Jorge Pardo: Tussen kunst en decoratie

Met de eerste solotentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar van Cubaanse origine Jorge Pardo reflecteert curator Edith Doove, na de tentoonstellingen 'Aubette' en 'Feb. 3. 2002', verder over de plaats, de rol en de betekenis van het Museum Dhondt-Dhaenens. Pardo's werken leggen daarbij op een treffende manier de discussie open naar een reflectie over het wezenlijke verschil tussen kunst en decoratie.

Meer dan ooit lijkt het Museum Dhondt-Dhaenens (MD) in Deurle deze dagen op een echt woonhuis waarin kunstwerken de rol van (gebruiks)objecten vervullen. Curator Edith Doove nodigde beeldend kunstenaar Jorge Pardo (Havanna,1963) uit om in het museum een overzicht te brengen van de artistieke creaties die hij maakte tussen 1990 en vandaag. Pardo's artistiek discours laat zich op het eerste gezicht lezen als dat van een architect of een designer, iemand die sferen creëert en mensen zowel lichamelijk als geestelijk uitnodigt om deel te nemen aan een creatie. Pardo kende een internationale doorbraak met '4166 Sea View Lane', een woning die hij op uitnodiging van het Museum of Contemporary Art in Los Angeles realiseerde en later ook daadwerkelijk ging bewonen.

Vormen zijn voor Pardo essentieel, maar nog meer betekenisvol voor een goed begrip van zijn oeuvre is de aandacht die hij vestigt op de creatie van sferen. Vandaar ook dat Pardo frequent werkt met verlichtingselementen en fauteuils, elementen bij uitstek die mensen ertoe aanzetten om te rusten en te genieten. Wat Pardo echter wezenlijk verschillend maakt van de architect of de designer, en wat zijn artistiek discours dus net die andere dan een zuiver architecturale inslag geeft, is het feit dat zijn creaties nooit echt functioneel zijn: zijn verlichtingselementen zijn bijvoorbeeld niet echt geschikt om op een donkere avond een bureautafel mee te verlichten, de bedden of zithoeken die hij creëert zijn soms gemaakt van papier, wat de slaap er zeker niet comfortabeler op maakt. Pardo gedraagt zich dan ook veeleer als een regisseur, een filmmaker, iemand die decors en scenes fabriceert dan als een echte architect.

Daarmee toont hij zich verwant met een aantal kunstenaars van zijn generatie. Zo ligt zijn oeuvre bijvoorbeeld erg dicht bij dat van de Franse kunstenares Dominique Gonzalez Foerster, die net als Pardo een zeker filmisch denken (in de betekenis van het ensceneren) vermengt met concepten ontleend aan design of architectuur.

Wie het Museum bezoekt, laat zich gemakkelijk misleiden door dit gelaagde discours van Pardo. Maar voor de goeie kijker zijn er meteen een aantal elementen in de tentoonstelling die erop wijzen dat hier net iets meer wordt getoond dan mooie meubels en sfeervolle verlichtingselementen. Vooreerst is er dus de al genoemde disfunctionaliteit van sommige meubels (de papieren bedden bijvoorbeeld), maar er zijn ook werken te zien zoals 'Ladder', het vroegste werk op deze expositie: 'Ladder' is een vreemd werk, het is een handgemaakte replica van een bepaalde gebruiksvriendelijke laddersoort. Pardo maakte de replica uit verschillende soorten hout waarover hij toevallig kon beschikken. De ladder vertoont niet de soepele, hippe vorm en kleuren die in de andere werken terug te vinden zijn, daarom oogt ze vreemd op deze tentoonstelling en lijkt ze eerder door het technisch team te zijn achtergelaten dan een kunstobject te zijn. Deze laatste, vertrouwelijkheid uitstralende eigenschap verbindt haar dan weer wezenlijk met de plek, het huis, de villa die het MDD in wezen is. Het is in dit interessante werk dat ideeën over functionaliteit, over de betekenis van objecten wordt gecentraliseerd, een idee of reflectie die je trouwens ook kan doortrekken van de getoonde objecten naar de betekenis van het gebouw zelf. Belangwekkend daarbij is ook dat het curator Dooves bedoeling is met deze en een hele reeks andere tentoonstellingen die dit evenement voorafgingen, een onderzoek te verrichten naar de aard en het wezen van dit landelijke museum, ondergebracht in een villa en een residentiële wijk.

Ook bij deze tentoonstelling hoort als vanouds een presentatie van de vaste collectie van het museum. Dit gebeurt dit keer - hoe kan het ook anders - met een focus op het interieur. Curator Piet Boyens selecteerde voor deze kleine tentoonstelling een aantal schilderijen van onder anderen Permeke en Rik Wouters waar interieurelementen een zekere bezieling meegeven aan de lezing en sfeer van een schilderij. Er werden een aantal opmerkelijke keuzes gedaan (Louis Thevenet met 'De Keuken' of 'Winter' van Hubert Malfait bijvoorbeeld), waardoor de band met het werk van Pardo even wordt aangeraakt. In de overige zalen werden ook schilderijen uit de collectie opgehangen tussen de werken van Pardo. Hier opteerde men voor enkele vrij modernistische werken die zich, net als de installaties of meubels van Pardo, gaan bewegen als objecten op de vage scheidingslijn tussen kunst en decoratie.

Jorge Pardo

'Home/Thuis', tot 16 juni bij het MDD, Museumlaan 14, Deurle. Open van dinsdag tot vrijdag van 13 tot 17u en op zaterdag en zondag van 11 tot 17u. Tel. 09 282 51 23. www.museumdd.be

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud