Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Werken aan competenties voor Industrie 4.0

Nancy Vercammen, algemeen directeur ie-net Ingenieursvereniging ©Studio Dann

Ingenieursvereniging ie-net peilde voor de tweede maal bij Vlaamse bedrijven en ingenieurs naar de impact van Industrie 4.0, en hun verwachtingen rond de vierde industriële revolutie. Wat blijkt? Ingenieurs en bedrijven zien in dat nieuwe competenties en vaardigheden verwerven een van de grootste uitdagingen vormt.

906 individuele ingenieurs en 302 bedrijven namen deel aan de tweede rondvraag rond Industrie 4.0: een verzamelnaam voor nieuwe technologie en concepten die de komende jaren de kennis- en maakeconomie efficiënter en slimmer maken. Industrie 4.0 verbindt producten en machines, bedrijven, leveranciers en klanten. ‘Bij de vorige editie deden we een nulmeting. Nu zien we een aantal duidelijke evoluties’, zegt Nancy Vercammen, algemeen directeur ie-net Ingenieursvereniging. ‘Industrie 4.0 is geen hype. Het is absoluut nodig dat we deze evolutie de komende jaren nauwgezet blijven opvolgen. Zo houden we de vinger aan de pols. En registreren we hoe goed iedereen mee is met alle veranderingen. Alleen zo kan Industrie 4.0 de motor van onze economie worden.’

Verhoogt Industrie 4.0 de werkdruk?

33 procent van de respondenten verwacht dat de werkdruk zal toenemen onder invloed van nieuwe technologie en toepassingen op de werkvloer. Neen, die zal juist afnemen, meent 18 procent. 34 procent denkt dat er geen verschil zal zijn. Nancy Vercammen: ‘De meningen zijn sterk verdeeld. En dat is op zich niet zo vreemd. Slechts iets meer dan de helft van de respondenten kent Industrie 4.0. De andere groep had nog geen weet van de vierde industriële revolutie die op til staat. En net die groep maakt eerder negatieve associaties rond werkdruk. Een grote vrees bij die groep is bovendien dat ze het tempo van de opeenvolgende evoluties in Industrie 4.0 niet meer kunnen volgen. Dat je – door blind vertrouwen – de achterliggende processen achter de automatisering en de computeralgoritmes niet meer kent of begrijpt. En dat niemand nog zal weten wat te doen, als die automatisering ooit een defect vertoont. Ze vrezen ook dat er onvoldoende ingenieurs zullen zijn om de evolutie op te vangen.’

‘Industrie 4.0 is geen hype. Het is absoluut nodig dat we deze evolutie de komende jaren nauwgezet blijven opvolgen.'
Nancy Vercammen
Algemeen directeur ie-net Ingenieursvereniging

Welke ingenieurscompetenties zijn onmisbaar bij Industrie 4.0?

IT-kennis (52,3 procent), samenwerken in een open innovatieomgeving, zowel intern als extern (50,7 procent) en probleemoplossend vermogen (49,9 procent) zijn volgens de Vlaamse bedrijven de belangrijkste competenties voor de ingenieur voor Industrie 4.0. De ingenieurs zelf denken daar lichtjes anders over, zegt Nancy Vercammen. ‘Meer dan 60 procent vindt probleemoplossend denken het belangrijkst, gevolgd door het beheren van complexiteit en veranderingsbereidheid en dan pas IT-kennis en ook multidisciplinaire vaardigheden. Nog interessanter is het antwoord op de ingenieursvraag welke competenties ze zélf in mindere of beperkte mate hebben. Ingenieurs hebben de noodzakelijkste competenties voor Industrie 4.0 momenteel onvoldoende ontwikkeld, zo blijkt. Ze beseffen ook heel goed dat ze daar de komende jaren aan moeten werken. Het gaat dan vooral over soft skills, en zaken die ze niet automatisch in hun academische opleiding aangeleerd hebben gekregen.’

Hebben bedrijven voldoende technologische kennis?

Er is een duidelijke inhaalbeweging nodig voor het aanleren van de technologie die bepalend is voor Industrie 4.0. Alleen het internet der dingen, cloudcomputing en big data zijn voor de meeste ingenieurs niet onbekend. Nancy Vercammen: ‘Minder goed is het gesteld met andere disruptieve technologie zoals virtual reality en augmented reality. Dat is gespecialiseerde kennis die universiteiten vandaag minder aanbieden. ‘De kennis rond veel innovatieve technologie zit slechts bij enkele personen, en verloopt via kennisuitwisselingen op de werkvloer. Dat bemoeilijkt het aanbod van gestructureerde opleidingen. Wat dat betreft zie ik nog heel veel opportuniteiten voor de opleidingsmarkt. Al blijft het lastig: de technologie evolueert zo snel, dat hedendaagse toepassingen volgend jaar al achterhaald kunnen zijn. Wij organiseren daar momenteel studiedagen over.’

Industrie 4.0: een kans of een bedreiging?

Uiteindelijk vindt nog altijd een ruime meerderheid van de ingenieurs (64,2 procent) en de bedrijven (75 procent) Industrie 4.0 een ‘kans’. Als er al risico’s bestaan, dan liggen die volgens ingenieurs vooral bij een verhoogde werkloosheid voor laaggeschoolden en arbeiders. Nancy Vercammen: ‘Bedrijven verwachten van Industrie 4.0 een verhoogde efficiëntie, procesoptimalisatie en nieuwe, meer klantgerichte producten en diensten. Maar onduidelijke investeringsrendementen, de moeilijkheid om de juiste talenten te vinden op de arbeidsmarkt en het tijdsgebrek in een economisch gunstige conjunctuur veroorzaken enige scepsis.’

Lees verder

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.