiliteitsproblemen counteren met liquiditeit en hopen dat de problemen wel verdwijnen. 

Er is een nieuwe spelplan nodig: anders dreigt een chaotische ineenstorting van het systeem. Er is een generatie jongeren in Spanje, Ierland, Portugal en Italië met een werkloosheid tussen 20 procent en 45 procent. Willen we die generatie verliezen? 

Wat stelt Jakobson voor?

Eerst en vooral: stoppen met krampachtig een wanbetaling te vermijden. Rusland kende een wanbetaling in 1998, vandaag staat het land er terug. Finland, na de val van de Berlijnse muur en chaos in Rusland, kende geen wanbetaling maar wel falende banken en een heel zware crisis - maar het land kwam heel sterk terug. 

Wanneer burgers duidelijk inzicht wordt gegeven in een situatie, kan de bevolking veel aan. Een crisis 2.0 kan ook een platform bieden voor een Europese begrotingsunie en een Europees ministerie van Financiën dat obligaties uitgeeft. 

Maar, er moet snel klare wijn worden geschonken. Europese leiders moeten man en paard noemen, hoe pijnlijk dat ook is. Indien niet nemen de sociale en politieke spanningen alleen maar toe en verliezen de burgers helemaal het vertrouwen in het Europese project - dat in eerste instantie een politiek project is, geboren op het puin van de Tweede Wereldoorlog. 

De econoom James Galbraith zei onlangs dat de situatie in Europa systemische proporties aanneemt, zo meldt Clusterstock. Ze gaat niet opgelost geraken omdat individuele landen nu harder gaan bezuinigen. De markten reageerden ook niet lang opgelucht nadat Griekenland zijn maatregelen door het parlement kreeg. 

Hetzelfde dreigt te gebeuren met de Italiaanse maatregelen. Meer besparingen betekent nog minder groei of zelfs contractie en een hogere verhouding schulden tegenover het BBP. Met andere woorden, nog minder solvabiliteit. 

Een oplossing moet Europees zijn: het bijeenbrengen van de Europese schulden tot een bepaaldpercentage - bv 60 procent van het BBP, om zo een eengemaakte Europese schuld te creëren die "groter is dan de markten". Dus de euro-staatsobligaties oplossing. 

Maar hier komen we terug bij wat ook Jakobson zegt: de natiestaten die zich nog altijd in de illusie wentelen dat zij heus wel internationale mogendheden zijn die er veel toe doen. Met andere woorden: Frankrijk en Duitsland die zeer huiverachtig zijn deze, nochtans logische, verdere stap in de Europese integratie te zetten. 

Galbraith zegt dat het moeilijk is optimistisch te zijn over Europa. Voor substantiële hervormingen is er ook een geschikt institutioneel kader nodig - er moet worden gedacht aan grondwettelijke hervomingen. Dat lijkt allemaal bijzonder moeilijk in Europa, zodat ook de toekomst van het Europese project heel dubieus wordt. 

Hier is de video: 

 

 

Advertentie
Gesponsorde inhoud