Kleine belegger profiteert indirect van elektronische obligatiehandel

De opmars van de elektronische handel op de obligatiemarkten leidt tot lagere transactiekosten en een veel liquidere handel. Daardoor verbetert de prijszetting. Omdat de particuliere belegger obligaties (nog) niet elektronisch kan kopen, profiteert hij niet rechtstreeks van die voordelen. Wel onrechtstreeks, bijvoorbeeld via obligatiefondsen.

De elektronische handel in obligaties, in het bijzonder overheidsobligaties, neemt een hoge vlucht. Van alle obligaties die regeringen uit de eurozone uitgeven, wordt vandaag al 90 procent elektronisch verhandeld. Dat stelt Bond Market Association, de Amerikaanse vereniging van obligatiehandelaren.

De opmars van de elektronische handel heeft voor de obligatiehandelaren twee grote voordelen. Ze kijken enerzijds aan tegen lagere transactiekosten, anderzijds is de handel veel liquider waardoor ze obligaties tegen veel scherpere prijzen kunnen kopen en verkopen. Omdat de handel veel liquider is, zullen grote aan- en/of verkooporders de markt veel minder verstoren dan vroeger. Bijgevolg zijn de schommelingen van de obligatiekoersen veel kleiner.

De verlaging van de kosten blijkt overduidelijk uit cijfers van MTS Belgium, het elektronische handelssysteem voor Belgisch overheidspapier of OLO's. In een eerste fase was er een makelaarsloon van 4 euro per miljoen omzet. Deze vaste commissie lag al 90 procent lager dan de commissie voor niet-elektronische handel.

Vandaag start het makelaarsloon bij 5 euro per miljoen omzet en daalt tot 0 vanaf een omzet van 15 miljard euro. Volgens Baudouin Richard, voorzitter van de raad van bestuur van MTS Belgium, handelden 14 van de 20 primary dealers van het handelssysteem in het tweede kwartaal van dit jaar gratis. De primary dealers moeten de liquiditeit van het systeem aanwakkeren door constant aan- en verkoopprijzen te afficheren. De kostenbesparingen vloeien ook logischerwijs voort uit de volledige automatisering van de handel.

Ook de positieve gevolgen die de elektronische handel heeft op de liquiditeit kunnen niet in twijfel getrokken worden. De gemiddelde omzet op de secundaire OLO-markt steeg van 1,5 miljard euro in 2000 tot 2,2 miljard euro vorig jaar, meldt het jaarverslag van de Staatsschuld. Op de secundaire markt worden bestaande OLO's verhandeld.

Specialisten verwachten dat de liquiditeit verder zal toenemen door de consolidatie van verschillende handelssystemen. Een stap in die richting deed begin deze maand de grote Amerikaanse makelaar ICAP. Hij kondigde aan 240 miljoen dollar neer te tellen voor BrokerTec, de elektronische makelaar voor Amerikaans overheidspapier.

Op de markt van overheidsobligaties uit de eurozone is het pan-Europese platform EuroMTS de absolute marktleider voor elektronische handel. Met een gemiddelde dagelijkse omzet van 25 miljard euro vertegenwoordigt het platform 60 procent van alle elektronische handel in overheidspapier uit de eurozone. Een andere belangrijke elektronische speler in Europa is E-Speed, het platform van makelaar Cantor Fitzgerald. De derde grote elektronische speler voor de eurozone wordt volgens waarnemers ICAP/BrokerTEC.

Ook wereldwijd zullen op termijn slechts enkele grote elektronische handelssystemen voor obligaties overblijven, voorspellen specialisten. De concentratiebeweging is een gevolg van de grotere drang naar kostenbesparingen in de financiële sector door de fusies en concentraties van banken.

Ondertussen neemt ook de elektronische handel van bedrijfsobligaties hand over hand toe. Het pan-Europese platform EuroMTS verhandelt sinds juni ook Europese bedrijfsobligaties. Volgens EuroMTS zijn de transactiekosten voor bedrijfsobligaties inmiddels even drastisch gedaald als die voor overheidsobligaties.

'De liquiditeit is evenwel minder sterk toegenomen. Dat komt omdat het uitstaande bedrag Europese bedrijfsobligaties een stuk kleiner is dan het bedrag aan overheidsobligaties. Bovendien menen verschillende handelaren dat er voor de bedrijfsobligaties ook toegevoegde waarde wordt gecreëerd door handel via de telefoon', meldt een woordvoerder van EuroMTS.

Slaat ook de kleine belegger munt uit de toegenomen liquiditeit op de obligatiemarkten en de lagere transactiekosten? Op het eerste gezicht niet. De kleine belegger heeft geen toegang tot de elektronische handelsplatformen en kan dus niet kopen tegen de aan- en verkoopkoersen die daar constant gevormd worden. Bovendien is de directe belangstelling van particuliere beleggers voor OLO's sowieso zeer klein. De OLO's worden voornamelijk gekocht door grote professionele beleggers zoals banken, verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen en beleggingsfondsen. In tegenstelling tot de kleine beleggers betalen die grote beleggers geen roerende voorheffing op de OLO's.

Indirect kan de belegger de OLO's wel vrij van roerende voorheffing kopen. Dat is het geval als hij intekent op een beleggingsfonds van het kapitalisatietype. Het fonds zelf betaalt geen roerende voorheffing op de OLO's die het koopt, terwijl de belegger geen roerende voorheffing betaalt op het fonds omdat het geen coupon uitkeert.

Op die manier profiteert de belegger eveneens van de voordelen van de elektronische obligatiehandel. Want, zoals gezegd, de beheerder van het beleggingsfonds kan de OLO's en andere overheidsleningen wel tegen de scherpe prijzen kopen die de elektronische handel tot stand brengt.

Dirk MICHIELSEN

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud