Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Duitse bedrijven specialiseren en werken samen in eigen regio

Door in eigen regio intensief met alle geïnteresseerde partijen samen te werken bouwen bedrijven in en rond Stuttgart hun specialisatie uit, in die mate dat ze zelfs productie naar hun regio kunnen terughalen. Die aanpak werkt ook elders.

Professor emeritus Engelbert Westkämper leidde bij het gerenommeerde Fraunhofer Institut de instelling voor productietechniek en automatisering, het IPA in Stuttgart, waar hij aan de universiteit doceerde. Tijdens de crisis van 2008-2009 zag hij hoe de industriële aanpak in zijn regio werkte.

“Door regionaal intens samen te werken, ontwikkelden we hier onder meer nieuwe machines, waarmee we succes boekten zodra de economie hernam. Wij benadrukken de regionale wortels van ondernemingen en moedigen ze aan om in een straal van 50 km intens samen te werken met andere ondernemingen, kennis- en onderwijsinstellingen en overheden. Kortom, met iedereen in je omgeving die het produceren kan beïnvloeden. Dat levert de voedingsbodem om de fabrieken hier weer te laten floreren. De korte afstanden kunnen overigens tot 25% op de kosten van de bedrijven besparen, dankzij minder reizen, snellere informatie-uitwisseling en problemen oplossen.”

Clusters kort op de bal

Het klinkt als een recept tegen globalisering. “Deels is het dat,” beaamt Engelbert Westkämper. “Natuurlijk blijven de bedrijven hun producten globaal leveren, maar de sterkte van onderlinge relaties tussen alle spelers in de regio, met daarin de kmo’s voorop, is daar een fundament van. Vooral kmo’s hebben de wisselwerking met externe partijen nodig om zich te voeden. Dat maakt het hen mogelijk om slim te specialiseren. Neem lasermachinebouwer Trumpf, een befaamde wereldspeler in zijn branche. Dat bedrijf heeft maximaal zijn relaties in de regio uitgebouwd en benut, ook tijdens de crisis van 2008-2009. Zo had het nieuwe machines en innovaties klaar zodra de economie wat opleefde.”

Elders in Duitsland, zoals het Noord-Duitse Stade, werkt de aanpak ook. Daar werd de Carbon Fiber Valley opgezet, een cluster die zich slim specialiseert in toepassingen van koolstofvezel voor lucht- en ruimtevaart. Airbus laat er bijvoorbeeld de verticale vleugelstaarten voor alle vliegtuigtypes bouwen. “De cluster trok ook kleine en middelgrote toeleveranciers en starters aan, die ondertussen hun eigen niches met koolstofvezel hebben uitgebouwd tot ver buiten de lucht- en ruimtevaart.”

De massaproductie verslaan

Voor de toekomst benadrukt Engelbert Westkämper het belang van een soepel onderwijssysteem. “Het duale systeem met deels schoolse opleidingen en deels werken levert binnen een paar jaar al werkkrachten op. Ondertussen kunnen weer nieuwe innovaties worden ontwikkeld. In heel Europa heeft de industrie intensieve relaties met haar omgeving nodig. Op die manier kunnen we veel productie terug naar Europa halen, vooral in crisisgebieden met hoge werkloosheid. Wij kunnen de massaproductie in verre landen de loef afsteken door dichtbij geïndividualiseerde producten en diensten voort te brengen en de hele levenscyclus van producten onder controle te houden.”

Lees verder

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.