column

De Belgische politieke molen maalt hopeloos langzaam

Newsmanager L'Echo

Wordt de actualiteit in het noorden en het zuiden van het land anders bekeken? Die vraag proberen we te beantwoorden in onze wekelijkse kroniek van Alain Narinx (L’Echo) en Wim Van de Velden (De Tijd), die gelijktijdig wordt gepubliceerd in L’Echo en De Tijd. Ditmaal kruisen ze de degens over ons politieke bestel.

Beste Wim,

‘De wereld schrijdt langzaam naar de wijsheid’, schreef Voltaire. Ook de Belgische politieke wereld schrijdt langzaam, maar ik heb niet het gevoel dat het in de richting van de wijsheid is. Steeds vaker kom ik tot deze vaststelling: in dit land worden geen beslissingen genomen en gaan de zaken er niet op vooruit. In ieder geval niet erg snel.

Neem nu de verplichte vaccinatie. De vaccins tegen corona zijn al meer dan een jaar beschikbaar en het debat woedt al enkele maanden. Toch moesten we tot woensdag wachten voor de Kamer hoorzittingen met experts begon te organiseren. Dat was heel laat. Te laat, zelfs, volgens sommige van die specialisten, die vinden dat de discussie intussen al lang achterhaald is door de feiten.

Nog een voorbeeld: de beruchte coronabarometer, die zogezegd bedoeld is om het beheer van de epidemie transparanter te maken. Vorige week vrijdag is hij eindelijk goedgekeurd, weliswaar in een afgeslankte vorm. Het heeft maanden - en een aantal besluiteloze overlegcomités - geduurd vooraleer het zover was.

De coronacrisis is niet het enige dossier waarin de regering met de glimlach alles voor zich uit schuift. Denk maar aan de steun voor de gezinnen die geconfronteerd worden met torenhoge energieprijzen. Moet de btw verlaagd worden? Ik geef toe dat de eerste maatregelen ten behoeve van de minst begoeden al in het najaar van 2021 werden genomen, maar toch. De hoge facturen vallen al weken in de brievenbussen, en woensdag was de kern er nog altijd over aan het debatteren.

Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het bij onze politici altijd too little, too late is.

Wil je nog meer voorbeelden? De financiële steun voor de slachtoffers van de overstromingen in Wallonië. De hervorming van de pensioenen. Het aanslepende gebakkelei over de kerncentrales, terwijl de wet op de kernuitstap al in 2003 (!) werd gepubliceerd. Allemaal dossiers die met een slakkengangetje voortschrijden.

Overhaast te werk gaan is natuurlijk ook geen garantie voor succes. De problemen zijn complex en het is goed tijd te nemen voor overleg en bezinning. Maar toch... Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het bij onze politici altijd too little, too late is.

Wat is jouw aanvoelen, Wim? Het is natuurlijk een oud zeer - denk maar aan de tijd die het kostte om een federale regering te vormen. Maar de pandemie en de energiecrisis hebben die besluiteloosheid wel extra in de verf gezet.

Hoe is dat te verklaren? Knopen doorhakken is nu eenmaal niet eenvoudig als je te maken hebt met een coalitieregering. En al helemaal niet in deze Vivaldi-coalitie met zeven partijen, die allemaal een uiteenlopende mening hebben. Onze institutionele lasagne, waarin de bevoegdheden verdeeld zijn tussen het gewestelijke en het federale niveau, komt de situatie ook niet ten goede.

Het gebrek aan leiderschap van een De Croo, een Di Rupo, een Vervoort en een Jambon maakt alles alleen nog maar erger. In een tijdperk waarin de sociale media soms de rol van volkstribunaal spelen, zijn sommige politici bang om hun verantwoordelijkheden op te nemen.

Een gebrek aan vooruitzicht, reactievermogen en visie... Stel je voor dat we het hier over een privéonderneming hadden, Wim. Die zou in een mum van tijd van de kaart worden geveegd door de concurrentie! Het is mede door die immobiliteit dat de politieke wereld haar geloofwaardigheid verliest.

Een gebrek aan vooruitzicht, reactievermogen en visie... Stel je voor dat we het hier over een privéonderneming hadden, Wim.

Ik hoor je nu al zeggen dat we de een of andere bevoegdheid moeten regionaliseren, dat het noorden en het zuiden van het land te verschillend zijn om te kunnen samenleven, en dat een opsplitsing van België alle obstakels uit de weg zou ruimen. Ik geef toe dat een betere staatsstructuur de zaken vooruit zou helpen, maar eerlijk gezegd denk ik dat de malaise in onze democratie veel dieper zit.

Kijk eens naar belangrijke actuele Vlaamse thema’s als het stikstofdossier en de betonstop, om nog maar te zwijgen over de Oosterweelverbinding. Die blijven allemaal maar aanslepen, zelfs in een Vlaamse regering die zowel taalkundig als ideologisch veel gelijkvormiger is dan de federale.

Daarom ben ik van mening dat we onze democratie dringend aan het beademingstoestel moeten leggen, Wim. Hier in Wallonië denken de groenen concreet aan burgerparticipatie. Dat zou een oplossing kunnen zijn. Wat denk jij? Welke oplossingen stel jij voor om ons politieke bestel beter - en ook sneller - te doen werken? 

Alain

Lees verder