Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Net als de smartphone wordt een elektrische auto binnenkort zoveel meer dan enkel een vervoermiddel

Josephine Delmote, Strategy Analyst bij Elia

13 procent van alle verkochte wagens in België is vandaag elektrisch of hybride. Maar om het marktaandeel pas écht in een stroomversnelling te brengen, moet er een slimme koppeling komen tussen de elektriciteits- en de mobiliteitssector. Dat zeggen netbeheerder Elia en autodistributeur D’Ieteren. ‘Elektrische mobiliteit is de snelste en goedkoopste hefboom om in het komende decennium de CO2-uitstoot drastisch te verminderen.’

Mobiliteit vertegenwoordigt vandaag een kwart van de Europese CO2-uitstoot. Geen enkele sector kan op korte termijn zo snel het verschil maken. In vergelijking met andere sectoren, zoals de bouw en de zware industrie, zorgt de relatief korte levensduur van een auto voor een snelle impact. ‘Maar een succesvolle samenwerking tussen de elektriciteits- en mobiliteitssector is enkel mogelijk als we de huidige barrières wegnemen. Daarbij moet de consument centraal staan, zegt Josephine Delmote, Strategy Analyst bij Elia Group. Samen met het Duitse zusterbedrijf 50Hertz bracht Elia zopas een studie uit over hoe het versneld invoeren van elektrische mobiliteit een gigantische impact kan hebben op het decarboniseren van onze samenleving.

Een batterij op wielen

Om van Europa in 2050 het eerste klimaatneutrale continent te maken, is meer nodig dan enkel een energietransitie. Ook andere sectoren moeten een verregaande omslag maken om de uitstoot van CO2 drastisch te verminderen. Twee sectoren met maatschappelijke relevantie hebben hiervoor de hefbomen in handen: de energie- en de autosector.

Denis Gorteman, CEO bij D’Ieteren

’Elektrische voertuigen (EV’s) zijn meer dan enkel een vervoermiddel. Het zijn batterijen op wielen die actief kunnen deelnemen aan de elektriciteitsmarkt door bijvoorbeeld hun laadmoment af te stemmen op de noden van het net. In een hernieuwbaar systeem met variabele productie uit wind en zon, heb je regelbare middelen nodig om het evenwicht tussen productie en verbruik in balans te houden. Elektrische auto’s staan voor 90 procent van de tijd stil en hebben gemiddeld maar 2 uur nodig om de batterij terug op te laden (bepaald op basis van een berekend gemiddelde uit praktijkonderzoek). Dat kan evengoed buiten de normale ochtend- en avondpiek voor elektriciteitsverbruik. Uit onze studie blijkt dat je tot 30 procent kan besparen op de jaarlijkse elektriciteitsfactuur (excl. taksen, heffingen en nettarieven) als je de elektrische wagen slim oplaadt, met een focus op optimalisatie via de elektriciteitsprijzen. Zo wordt het ook mogelijk om nog meer hernieuwbare energie te integreren en kan het elektriciteitssysteem ook op een efficiënte manier decarboniseren. Wij schatten dat dit in het Europees energiesysteem (met een focus op België en Duitsland) jaarlijks een half miljard euro aan maatschappelijke welvaart oplevert.'

‘Quota voor specifieke voertuigvloten, zoals bedrijfsvoertuigen, kunnen de overstap naar EV versnellen.’
Denis Gorteman
CEO bij D’Ieteren

Sectorconvergentie biedt evenzeer voordelen voor de auto-industrie. ‘Door te connecteren met het elektriciteitsnet kunnen we de klantenervaring maximaal optimaliseren’, meent Denis Gorteman, CEO bij D’Ieteren. ‘Via digitale platformen kunnen bijkomende diensten worden aangeboden.’ Denk aan laadabonnementen en leasingvoorstellen die optimaal afgestemd zijn op het rijprofiel en de energieconsumptie van de consument. ‘We moeten ervoor zorgen dat elektrische voertuigen even gemakkelijk opgeladen kunnen worden als een smartphone.’

