KunstenFESTIVALdesArts: Buenos Brussel

Speciale gast op het kunstenFESTIVALdesArts, dat vrijdag in Brussel opent, is de Argentijn Alejandro Tantanian. Hij zal zowel gids zijn als buitenlandse correspondent. 'Ik zal er andere kunstenaars ontmoeten, een dagboek bijhouden van het festival en de stad. Mijn ervaringen uitwisselen.'

Vier opeenvolgende weekends leidt de Argentijn ons door het festival. Tantanian: 'Het zijn vier ontmoetingen in de loop van het festival, en in elk van die ontmoetingen stellen we ons een uitwisseling tot doel. Het moet een soort brug zijn, die twee landen aan de zee, en twee B's met elkaar verbindt. Van Buenos Aires naar Brussel en van Brussel naar Buenos Aires. De idee is om heen en weer te gaan over die brug en zowel in België enkele echo's te ontdekken van mijn land als ook mijzelf open te stellen voor de tekens die Brussel projecteert op Buenos Aires.'

Tantanian was al op het festival te gast in 1998, met het gezelschap 'El Periférico de Objetos'. Nu komt hij als 'envoyé spécial' naar Brussel om zijn indrukken over het festival en de stad te delen. Tantanian: 'Ik heb een zeer hechte relatie met het KunstenFESTIVALdesArts. Mijn eerste, en enige, bezoek was in 1998. We presenteerden daar onze productie 'Hamletmachine' van Heiner Müller en we openden de coproductie tussen het Kunstenfestival en El Periférico, 'Zooedipous': een vreemde reis naar de Griekse mythe met Kafkaïaanse nachtmerries en Deleuziaanse gedachten. Op dat moment werd ik verliefd op de stad en op de mensen van het festival. De warmte, het gevoel, de samenhang, de menselijkheid... Alles was daar zo aangenaam, dat ik niet anders kon dan diep betrokken raken bij de stad en haar inwoners. Dit is geen demagogische uitspraak, enkel omdat ik nu terugkom. Het is de diepe waarheid. En daarom, toen Celesta Rottiers mijn land bezocht in september en me aanbood om gids van het festival te zijn, moest ik er geen seconde over nadenken. Ik wist niet wat ik er zou doen. Maar ik was er zeker van dat ik gerespecteerd zou worden als artiest. We zijn het niet zo gewoon in mijn land om goed behandeld te worden. Kunstenaars worden hier bekeken alsof ze vreemde dieren zijn uit een onbestaande zoo, dus we worden behandeld als freaks, een soort vreemd ras dat dezelfde lucht ademt als normale mensen.'

Tantanian beklemtoont de band die een festival heeft met de organiserende stad: 'Een stad is niet alleen een plaats om een festival te organiseren. Er is een verborgen link tussen de stad en het soort festival dat er kan plaatsvinden. In Buenos Aires kun je niet hetzelfde doen als in Brussel. Het KunstenFESTIVALdesArts bijvoorbeeld heeft een sterke band met politiek en kunst. In Argentinië daarentegen is politiek een lelijk woord, dat verbonden is met corruptie, kidnapping en moord, en daarom is de link tussen kunst en politiek daar ook niet zo evident.' Toch wil Tantanian vooral het universele benadrukken, niet zozeer de verschillen tussen mensen en culturen: 'Ik verkies het universum: mensen en culturen maken er deel van uit.'

Tantanian is zanger, maar kreeg ook als auteur meermaals literaire prijzen. Gezien zijn talrijke talenten en voorkeuren beschouwt hij zichzelf dan ook liever als auteur-regisseur-zanger. Maar wat gaat hij nu precies doen op het festival?

Tantanian: 'Het was in het begin helemaal niet duidelijk waar het allemaal naartoe zou gaan. En nu nog niet. Ik ga een aantal dingen doen. Ik besliste op te treden en te schrijven en te zingen en de mensen te gidsen op een gemengde reis tussen Buenos Aires en Brussel. Maar al die ideeën, al die manieren om te 'gidsen' zijn niet uitgetest, ze zijn niet honderd procent zeker. Het zal zijn alsof ik mezelf in een bodemloze put smijt; ik hou van dat gevoel, maar tegelijkertijd voel ik mezelf als een gekweld personage uit een tragedie. De rol is ongeveer duidelijk en de richting ook. Maar met die rol en die richting weet ik niet waar ik zal uitkomen, wat de eindbestemming van deze reis zal zijn. Ik ben gevangen door de uitdaging. Ik heb hoge verwachtingen. Ik heb een aantal zaken aan te bieden. En ik ben zeker dat jullie mij iets kunnen teruggeven. Dus het zal een goede uitwisseling zijn.'

Maar het belangrijkste wat Tantanian aan te bieden heeft, is zichzelf: 'Ik wil mezelf presenteren als een menselijk wezen in het kader van het festival. Ik wil jullie mijn goede en slechte kanten laten zien, ik wil dat jullie me aanbidden en bekritiseren, ik wil dat jullie me naakt zien en gekleed. Ik wil in het midden van het gebeuren staan, ik wil de gids zijn op een trip waarvan ik niet weet hoe die zal zijn. Er is niets dan mijzelf in al deze dingen. Ik zal daar aanwezig zijn. Ik ben de enige en ik ben niemand tegelijk. Ik ben het centrum en de periferie. Ik wil gehaat en geliefd worden. Ik nodig iedereen uit mij te testen, mij te komen zien. We kunnen voor een keer een seconde van ons leven delen. De link tussen al deze zaken? Laten we dat beantwoorden als alles gedaan zal zijn.

Tantanian is al een tijdje bezig met het festival. Getuige daarvan zijn onder andere twee teksten. Voor de programmabrochure schreef hij een 'Doppelgangertekst'. Hierin legt hij de nadruk op zijn 'goede' en zijn 'slechte' ik: 'Twee fundamenteel antagonistische wezens wonen samen in mij, schrijven samen de tekst, die bestaat uit contradicties. Mijn twee kanten bouwen samen deze tekst, de donkere en de heldere samen. De ene probeert de valstrikken van de ernst te ontmantelen, hij is degene die zingt, die probeert deze tekst tot iets lichtvoetigs en lichtgevends te maken; de andere is degene die van Duits houdt, de 'Wagneriaan', de bewonder van de schaduwen van mij.'

Een tweede tekst is de eerste editie van Tantanians dagboek, vanuit Argentinië. Hij vertelt hoe de Argentijnen sinds 19 december 2001 getuige zijn van de meest radicale horror: honger, werkloosheid, onzekerheid, gebroken illusies. Kortom: de afwezigheid van een toekomst. 'En toch, te midden van deze pijn heb ik de plicht om te creëren, moet ik vertellen wat er hier gebeurt. Het leven loopt over het algemeen langs vreemde wegen. En het pad waarover ik nu reis, is paradoxaal en pijnlijk. Ik heb het voorrecht van de gedachte omdat ik geen honger heb. Ik wil geen medelijden opwekken, wel jullie bewustmaken van wat er hier, in Buenos Aires, in Argentinië gebeurt, met de bedoeling de pijn en wanhoop in onze levens mee te delen. Ik wil het feest van de ontmoeting niet verhinderen of verduisteren, maar ik kan hetgeen gebeurt niet links laten liggen, en deze gebeurtenissen conditioneren onvermijdelijk mijn werk als kunstenaar.'

Vier opeenvolgende weekends kunnen we Tantanian aan het werk zien op het festival. Op vrijdag 3 mei zal hij samen met de Chinees Wang Jiangwei de officiële opening van het kunstenFESTIVALdesArts inleiden. Jiangwei was een talentvol olieverfschilder, die zich beperkt voelde door het tweedimensionale karakter van het schildersdoek en dan maar de mogelijkheden van installatie, video en documentaire ging exploreren. Zijn werk is een voortdurende invraagstelling van de noties macht en waarheid. In mei 2000 was hij al te gast op het festival met zijn eerste theaterproductie 'Ping Feng'.

