Onder de verantwoordelijkheid van 
Belga Solutions

Politici in de media

Premier Charles Michel (MR) haalde het met een ruime voorsprong voor twee van zijn vicepremiers, namelijk minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en minister van Werk, Economie en Consumenten Kris Peeters (CD&V). © Belga Image
8 Leestijd

3 foto's

Charles Michel ongenaakbaar in de krant, kwetsbaar op Twitter

De federale regering kreeg in een turbulent 2016 het etiket van kibbelkabinet niet van zich afgeschud. De excellenties haalden vaak het nieuws, al hadden ze dat ongetwijfeld vaak liever om andere redenen gezien.

Advertentie

Advertentie

Advertentie

In alle voorgaande jaren waren de meest gegooglede Belgische waterstromen de Schelde en de Maas. Dit jaar kwam daar echter bruusk verandering in toen een rivier helemaal uit het niets kwam opzetten en de twee andere helemaal overvleugelde. Wie de naam kan raden (*antwoord onderaan dit artikel), beseft meteen dat media-aandacht niet noodzakelijk een goede zaak is. Politici lijken dat onderscheid niet altijd te maken.

In een beroep waar onbekend onbemind is, verkiezen ze aandacht boven geen aandacht. Dat geldt tot in de hoogste regionen. Ook leden van de federale regering streven naar naamsbekendheid, en zoveel mogelijk exposure bij het kiespubliek. Daarvoor rekenen ze zowel op de klassieke media, als op sociale netwerken zoals Facebook en Twitter. Aan het einde van het jaar loont het de moeite om de balans op te maken van hoe, en hoe goed, de veertien ministers en vier staatssecretarissen van de regering-Michel I het er wat dat betreft in 2016 van afgebracht hebben. Daarvoor bestudeerde Belga Solutions onder meer het aantal vermeldingen in kranten, tijdschriften en nieuwswebsites, en hun communicatie via Twitter.

Problemen en hoera-berichten

Uit die analyse blijkt dat de nummer één van de federale regering ook in het lijstje van de meeste mediavermeldingen op één staat. Premier Charles Michel (MR) haalde het met een ruime voorsprong voor twee van zijn vicepremiers, namelijk minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en minister van Werk, Economie en Consumenten Kris Peeters (CD&V). Koen Geens (CD&V) en Didier Reynders (MR), respectievelijk minister van Justitie en Buitenlandse Zaken, maken de top vijf rond. Het is opmerkelijk dat de populairste politicus van het land, minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD), pas op de zevende plaats staat. Ze moet overigens haar opvolger als staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Theo Francken (N-VA), laten voorgaan.

Top 10 vermeldingen in de media van de leden van de federale regering, van 1 januari tot 11 dec 2016

 

Printmedia

Nieuwswebsites

Totaal

1

Charles Michel (MR)

5.671

22.486

28.157

2

Jan Jambon (N-VA)

5.442

13.946

19.388

3

Kris Peeters (CD&V)

4.352

11.125

15.477

4

Koen Geens (CD&V)

3.913

10.345

14.258

5

Didier Reynders (MR)

2.228

9.929

12.157

6

Theo Francken (N-VA)

3.277

8.146

11.423

7

Maggie De Block (Open VLD)

3.307

8.061

11.368

8

Johan Van Overtveldt (N-VA)

3.067

7.167

10.234

9

Alexander De Croo (Open VLD)

1.478

4.287

5.765

10

Francois Bellot (MR)

1.567

3.537

5.104

Bron: Belga Solutions

Het is maar de vraag of De Block haar plaats in deze rangschikking betreurt. Een blik op de momenten waarop de meeste politici die haar voorgaan hun naam het meeste in de krant zagen verschijnen, suggereert dat het vaker om problemen dan hoera-berichten ging. Neem Charles Michel bijvoorbeeld. Zijn grote uitschieter viel te noteren op 11 oktober, de dag nadat er een regeringscrisis was ontstaan doordat CD&V bij de begrotingsonderhandelingen met de meet in zicht harde garanties eiste voor de invoering van een meerwaardebelasting op aandelen. Het mag daarom niet verbazen dat ook vicepremier Peeters diezelfde dag het meeste media-aandacht genoot. Michel kon niet anders dan zijn geplande beleidsverklaring in de Kamer uitstellen om de plooien glad te strijken in wat achteraf een 'therapeutische sessie' werd genoemd.

