Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.

Lessen uit de pandemie

Weinig sectoren roepen zo veel clichés op als de farmasector. De kreten over ‘Big Pharma’ dat alleen uit is op ‘Big Money’: het zijn er veel en ze zijn luid. De voorbije achttien maanden hebben nochtans bewezen dat we een farmasector nodig hebben. Ik was erg blij met het coronavaccin. Ik was bijzonder verheugd dat een innovatieve sector ons in zo’n korte tijd uit de crisis heeft geholpen. De coronapandemie heeft het onomstotelijk bewezen: je kunt geen moderne samenleving hebben zonder goedwerkende farmasector.

Maar laten we eerlijk zijn, de pandemie heeft ook de slechte kanten van de sector blootgelegd. Ja, we hebben snel een efficiënt vaccin gekregen. Maar ‘we’, dat is niet de hele wereld. Wij spreken al over een derde prik, andere landen kunnen nog niet aan een eerste denken. Die ongelijke verdeling van middelen is schrijnend.

Dus uiteraard zijn niet alle kreten over de farmasector alleen maar luid. De prijzen van sommige geneesmiddelen roepen terecht vragen op. Maar moeten we van nul herbeginnen? Mij lijkt het verstandiger om te werken aan een demand driven sector, dat we de farmasector afstemmen op de noden van de maatschappij. Dan krijgen we farmabedrijven die niet gaan sleutelen om middelen te verfijnen die er al zijn, maar die hun innovatie afstemmen op de reële gezondheidsnoden van pakweg de volgende tien jaar. 

Natuurlijk roept dat vragen op. Wie bepaalt bijvoorbeeld welke noden het belangrijkst zijn? Tijdens de wereldwijde pandemie was het duidelijk: alle tijd en middelen gingen naar een coronavaccin. Maar nu? En zodra die noden bepaald zijn, wie zorgt dat multinationals uit de farma zich daar ook effectief mee gaan bezighouden? Kunnen nationale staten dat? Want ook dat zagen we tijdens de coronacrisis: elk land vocht om als eerste het vaccin binnen te halen en door de wet van vraag en aanbod ontstond een globaal sociaal onrecht. De wereldeconomie is zo complex, bij constructiefouten corrigeert de markt zich niet altijd.

Waarom geven we die rol niet aan de Wereldgezondheidsorganisatie? Zorg dat de WHO niet wéér een nota aflevert vol vage doelstellingen voor over vijftig jaar, maar laat ze duidelijk zeggen: dit zijn de grote noden die op ons afkomen en zo moeten we reageren om over tien jaar klaar te zijn voor uitdaging x, y of z.

En die betere afstemming op de reële noden combineren we dan met meer transparantie in de geldstromen. Want natuurlijk gaat nu niet al het geld in de farmasector naar onderzoek. Maar als het publiek de garantie heeft dat farmabedrijven meewerken aan de grote WHO-projecten, dan kan hopelijk het vertrouwen in de sector toenemen.

Ignaas Devisch, professor Ethiek, Filosofie en Medische Filosofie aan UGent

Lees verder

Logo
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.