Samen met een bevriend Argentijns componist en 'geluidskunstenaar', Edgardo Rudnitzky, geeft Tantanian op vrijdagavond ook een eerste performance, die herhaald wordt op zondagnamiddag. Ook Rudnitzky is van alle markten thuis. Hij is niet louter componist, maar experimenteert tevens met akoestische instrumenten en elektronische middelen, en verbindt zijn werk met dans, theater en cinema. Hij presenteerde ook reeds verschillende geluidsinstallaties, zowel alleen als in samenwerking met beeldend kunstenaars. Thema van wat de twee Argentijnen, onder de titel 'Unpacking', zullen doen is de link tussen Buenos Aires en Brussel. Tantanian: 'We zullen jullie laten proeven van de typische landschappen van mijn stad; een trip maken langs de voorgeborchten en hellen van Buenos Aires; en we zullen de reis delen: van mijn stad naar de jouwe. We zullen een reisweg aanbieden, niet de enige, en eraan herinneren wat het kunstenfestival 2002 inhoudt: een landschap voor het geheugen dat de hulp van geheugensteuntjes nodig heeft. Tijdens onze reis ontmoeten we de tango, Brel, Simenon, Piaf, Shakespeare, Gardel and Gombrowicz, onder andere. De Unpacking-ceremonie bundelt kennis van hoe zich uit de slag te trekken binnen het kunstenfestival met kennis van de pijn die mijn land doorkruist, mijn stad, en elk van haar inwoners.' Maar wat hij nu precies zal doen op het openingsweekend, wil hij nog niet kwijt. 'Het moet een verrassing blijven, de mensen moeten maar komen kijken.'

Het tweede weekend zal Tantanian op een 'Misguided tour' met zijn bezoekers afdalen onder het Koningsplein. Tantanian: 'We zullen door geheime deuren gaan en een gemengde archeologie opsporen. We zullen de kelders van het Koningsplein bezoeken en ik zal verhalen vertellen over de ondergrondse gebieden van Buenos Aires, verborgen verhalen, verhalen verbonden met de oude stad, met zijn verleden en zijn vergeten gebouwen. Ik wil de steden mengen, ik wil onder de Brusselse grond wandelen en de geheime verhalen van mijn stad ontdekken. Het zal een manier zijn om de brug over te steken, om de twee landen te verbinden, de twee B's. Ik zal laten zien hoe de grond van Brussel de verhalen en archeologie van mijn stad kan bevatten.'

Het derde weekend staat in het teken van 'Quarrels...?!': gesprekken met twee artiesten uit het festival, namelijk Tim Etchells en William Kentridge. Het zal geen gewoon interview worden, de bedoeling is dat het echt een discussie wordt tussen telkens Alejandro Tantanian en de andere artiest. En het vierde weekend, onder de noemer 'Packing', pakt Tantanian opnieuw zijn koffers. Hoe dit eruit zal zien, hangt af van wat er tijdens het festival gebeurt. Het zullen vooral conclusies zijn over het festival.

Openingsweekend met Tantanian

3 mei, 18u.: opening samen met de Chinees Wang Jianwei in het CentreduFESTIVALcentrum, Vlaamsesteenweg 46 Brussel.

'Unpacking:' 3 mei om 20u. en 5 mei om 16u. met Edgardo Rudnitzky in het CentreduFESTIVALcentrum

Tijdens het openingsweekend openen ook enkele tentoonstellingen: Map Sitting' van de Fondation Arabe pour l'Image in het Paleis voor Schone Kunsten en 'M.A.P. Brussels' met Didier Volckaert, Rodrigo Garcia en Vincent Fortemps aan de Koolmijnenkaai 30.

Zaterdag en zondag gaan diverse podiumopvoeringen in première.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud