Elk risico zijn derivaat

Velen hebben lang volgehouden dat de financiële markten niet anders dan inefficiënt kunnen zijn. Het is immers onmogelijk alle verschillende risicofactoren die een effect beïnvloeden te onderscheiden, te waarderen en te verhandelen. De kapitaalmarkten bieden een bevredigende oplossing voor de transfer van risico's, waarvoor duidelijk gedefinieerde onderliggende effecten of instrumenten bestaan. Maar er blijft een zeer brede klasse van risico's waarvoor geen effectief risicomanagement mogelijk is. Een vermogensbeheerder die gelooft dat de bekendmaking van het bruto nationaal product (BNP) zijn portfolio in negatieve zin zal beïnvloeden, kan zijn risico ten opzichte van het BNP onmogelijk direct beheren. Maar nu is er een nieuwe technologie beschikbaar die in principe elk risico verhandelbaar maakt.

Deutsche Bank is de eerste die van de technologie gebruik maakt om de handel in economische statistieken mogelijk te maken. De bank maakt gebruik van het veilingsysteem van Longitude, een bedrijf dat drie jaar geleden werd opgericht in New York. De gepatenteerde Parimutuel Digital Call Auction (PDCA) technologie van Longitude biedt banken en financiële tussenpersonen de mogelijkheid een heel nieuwe reeks van derivaten aan te bieden op gebeurtenissen, die ooit als onmogelijk te verhandelen werden beschouwd. Naast Deutsche Bank, namen ook JP Morgan, Bear Stearns en Swiss Re een licentie op de technologie van Longitude. Bear Stearns zal derivaten aanbieden op bedrijfsresultaten, terwijl JP Morgan producten zal ontwikkelen op hypothecaire voorafbetalingen. Swiss Re zal op basis van de technologie weerderivaten creëren om de onvoldoende liquiditeit op te vangen.

Tot nu toe konden handelaars enkel derivaten aanbieden als minstens een van twee voorwaarden was voldaan: ofwel kon de handelaar via een tegenovergestelde transactie het risico wegwerken, ofwel kon hij zich indekken door de aan- of verkoop van de onderliggende waarde waarop het afgeleid product werd aangeboden. Als een van deze twee voorwaarden vervuld is, krijg je goedwerkende markten. Maar als geen van beide vervuld is, is er typisch geen productvorming mogelijk. De Longitude PDCA technologie is specifiek voor deze situatie ontwikkeld. Zoals de naam impliceert, is de technologie van Longitude gebaseerd op parimutuele principes. Deze principes worden ook gebruikt bij paardenweddenschappen.

In een parimutueel systeem worden de winnaars betaald door de verliezers, waardoor het nettorisico van het parimutueel systeem nul is. De prijs wordt bepaald door de vraag. Op die manier krijgt risico een marktgedreven prijs op basis van de inzet van kapitaal.

In een parimutueel systeem moet er geen directe overeenkomst zijn tussen koop- en verkooporders, zoals dat wel het geval is bij de traditionele derivatenhandel. De uitvoering van een kooporder voor een calloptie is dus niet afhankelijk van de aanwezigheid van een verkooporder voor eenzelfde call. Alle orders van de veiling worden samengevoegd en de vraag naar verschillende uitoefenprijzen wordt gecombineerd. Hierdoor kunnen de orders op verschillende manieren worden uitgevoerd, wat de liquiditeit in heel veel opties aanzienlijk verhoogt, ook als er maar een beperkt aantal klantenorders zijn. Bovendien worden de orders tegen een lagere prijs bij een hoger volume uitgevoerd dan mogelijk zou zijn geweest bij een traditioneel systeem.

Ook voor de uitgevende bank zijn de voordelen aanzienlijk. Omdat de optieprijzen bepaald zijn door parimutuele principes, moet de bank geen prijs afgeven of kapitaal reserveren voor het aanbieden van deze opties aan haar klanten. Bovendien verzekeren de parimutuele principes dat er geen residueel marktrisico is voor de bank, die zich dus niet moet indekken voor risico geassocieerd met de onderliggende gebeurtenis.

Deutsche Bank start als eerste met het aanbieden van opties op het Duitse ondernemersvertrouwen dat gemeten wordt via de IFO-index. Deze index wordt maandelijks opgesteld aan de hand van vragenlijsten over de conjunctuur die ingevuld worden door een representatieve groep van 7.000 Duitse bedrijfsleiders. De index voor West-Duitsland geldt als een betrouwbare voorlopende indicator voor de Duitse economie. De hoogte van deze index heeft een grote invloed. Is de index slechter dan verwacht, dan zullen obligaties eerder stijgen, terwijl aandelen zullen dalen, en omgekeerd. Veel fondsbeheerders hebben echter een duidelijker beeld over het toekomstig niveau van de IFO-index dan op de precieze impact hiervan op hun portefeuille. Een rechtstreeks derivaat op de IFO-index is voor hen de perfecte oplossing om hun portefeuille te beschermen.

In een concrete situatie beslist Deutsche Bank bijvoorbeeld opties te lanceren op de IFO-index voor september, die bekend gemaakt wordt op vrijdag 19 oktober 2001.

Vervolgens bepaalt Deutsche Bank de uitoefenprijzen voor de aangeboden opties. In augustus bedroeg de index 89,5 punten. Economen verwachten voor september een daling naar 88,4 punten. Deutsche Bank lanceert opties met uitoefenprijzen van 80 punten tot 95 punten.

Klanten kunnen handelen in gewone opties, ook vanilla opties genoemd, of in digitale opties, alle van het Europese type, d.w.z. dat ze enkel op de vervaldatum kunnen worden uitgeoefend. Vanilla opties worden uitgedrukt in een aantal contracten. Elk contract betaalt 1 euro uit per punt dat de optie in-the-money is. Digitale opties zijn uitgedrukt in eenheden en betalen een vast bedrag uit als de optie in-the-money is.

Deutsche Bank kiest ook een tijdsperiode voor de veiling. Ze kiest die het best op een ogenblik dat de aandacht van de klanten voor de IFO-index bijzonder groot is - bijvoorbeeld een dag voor de bekendmaking van de IFO-index, van 2 tot 4 uur in de namiddag. Reeds enkele dagen voor de veiling engageert Deutsche Bank zich in pre-sellingactiviteiten zoals dit ook gebeurt bij obligaties en aandelen. Na deze pre-selling aanvaardt Deutsche Bank de orders van haar klanten gedurende de veilingperiode.

Een fondsmanager die denkt dat de IFO-index lager zal uitkomen dan de consensus-verwachting, kan een order indienen om 200.000 vanilla callopties te kopen met een uitoefenprijs van 84 punten of hij kan een order indienen om een digitale calloptie te kopen met een uitoefenprijs van 84 punten en een vast uitbetaalbedrag van 500.000 euro.

Bij het indienen van zijn orders geeft de klant de maximale prijs of limietprijs mee die hij bereid is te betalen. Voor de vanilla opties hangt de limietprijs af van de inschatting van de klant over de volatiliteit van de IFO-index. Voor de digitale optie is de limietprijs hoofdzakelijk afhankelijk van de schatting van de waarschijnlijkheid dat de IFO-index boven of onder een bepaald bedrag zal uitkomen.

Tijdens de veiling geeft Longitude op basis van de ingediende orders continu indicatieve bids and asks in real-time voor de IFO opties, die Deutsche Bank vervolgens aan haar klanten doorgeeft. Bij de sluiting van de veiling om 4 uur geeft Deutsche Bank de finale prijzen en uitgevoerde orders door aan haar klanten.

Op 19 oktober blijkt dan dat de IFO-index meer dan verwacht zakte tot 85 punten tegenover een verwachte 88,4. In dit geval krijgen alle houders van callopties met uitoefenprijzen boven 85 punten niets, en alle houders van opties met uitoefenprijzen lager dan 85 punten worden uitbetaald. De fondsbeheerder die 200.000 vanilla callopties kocht met uitoefenprijs 84 punten, krijgt 200.000 euro (200.000 euro * 1). De fondsbeheerder die een digitale calloptie kocht, krijgt het vaste bedrag van 500.000 euro uitbetaald.

Net zoals bij elke veiling zal het succes van de nieuwe derivaten afhankelijk zijn van het aantal deelnemers. Longitude schat dat de veiling ongeveer 10 tot 15 deelnemers nodig heeft om te werken. Het zal wellicht niet vanaf de start een diepe, liquide markt zijn, maar er wordt toch een snelle groei verwacht.

Griet DECOCK

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud