Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Onderzoek in een hersenlaboratorium

Om hersenziektes doeltreffend te behandelen, moeten we de werking van de hersenen beter begrijpen. Daarrond draait het onderzoek van professor Pierre Vanderhaeghen, hoogleraar aan de ULB en hoofd van het Instituut voor Neurowetenschappen. Dat onderzoek wordt mogelijk gemaakt door de permanente leerstoel die gefinancierd wordt door het AXA Research Fund.

In een snel vergrijzende maatschappij zoals de onze is dat onderzoek een absolute must. Mensen van de 3de en 4de leeftijd worden vaker door neurologische ziektes getroffen. Een lever en een hart kunnen we herstellen. Maar een fout in de hersenen? Dat balanceert op de grens van ons wetenschappelijk kunnen. Goed leven is gezond leven. Maar hoe ouder u wordt, hoe groter het risico op neurologische ziektes: Alzheimer, Parkinson, multiple sclerose, enzovoort. Het is dus een enorme uitdaging om ervoor te zorgen dat onze hersenen zo lang mogelijk gezond blijven. Daarom financiert het AXA Research Fund het onderzoek van professor Vanderhaeghen en zijn team met 3 miljoen euro via een leerstoel die specifiek onderzoek verricht naar die aandoeningen.

Ervoor zorgen dat onze hersenen zo lang mogelijk gezond blijven, is een enorme uitdaging.
Pierre Vanderhaeghen
Professor ULB

De meest recente verwezenlijking? In een laboratorium werd een ‘menselijk model’ ontwikkeld, een cultuur van neuronen, van zenuwcellen in onze hersenschors. Daar zit het centrum van onze ‘hogere hersenfuncties’, zoals intelligentie, bewustzijn, enzovoort. Het zijn vooral die cellen die veranderen bij de neurodegeneratieve ziekte Alzheimer of tijdens een beroerte. Dit is een veelbelovende vooruitgang, vergeleken met de dierlijke modellen die tot nu beschikbaar waren. ‘Onderzoekers die kunstmatig neurologische ziektes bij dierlijke cellen analyseren, stellen vast dat bepaalde aspecten van de pathologie zich daar niet voordoen’, zegt professor Vanderhaeghen.

Bij Alzheimer bijvoorbeeld, vertonen muizen geen belangrijk neuronaal verlies of verlies van verbanden, noch vernauwing van de hersenen. Nochtans zijn die typisch voor de ziekte bij de mens. Omdat de ziekte zich dus fundamenteel anders gedraagt afhankelijk van de soort, is de studie van de menselijke cellen uiterst belangrijk.

Als in een crime scene…

 ‘In ons menselijk model lijkt ons werk op dat van rechercheurs op de plaats van een delict. Om de schuldigen te vinden reconstrueren we de omstandigheden; je zou kunnen zeggen dat we de ‘film herspelen’. Door de diepere oorzaken te identificeren komen we dichter bij een behandeling. Want voor een efficiënte behandeling moeten we het probleem bij de wortels aanpakken.’ We dromen van een transplantatie van zenuwcellen om zieke hersenen te ‘herstellen’. Maar professor Vanderhaeghen waarschuwt: ‘Daar is nog jaren onderzoek voor nodig. Eerst moeten we aantonen dat zulke operaties de gewenste resultaten opleveren. De laboratoriumgegevens zijn veelbelovend. Maar het valt nog te bezien hoe de wisselwerking tussen de ‘nieuwe’ cellen en de oude hersenen zal gebeuren. En we moeten ook nagaan welke risico’s daaraan verbonden zijn.’

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.