Wereldspelers
 © Frank Toussaint
3 Leestijd

‘Het medische belang van een snelle diagnose is enorm'

Onder de verantwoordelijkheid van
Biocartis

Een kankerbehandeling die dankzij een vloeibare biopsie begint op de dag van de diagnose kan het verschil betekenen tussen leven en dood.

Advertentie

Advertentie

Advertentie

Het IdyllaTM-platform van biodiagnostica-bedrijf Biocartis maakt het mogelijk om snel en accuraat zogenoemde ‘liquid biopsies’ te onderzoeken. Daarbij worden geen weefselstalen geanalyseerd, maar bijvoorbeeld bloed, plasma of urine. Vloeibare biopsieën hebben verschillende voordelen, zegt professor Bart Neyns, afdelingshoofd Medische Oncologie aan het Universitair Ziekenhuis Brussel. ‘Het is een heel fascinerende manier om op basis van een bloedtest een diagnose te maken waar anders tumorweefsel voor nodig is, en dat zonder invasieve procedures.’

Tumorcellen verbergen zich soms diep in het lichaam, legt Neyns uit ‘Bijvoorbeeld in het gebeente, het zenuwstelsel, de lever of de longen. Nu moet je nog een stukje van dat weefsel uit het lichaam wegnemen. Dat kan pijnlijk zijn voor de patiënt en heeft ook risico’s, zoals bloedingen en complicaties. Terwijl je dus vaak hetzelfde kunt achterhalen op basis van een bloedstaal.’ Vloeibare biopsieën bieden heel wat nieuwe mogelijkheden voor kankermonitoring en –screening, en dat tegen een lagere kostprijs dan de traditionele aanpak. Biocartis schat de totale kostprijs van een biopsiename- en onderzoek op 9.300 euro.

Met vloeibare biopsietesten kan dit veel goedkoper dankzij de eenvoudige staalafname, waardoor vloeibare biopsieën herhaaldelijk kunnen worden afgenomen en dus ideaal zijn voor kankermonitoring. Hierdoor kunnen therapieën die niet langer werken, vermeden worden en kunnen dus nog veel grotere kostenbesparingen worden gerealiseerd. Dat prijsverschil is een van de belangrijkste verklaringen waarom zakenbank JPMorgan het marktpotentieel van vloeibare biopsieën schat op 20 miljard dollar (19 miljard euro) tegen 2020, waarvan de helft voor DNA-bloedtesten voor kankerscreening.

Enorme tijdwinst

De baanbrekende technologieën en ananlysemethodes van Biocartis maken het mogelijk om tumor-DNA op te sporen in de bloedbaan. De onderzoeksgroep van professor Neyns heeft Biocartis het afgelopen jaar geholpen om een genetische test te verfijnen die circulerend genetisch materiaal afkomstig van melanomen traceert. ‘Dat stelt ons theoretisch in staat om iemand die huidkanker heeft en hervallen is nog dezelfde dag van de diagnose naar huis te sturen met de optimale behandeling, en dat dus op basis van de analyse van een bloedstaal.’ Dat betekent een enorme tijdwinst. ‘Een genetische diagnose op basis van een biopsie duurt vandaag veel te lang’, stelt Neyns.

‘De patiënt moet eerst onderzocht worden om na te gaan waar er tumorweefsel kan worden afgenomen. Dan komt de vraag aan een chirurg of radioloog om dat staal te verkrijgen. Nadien wordt dat gefixeerd door een laborant en bestudeerd door een patholoog. Tot slot komt het resultaat van de moleculaire analyse. In de praktijk ben je snel twee à drie weken verder.’ In die tijdspanne kunnen sommige kankers snel woekeren.

Tumor-DNA kan voortaan in de bloedbaan opgespoord worden.
Bart Neyns afdelingshoofd Medische Oncologie aan het Universitair Ziekenhuis Brussel

‘Zeker bij melanomen speelt dat’, verklaart de oncoloog. ‘Als iemand zo’n kanker heeft gehad en hervalt, zien we vaak letsels in de hersenen. Die kunnen plots beginnen te bloeden, met mogelijk dodelijke gevolgen. Indien tijdig ontdekt zijn die hersenletsels vrij goed behandelbaar. Het medisch belang van een snelle diagnose is dus enorm.’ Vloeibare biopsieën zijn vooral interessant als je op korte termijn therapeutische beslissingen moet nemen, stipt Neyns aan. ‘Vandaar dat longkanker en melanoom mij vandaag de meest hoogdringende kankertesten lijken om te ontwikkelen voor het IdyllaTM-platform.’

Duizenden mutaties

Diagnosticeren is één ding, behandeling iets anders. Hoe optimistisch mogen we daarover zijn? 'Kanker is een vijand met enorm veel verschillende gezichten’, zegt Peter Carmeliet, een autoriteit in de bloedvatvorming verbonden aan de KULeuven. 'Dat maakt de behandeling ook zo moeilijk. Er zijn weinig “domme” kankers. Sommige hebben duizenden mutaties. Als je die dus op één manier weet te stoppen, is de kans groot dat die tumor een andere uitweg vindt. Ruim 95 procent van de kankerpatiënten sterft niet aan de primaire tumor, maar wel door de metastase, dus de uitzaaiing van kankercellen.’ ‘Je moet die redenering omdraaien’, meent Neyns. ‘Zolang er geen metastase is, kunnen we het merendeel van de kankers nu gelukkig al genezen met lokale behandelingen. Dat is de positievere kant van de medaille, ook al klopt het dat we voor uitgezaaide kanker nog te vaak falen.’ Hij signaleert een nieuw optimisme met de opkomst van immunotherapie waarbij het afweerapparaat gemanipuleerd wordt, zodat de patiënt toch een verweer krijgt tegen tumoren zoals melanomen. ‘Daarmee kunnen we voor sommige patiënten nu al de deur naar genezing openzetten.’

 © Biocartis © Biocartis

Advertentie

Advertentie