Advertentie

Waarom de Ieren in stilte huilen

De Ierse vastgoedzeepbel is genadeloos gespat. De Ieren zijn gerold door hun banken en overheid. Maar waar blijft de woede?

Ierse ogen huilen, maar hun stem blijft stil, stelt Michael Lewis vast. Het Amerikaanse magazine Vanity Fair zond de auteur/journalist op pad om het Ierse drama te verhalen. Lewis, die onder meer de bestsellers Liar's Poker en The Big Short op zijn palmares heeft staan, ondernam vorig jaar al eens een soortgelijke tocht. In het artikel Beware of Greeks Bearing Bonds (eveneens voor Vanity Fair) vertelt hij over het klimaat waarin de problemen in Griekenland pruttelend tot hun climax kwamen, en hoe de doorsnee-Griek daar tegenaan kijkt.

In Ierland was het kookpotje gevuld met risicovolle, en onberedeneerde leningen, beschrijft Lewis in When Irish Eyes Are Crying. Het was de banksector die het land in de knoei bracht. Net als in IJsland was de omvang daarvan explosief materiaal. Maar daar stopt de vergelijking, aldus Lewis. 'IJslanders gebruikten buitenlands geld om buitenlandse plaatsen te veroveren. Ieren gebruikten buitenlands geld om hun eigen land te veroveren.'

Ierland bouwde in 2006 de helft zoveel huizen als het Verenigd Koninkrijk, maar dan wel met een bevolking die 15 keer kleiner was. Dat had bizarre gevolgen voor de vastgoedsector. 'In Dublin kon je een huis van een miljoen dollar lenen voor een maandbedrag van minder dan 833 dollar', illustreert Lewis.

'De Ierse economie was een enorm piramidespel geworden', zegt Morgan Kelly, een van de weinige economen die de Ierse crisis zag aankomen. 'Het land was effectief bankroet.'

Dat bleek onmiskenbaar door de problemen bij de derde grootste bank van Ierland. 'Anglo Irish Bank heeft een verlies gemaakt van 34 miljard euro, dat is de helft van het totaalbedrag aan leningen die ze heeft toegestaan', schrijft Lewis. 'Van elke euro die ze heeft uitgeleend, houdt ze er dus maar een halve over.'

Maar niet iedereen was van in het begin bereid om dat onder ogen te zien. Toen de miserie na de val van zakenbank Lehman Brothers in september 2008 uitbrak, bestelde de Ierse regering een rapport bij Merrill Lynch. Die verklaarde dat 'alle Ierse banken winstgevend en goed gekapitaliseerd zijn'.

Het mocht uiteindelijk niet baten. Toen Patrick Neary, het hoofd van de financiële regelgeving in Ierland, op tv verscheen, ging het hek van de dam. 'De Ieren kregen eindelijk de man te zien die de financiële sector in goede banen moest leiden. Ze verwachtten een wijze oude man, maar kregen in plaats daarvan de zotte nonkel te zien, die ontsnapt was uit de familiekelder. Toen is iedereen beginnen panikeren.'

De gevolgen zijn ondertussen welbekend. Een hoop Ieren zoekt zijn geluk in het buitenland, veel van de anderen blijven achter, gekluisterd aan een huis waarvan de waarde lager ligt dan de lening.'In tegenstelling tot in de VS, kan je hier niet gewoon de sleutels van je huis opsturen naar de bank en wegwandelen', legt Lewis uit. 'Je hangt er hier aan met alles wat je bezit. Het is ironisch dat een eigen huis bezitten, hier altijd een teken van vrijheid is geweest. In de stormloop naar vrijheid, hebben de Ieren hun eigen gevangenissen gebouwd.'

Ook de ongecontroleerde bouwwoede van projectontwikkelaars is duidelijk aan te zien. Ierland telt honderden spooksteden, waar de huizen al dan niet zijn afgewerkt. 'Er zijn niet genoeg mensen in dit land om alle nieuwe huizen mee te vullen; er zijn nooit genoeg mensen geweest in Ierland om de nieuwe huizen mee te vullen.'

Als Amerikaan onder Ieren, verwondert Lewis zich over de Ierse reactie op de crisis. 'Er vallen een Ier die in de VS komt, twee dingen op: het land is immens groot en de mensen praten er eindeloos over hun problemen. Er zijn twee dingen die een Amerikaan in Ierland opvallen: hoe klein dit land eigenlijk is en hoe stijf de mensen hier hun lippen op elkaar houden. Een Ier neemt een persoonlijk probleem mee in een holletje, als een eekhoorn die een noot wegstopt voor de winter. Hij pijnigt zichzelf, en soms ook zijn familie. Maar wat hij niet doet, is stoom aflaten aan de buitenwereld.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud