Advertentie

De verloren onschuld van bank- en verzekeringsaandelen

De winterse koude die de beurzen nu al zo'n twee jaar in haar greep houdt, treft ook de 'veilige' bank- en verzekeringswaarden. Verzekeraars en bankverzekeraars kregen zelfs grotere klappen dan de algemene index. Zijn de financiële waarden hun 'goede huisvader'-imago kwijt? Fondsbeheerders verschillen hierover van mening. Volgens de een zijn alle sectoren risicovoller geworden, volgens de ander zijn banken veiliger dan enkele jaren geleden. Over een ding zijn ze het eens: het herstel kan niet lang op zich laten wachten.

De Stoxx-indexen, die de grootste Europese waarden volgen, laten een somber beeld zien voor de financiële waarden. De index van de banksector verloor tegenover het hoogtepunt van eind januari 2001 ruim 28 procent. Tegenover begin dit jaar staat het verlies op bijna 15 procent. De verzekeraars incasseerden een klap van 55,4 procent sinds de top van november 2000. In vergelijking met het jaarbegin noteren de Europese verzekeringsaandelen 34 procent lager. Financiële groepen, bankverzekeraars zeg maar, verloren dit jaar al zo'n 27 procent, en 44,5 procent tegenover het hoogtepunt van november 2000.

De verzekeraars en de bankverzekeraars doen het hiermee slechter dan de algemene index. De Stoxx-index van de 600 grootste Europese aandelen staat vandaag 40 procent lager dan in november 2000, dit jaar bedraagt het verlies 20,6 procent.

Ook de fondsen die de financiële sector volgen, delen in de klappen. We vroegen enkele fondsbeheerders waar het 'goede huisvader'-imago van financiële waarden gebleven is.

'De voorbije jaren zijn individuele aandelen en sectoren risicovoller geworden', zegt Koen Dierckx, fondsbeheerder van KBC Asset Management. 'De belangrijkste oorzaak is dat grote institutionele fondsen zijn gaan werken met sectorstrategieën. Als het algemeen klimaat wijzigt, springt men vandaag vrij snel van de ene naar de andere sector. Zo heeft vastgoed het als zekere waarde de voorbije maanden bijzonder goed gedaan. Het risico dat men 'switcht' van sector, is dus toegenomen. Sectorfondsen zijn hierdoor gevaarlijk geworden.'

Dit gegeven geldt dus ook voor aandelen uit de financiële sector. Dierckx wil deze sector echter geen etiket van 'goede huisvader'-waarden opkleven. 'Het is niet abnormaal dat de banksector af en toe opgeschrikt wordt. Kijk maar naar 1998, toen we de LTCM- en de Ruslandcrisis hadden. Ik vind de banksector dus geen typisch defensieve sector. Er bestaan wel individuele 'goede huisvader'-aandelen, zoals Dexia. Maar je hebt ook hippe aandelen als Credit Suisse, dat sterk betrokken is bij de kapitaalmarkten.'

De banksector zag de winsten de voorbije kwartalen krimpen als gevolg van het slechte beursklimaat. Hierdoor daalden de commissie-inkomsten, en dat terwijl deze inkomstenbron aan belang toeneemt ten nadele van de rente-inkomsten. Het moeilijke bedrijfsklimaat dwong banken ook forse voorzieningen te boeken voor probleemkredieten.

'De banksector heeft het de laatste maanden beter - of minder slecht - gedaan dan de verzekeraars. Je hebt enkele sterkhouders, zoals de Franse banken. Ook de regionale Amerikaanse banken hebben het heel goed gedaan. Zij profiteren van de beslissing van de Amerikaanse centrale bank om de rente niet te verhogen, hetgeen de nettorentemarge ondersteunt. Er zijn ook individuele uitschieters, zoals KBC en Danske Bank. De Spaanse en de Britse banken doen het dan weer slecht. De eerste door de crisis in Latijns-Amerika, die de lokale bankdochters treft. De laatste gaan mee gebukt onder de problemen bij de Britse verzekeraars', zegt Dierckx.

Met de verzekeraars gaat het vooral sinds mei de verkeerde kant uit. Oorzaak zijn de dalende aandelenkoersen, die de solvabiliteit van vooral de Zwitserse en de Britse verzekeraars aantasten. Verzekeraars in deze landen investeerden fors in aandelen, maar door de koersdalingen ontstaat het gevaar dat ze de gegarandeerde rendementen op verzekeringscontracten niet langer kunnen ophoesten. Om de opdrogende reserves aan te vullen, moeten ze dan aandelenpakketten verkopen, wat de koers nog verder omlaag drukt en een neerwaartse spiraal veroorzaakt. In een poging deze spiraal te doorbreken, versoepelde de Britse financiële toezichthouder eind juni de kapitaaleisen voor de levensverzekeraars. In Zwitserland werden de gegarandeerde rendementen verlaagd van 4 naar 3 procent.

Geoffrey Goenen, fondsbeheerder bij Dexia Asset Management, wijt de forse daling van de financiële waarden aan het algemeen sentiment op de beurs. 'Mensen verkopen vandaag alles. Bovendien zijn de koersbewegingen van grote bedrijven nu meer gecorreleerd dan vroeger. We zien dat banken de voorbije drie maanden ongeveer even sterk daalden als de algemene beursindex. Verzekeraars doen het wel iets slechter.' Goenen verwijst voor dat laatste naar de hoger vermelde solvabiliteitsproblemen.

Banken hebben dan weer te kampen met het toegenomen kredietrisico. 'De voorbije twaalf maanden zijn heel wat grote bedrijven in problemen gekomen, denk aan Wordlcom en Enron. Dat kost de banken, maar ook de verzekeraars, miljarden euro's.'

'Probleemdossiers als Worldcom hebben de markt ook volatieler gemaakt', vervolgt Goenen. 'Hefboomfondsen zoeken spelers die problemen hebben, bijvoorbeeld banken die veel risico lopen. Ze gaan 'short' (aandelen, die je niet hebt, verkopen met de bedoeling ze later goedkoper terug te kopen) in deze bedrijven, en omdat niemand durft investeren in de markt, stijgt de volatiliteit. Vooral in een markt met weinig visibiliteit zal de volatiliteit toenemen.'

In tegenstelling tot Dierckx, gooit Goenen het 'goede huisvader'-imago van bankaandelen niet overboord. Integendeel. 'Banken hebben vandaag een beter risicobeheer dan enkele jaren geleden. Ze verkopen ook een deel van hun risico's via instrumenten als kredietderivaten. De banksector blijft dan ook minder volatiel dan andere sectoren.'

'De kopers van die risico's, de verzekeraars, doen het dan wel slechter dan enkele jaren geleden. Ze nemen meer risico's en hebben niet het uitgewerkt systeem van voorzieningen van de banken.'

Wat zijn de vooruitzichten voor de nabije toekomst? Beide fondsbeheerders tonen zich optimistisch over een herstel van de financiële waarden. 'Als de markt herstelt, zullen de verzekeraars mooie resultaten boeken', zegt Dierckx. 'Over de bankaandelen hoor je hier en daar mooie geluiden over herstel. Omdat banken heel wat commissie-inkomsten boeken, zullen zij profiteren van een groei in deze inkomsten wanneer de financiële markten stabiliseren.' Veel hangt dus af van de prestatie van de beurs. 'Wij zijn positief over de beurzen, ze zien er aantrekkelijk uit. De macro-economische cijfers ogen goed. Voorlopig drukken de verschillende boekhoudschandalen in de VS wel nog op het klimaat. Ik verwacht in ieder geval dit jaar een herstel van de beurzen.'

Goenen vindt bank- en verzekeringsaandelen goedkoop. 'Het koersherstel hangt af van de evolutie van de economie en het sentiment. Als de economie stevig herstelt, is er een opwaarts potentieel van 20 procent.' Goenen tipt ook op de zakenbanken. 'De rest van het jaar ziet er somber uit voor de zakenbankiers, maar de koers van spelers als Credit Suisse en UBS staat zeer laag. Het is een investering op middellange termijn.'

In eigen land kunnen KBC en Fortis Goenen bekoren. 'We zijn sinds het begin van het jaar positief over KBC, we geloven in de interessante Oost-Europese strategie van de groep. Fortis heeft wat fusieproblemen gekend, maar de kosten lijken nu beter onder controle. Het is nu wachten op de volgende synergieën. De waardering is in ieder geval goedkoop.'

Kris VAN HAMME

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud