Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Uw pensioen kan beter

Pierre Devolder (UCL) ©Imagellan

Pensioenhervormingen zijn hoogdringend, vindt pensioendeskundige Pierre Devolder. Die beveiligen het wettelijk pensioen. Maar we moeten de andere pensioenpijlers ook uitbouwen, samen én individueel.

‘Het pensioenstelsel op zijn beloop laten is niet houdbaar. De pensioenlast in ons land, die nu 10 procent van het bruto binnenlands product opeist, wordt 15 procent van het BBP tegen 2040, goed voor 17 miljard euro extra kosten, en dat is bovenop de andere budgetinspanningen van de overheid. Ons pensioenstelsel dateert van na de Tweede Wereldoorlog en is deels ook structureel verouderd’, schetst professor Pierre Devolder (UCL). ‘De vergrijzing slaat zowat in heel Europa toe. Maar in België gaan vooral ook te veel mensen te vroeg met pensioen. We moeten mensen langer laten werken. Dat belet niet dat we ook het pensioenstelsel moeten hervormen.’

Pensioenpunten scoren

Pierre Devolder was lid van de recente Pensioencommissie. ‘Die heeft de Belgische pensioensituatie in kaart gebracht en concrete hervormingsvoorstellen geformuleerd.’ De commissie legde zich toe op de eerste en tweede pensioenpijler, het wettelijk pensioen en het aanvullend pensioen bij werkgevers. ‘Het wettelijk pensioen wordt het best berekend volgens een puntensysteem met een duidelijker verband tussen arbeidsinspanningen en pensioen. Eén jaar werken met een gemiddeld loon is één punt waard. 45 jaar werk levert zo 45 punten op. Een hoger loon levert meer punten op, een langere loopbaan ook. Bij de omzetting van het puntentotaal in een bedrag wordt ook rekening gehouden met de leeftijd bij uittrede.’

Méér opbouwen, en langer

‘We moeten niet bang zijn dat het wettelijk pensioenstelsel zal instorten, als we nu ingrijpen. Maar dit zal niet volstaan. Ook de tweede pensioenpijler met groepsverzekeringen of pensioenfondsen via werkgevers moet veralgemeend en versterkt worden. Vandaag beschikt 70 procent van de loontrekkenden over zo’n aanvullend pensioen. Maar eigenlijk moet iedereen die krijgen. Voor velen worden kleine bijdragen ingelegd, en die moeten worden opgetrokken. Dat is werk voor de sociale partners.’ De pensioencommissie boog zich niet over de pensioenopbouw van de individuele burger. ‘Maar wij moedigen iedereen aan om op lange termijn genoeg te sparen en te beleggen, liefst van jongs af aan. De kortetermijnreflex is nog te groot, maar zeker dertigers en veertigers beleggen het best met een horizon van minstens twintig jaar. Er bestaan al bank- en verzekeringsproducten die beter inspelen op de behoefte aan pensioenopbouw op zeer lange termijn, maar het kan nog beter.’ 

Voor een sereen pensioendebat bepleit professor Yves Stevens een gevarieerde kijk met meerdere invalshoeken op vergrijzing.

Volgens professor Stevens, lid van de Pensioencommissie 2020-2040, wordt het pensioenvraagstuk vaak eenzijdig vanuit een welbepaalde hoek belicht. ‘Iedereen zal langer leven en langer moeten werken, zo wordt nu gezegd. Maar je moet dat niet louter individueel bekijken. Gemiddelden zeggen weinig voor individuen. Een gemiddeld individu is een halve vrouw en een halve man. Hiermee wordt de scene gezet: het vergrijzingsvraagstuk is bijzonder complex. We kunnen moeilijk inschatten hoe economie en samenleving evolueren. We kennen noch de snelheid noch de impact.’ Professor Stevens houdt niet van de notie ‘onbetaalbaarheid van pensioenen’.

 ‘Het drukt een beeld uit waarbij het onduidelijk is wie welke verantwoordelijkheid draagt voor het betalen van een welbepaald deel van de sociale bescherming. Bovendien laat het andere delen van het sociaal of maatschappelijk bestel buiten beschouwing. Het debat mag niet alleen gaan over de rol van overheidsbudgetten maar ook over de rol van generaties. Die rol kan zowel intergenerationeel als intragenerationeel zijn.’ ‘Mensen veranderen nu veel makkelijker van samenlevingsvorm, politieke voorkeur enzovoort. Wat een mens aan pensioenopbouw nodig heeft, blijft een combinatie van collectieve voorzieningen en individuele keuzes, waarvoor je geen algemeen antwoord kunt geven. Ik ben al 17 jaar met pensioenrecht bezig, en nog nooit kwam ik tweemaal een identiek dossier tegen. De pensioenoplossing is altijd heel individueel.’

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.