Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Opleiding moet het werkvermogen verhogen

©Shutterstock

Oudere werknemers kunnen beter en langer werken. Tenminste, als organisaties daarvoor de juiste voorwaarden scheppen. En daar horen ook opleidingen bij.

Niet zelden wordt geopperd dat het nog weinig opbrengt om oudere medewerkers opleidingen aan te bieden. Zij zouden moeilijk te motiveren zijn en de investering zou niet meer rendabel zijn. ‘Maar onderzoek en praktijk bewijzen dat ouderen opleiden hun productiviteit en hun werkgoesting nog verhoogt’, stelt professor emeritus Hilda Martens (UHasselt) vast. ‘Je mag geen aparte opleidingen voor ouderen opzetten. Zo creëer je een wij-zijgevoel, dat daarna niet meer weg te krijgen is.’

Huis om te verbouwen

De hoogleraar beveelt aan om breed te kijken naar wat mensen precies doet blijven of vertrekken. De Fin Juhani Ilmarinen onderzocht het werkvermogen van mensen. Ze willen langer werken als er geen overmatige stress is en ze voldoende leerkansen hebben, motiverend werk en een evenwicht met hun privéleven. Dan zijn ze minder vaak ziek, leren ze meer, hebben ze meer werkplezier en voldoen ze beter aan de werkvereisten.

Vanuit de Finse bevindingen werd een Vlaams ‘Huis van Werkvermogen’ ontworpen om organisaties te helpen hun werk meer werkbaar te maken. De benedenverdieping staat voor lichamelijke en psychische gezondheid, de eerste verdieping voor competenties, de tweede voor normen en waarden, zoals respect, waardering, band met de organisatie en werkhouding. Daaraan hangt een balkon voor de directe omgeving van de werknemer en dus de balans tussen werk en privéleven. De derde verdieping gaat over werkinhoud en werkeisen, management en leiderschap. De trap staat voor de verbanden tussen de ‘niveaus’.

Direct te gebruiken

Op de website www.werkenaanwerkvermogen.be staan fiches om mee aan de slag te gaan. ‘Er valt op alle verdiepingen van het huis veel te doen’, meent Hilda Martens. ‘Competenties en attitudes aanleren is lang niet de enige route naar werkgoesting, die mensen langer laat werken. Toch zal het cruciaal zijn oudere medewerkers leerstof aan te bieden waaraan ze direct wat hebben. Dat is voor haast elk individu wat anders. Opleiden wordt maatwerk, met respect voor hun ervaring en hun vragen.’

Ook ervaring moet je natuurlijk benutten. ‘Maar niet elke oudere is een goede mentor of peter. Leren vraagt wederzijdse openheid. Ideaal is dat jong en oud elkaar leren. Een voorbeeld? Oud leert jong de inhoud van een taak, terwijl jong dit verwerkt in een app die oud nooit zou kunnen maken. Kennisoverdracht combineert drie aspecten: het probleem, de oplossing en de toepassing of integratie. Naar dat laatste gaat schromelijk weinig aandacht, terwijl gedragsverandering in de doe-fase de essentie en het doel is. En zo wordt er nog vaak slecht opgeleid.’

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.