Eenzelfde verhaal voor Jan Jambon, wiens naam op 18 april piekte in kranten en op nieuwswebsites. Kort daarvoor verscheen in De Standaard zijn controversiële uitspraak dat in Molenbeek 'een significant deel van de moslimgemeenschap danste naar aanleiding van de aanslagen' op de luchthaven van Zaventem en het metrostation van Maalbeek. Het verhaal werd ook internationaal opgepikt, onder meer door de Wall Street Journal. Ook kort na de terreuraanslagen op 22 maart stond Jambon in het brandpunt van de media.

De minister van Binnenlandse Zaken had namelijk verklaard dat bij het niet in de kraag vatten van Ibrahim El Bakraoui 'niet één dienst, maar slechts één iemand in de fout was gegaan’. El Bakraoui was één van de terroristen die zich opblies in Brussels Airport. Drie dagen na de tragedie spraken de toezichthouders Comités P en I Jambons stelling in een rapport evenwel categoriek tegen.

 © BELGA © BELGA
Twittervechten

Tegen dan hadden Jambon en zijn collega-minister Koen Geens al hun ontslag aangeboden aan Michel, maar dat werd geweigerd door de premier. Het was niet de enige keer dit jaar dat de minister van Justitie voor hete vuren stond. Zo escaleerde op 17 mei de cipierstaking in Franstalig België. Stakers sloegen toen het kabinet van Geens kort en klein omdat die weigerde in te gaan op de vakbondseis om de 'rationaliseringsplannen' terug te schroeven. Het incident zorgde voor een heus robbertje Twittervechten tussen N-VA-voorzitter Bart De Wever en PS-voorzitter Elio Di Rupo, wat op zich weer voor nieuws zorgde. Een mooi voorbeeld dat anno 2016 nieuwe media niet enkel het nieuws becommentariëren, maar het soms ook creëren.

Nog even terug naar Kris Peeters. Die liet in 2016 immers nog een andere opvallende uitschieter optekenen, los van het begrotingsimbroglio. Op 17 november maakte de christendemocratische vicepremier namelijk bekend dat hij het bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2018 opneemt tegen Bart De Wever (N-VA) om de burgemeesterssjerp van de stad Antwerpen te bemachtigen. Die demarche van Peeters leek al de start van de verkiezingscampagne in te luiden. Dat het CD&V-kopstuk ‘schaduwpremier’ De Wever in de Scheldestad probeert te onttronen, belooft immers weinig goeds voor de verstandhouding binnen de federale regering.

CD&V is in Antwerpen als politieke partij maar een lilliputter, en trok in 2012 zelfs in tandem met de sp.a naar de kiezer. Deze keer kunnen de christendemocraten evenwel in het midden van het bed liggen, en zich op die manier in een volgende coalitie wringen, of die nu links of rechts is. Een goede uitslag is voor de partij ook cruciaal om met een goed gemoed de federale en regionale verkiezingscampagnes van 2019 aan te vatten.

 © BELGA © BELGA
Kibbelkabinet

Door haar afgelegde traject is de regering-Michel I ondertussen afgeraakt van minder fijne benamingen als ‘Kamikazecoalitie’, zoals ze in het prille begin door haar criticasters werd omschreven. Niettemin sleept ze sinds politicoloog Carl Devos de term begin 2015 in een tweet lanceerde, wel de naam ‘kibbelkabinet’ mee. 'Normaal sterft zo'n woord uit', verklaarde de professor daarover. 'Maar ze geven zelf telkens opnieuw aanleiding tot die omschrijving.'

'Ik ben mij ervan bewust dat we het in 2017 beter moeten doen’, reageerde Michel in 'Terugblik 2016', het jaaroverzicht van Eén, op de vraag of hij het niet moe werd om voortdurend brandjes in de eigen coalitie te blussen. ‘Het is niet positief dat er een beeldvorming is van ruzie en gekibbel in de meerderheid. Als we meer vertrouwen willen krijgen van de bevolking, is het onze verantwoordelijkheid er alles aan te doen om een meer sereen debat te voeren en samen beslissingen te nemen. Dat hebben we ook gedaan, maar af en toe was het niet positief.'

Politici zijn ook niet altijd blij met hoe ze in het nieuws verschijnen. Zo verklaarde Francken dat hij liever communiceert via sociale netwerken als Facebook en Twitter dan via de traditionele 'gefilterde' media. Het uitblijven van een externe, kritische reflectie kan echter in extreme vorm leiden tot 'echochambers' van zelfbevestigend, en zeker niet altijd correct nieuws. Dat kan grote gevolgen hebben, zoals de verkiezing van de Republikeinse populist Donald Trump tot de 45ste president van de VS eerder dit jaar ampel bewees.

 © BELGA © BELGA

Francken is op Twitter in elk geval een zwaargewicht, zo leert de analyse van Belga Solutions. Hij moet slechts met een klein verschil Michel laten voorgaan. Beide heren werden dit jaar meer dan 30.000 keer vermeld op het sociale netwerk, dat is dubbel zoveel als het nummer drie in die lijst, Kris Peeters. Het meest geretweete bericht van de federale regering is voor rekening van Michel, die op 22 maart een paar uur na de aanslagen op Twitter een oproep deed aan de Belgische bevolking om zich niet te verplaatsen. De Franstalige versie van het bericht werd 1.358 keer gedeeld, in het Nederlands was dat 627 keer.

De meest fervente twitteraar van de federale regering is evenwel Francken, met gemiddeld 8 tweets per dag. Nummer twee is Koen Geens met 4,4 tweets per dag, gevolgd door Didier Reynders met 3,6.

Top 5 meest actieve Twitteraars, van 1 januari tot 11 december 2016

 

#tweets

1

Theo Francken (N-VA)

2.740

2

Koen Geens (CD&V)

1.518

3

Didier Reynders (MR)

1.284

4

Kris Peeters (CD&V)

1.203

5

Alexander De Croo (Open VLD)

770

(Bron: Belga Solutions)

Het meest geretweete bericht van Francken dateert van 14 december en ging over zijn juridische strijd om uit principiële overwegingen geen visum toe te kennen aan een Syrische familie, die via de ambassade in Libanon een humanitair visum had aangevraagd. Het gevolg was dat een rechter hem daarvoor dwangsommen oplegde. ‘Hof van beroep besliste vandaag om de uitvoering vd dwangsom op te schorten’, tweette Francken daarover op 14 december. ‘Procedure verderzetten bij beslagrechter. We zetten door.’ Het bericht werd 167 keer gedeeld door zijn volgers, en kreeg 604 likes.

 

Koen Geens kreeg zijn meeste retweets voor iets wat veel minder rondgonsde in de media, ook al ging het net als bij Francken om klare taal. Met zijn bericht over de hercodificatie van het wetboek, wilde de minister van Justitie het belang van heldere wetboeken onder de aandacht brengen. Die dateren immers al uit de 19de eeuw, de tijd van Napoleon.

Didier Reynders ten slotte, kreeg tegen het jaareinde het meeste bijval op Twitter, en dat met een bericht waarin hij zijn bezorgdheid uitte over de situatie in Congo, waar president Joseph Kabila zich aan de macht vastklampt ondanks het aflopen van het grondwettelijke mandaat.

Oppositie

Reynders zag zijn naam dit jaar overigens het meeste in kranten en op nieuwswebsites verschijnen in de periode waarin het Waals Gewest de goedkeuring van het Europese handelsakkoord met Canada (CETA) dwarsboomde. Tekenend voor de commotie die dit veroorzaakte is dat zijn twitteraccount op 18 oktober gehackt werd, met de boodschap ‘Hey Canada, fuck you’.

Tot zover wat de belangrijkste federale regeringsleden op Twitter uitspoken. Maar hoe zit het met hun tegenhangers uit de oppositie? Waarmee konden de fractieleiders van de belangrijkste oppositiepartijen dit jaar het meeste harten beroeren op het sociale netwerk? Dat blijkt telkens een sneer naar de regering of een van haar ministers te zijn. Zo haalde Laurette Onkelinx (PS) uit naar Maggie De Block omdat die bepaalde honoraria voor apotheken had geschrapt.

Kristof Calvo (Groen/Ecolo) hekelde dat N-VA zich verzet tegen stemrecht voor jongeren vanaf zestien jaar. Ook Catherine Fonck (CdH) richtte haar pijlen op de Vlaams-nationalisten. Hier was de aanleiding de uitspraak van Bart De Wever over wereldvreemde rechters, die de wet niet strikt toepassen en daarmee de grenzen openzetten. Meryame Kitir (sp.a) tot slot, plaatste vraagtekens bij het veiligheidsbeleid in de metro’s en luchthavens. Tegen dan had de Franstalige liberale minister van Transport, Jacqueline Galant, wel al ontslag genomen, net omdat de indruk was ontstaan dat ze het daarmee niet al te nauw nam.

(* Maalbeek)

Advertentie

Advertentie