Digitaal consumentenpaspoort

Om die nieuwe EV-diensten te ontwikkelen, moet het elektriciteitsnet het elektrisch voertuig begrijpen en omgekeerd. Dat vereist een efficiënte communicatie en uitwisseling van data tussen alle actoren. Een digitaal paspoort van de consument voor een open en veilig dataverkeer kan dat mee faciliteren. ’Dankzij de ontwikkeling van digitale consumentenidentiteiten door een vertrouwde partij zoals bijvoorbeeld een overheidsinstelling, kunnen data op een veilige en efficiënte manier gedeeld worden, in lijn met de privacyrechten van de consument, met iedereen die diensten levert om de ervaring van de EV-bestuurder te verbeteren’, gelooft Josephine Delmote.

Extra laadinfrastructuur en nieuwe samenwerkingen

Dat digitaal paspoort is een van de drie hefbomen die Elia op basis van testprojecten en interviews met stakeholders in de mobiliteits- en elektriciteitssector geïdentificeerd heeft om de barrières weg te werken voor een massale toename van e-mobiliteit in België. Josephine Delmote: ‘We moeten ook inzetten op slimme oplaadinfrastructuur thuis en op het werk, want daar zal ongeveer  80 procent van alle laadbeurten plaatsvinden.’ Dat vereist onder meer een snellere uitrol van slimme laadpalen en digitale meters.

‘Opladen kan evengoed buiten de piek. Uit onze studie blijkt dat je tot 30 procent kan besparen op de jaarlijkse elektriciteitsfactuur als je de elektrische wagen slim oplaadt, met een focus op elektriciteitsprijsoptimizatie.’
Josephine Delmote
Strategy Analyst bij Elia

Bovendien moeten er sterke economische stimuli komen, zoals bijvoorbeeld het verlengen van de afschrijvingstermijn van vijf naar acht jaar voor elektrische wagens, meent Denis Gorteman. En zijn er prijssignalen nodig die mee aanzetten tot een optimaal laadgedrag. ‘Zo krijgt de bestuurder financiële incentives om zijn laadbeurten af te stemmen op de noden van het elektriciteitsnet.’ Om range anxiety bij de consument weg te nemen, de angst om stil te vallen bij langere ritten, moet die oplaadinfrastructuur op korte termijn ook worden aangevuld met snelle oplaadvoorzieningen langs autosnelwegen. ‘Subsidies voor de plaatsing van laadpalen kunnen de installatiekosten verder drukken.’

‘Ook publiek-private samenwerkingen werken kostenspreidend’, zegt Josephine Delmote. Hoe zo’n partnerschap er in de praktijk kan uitzien? ‘Door bijvoorbeeld de oplaadinfrastructuur te plaatsen op pseudopublieke grond zoals bij supermarkten, flatgebouwen en autohandelaars.’ Voorts moeten ook de kosten voor het opladen verminderen. Dat kan door concurrentie te bevorderen op de oplaadpunten. ‘En door te eisen van de elektriciteitsleveranciers dat ze de tarieven van de concurrenten ook op hun eigen laadpunten aanbieden.’ Denis Gorteman meent ook dat ‘quota opleggen voor specifieke voertuigvloten zoals bedrijfsvoertuigen, de overstap naar EV mee kan versnellen’.

Sectorkoppeling

Nu de total cost of ownership (TCO = aanschaf- en gebruikskosten, nvdr) van elektrische auto’s die van traditionele auto’s met een verbrandingsmotor benadert, is de vraag niet wanneer de voordelen zullen verschuiven naar EV’s, maar vooral hoe snel dat zal gebeuren. ‘Als we erin slagen om op korte termijn de barrières weg te werken en extra diensten aan te bieden aan de gebruikers, zal dit een gigantische impact hebben op de succesvolle decarbonisatie van onze samenleving, zegt Josephine Delmote. ‘Een slimme samenwerking tussen de energie- en de mobiliteitssector zal inderdaad bepalend zijn voor de exponentiële groei van e-mobiliteit’, besluit Denis Gorteman.

Lees verder

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.