Muse: Muziek als biecht

(tijd-cultuur) - Matthew Bellamy heeft geen kerk nodig om vergiffenis te vragen. Een nieuw album van zijn band Muse volstaat. Het trio brengt nog steeds extatische rockmuziek, nu nog barokker en melodramatischer dan op vorige releases. Maar wat hen het meest van hun collega's onderscheidt, is dat ze nooit afbraakmuziek maken. Zulk een culturele verheffing valt in de huidige context alleen maar toe te juichen. (Tom PEETERS)

Matthew Bellamy, zanger-gitarist-toetsenman van Muse, zit tijdens het interview aldoor met zijn voeten te wiebelen. Hij praat snel, is volgens zijn begeleiders zelfs een beetje hyperkinetisch, maar blijkt vooral een erg dankbare gesprekspartner te zijn. De blinkende ambitie van zijn groep stond zijn onbevangenheid nooit in de weg. Bellamy klinkt op de vooravond van de release van een nieuwe studioalbum even nuchter als toen er vier jaar geleden met 'Showbiz' nog een doorbraak geforceerd moest worden.

Toen vertelde hij ons dat de nummers van zijn debuut ontstaan waren uit verveling. Bellamy bracht net als de twee andere bandleden, de bassist Chris Wolstenholme en de drummer Dominic Howard, zijn jeugd door in Teignmouth, een kuststadje in het graafschap Devon op ruim 250 mijl van Londen. Leeftijdsgenoten deden 's nachts voor de lol al eens een duik in het plaatselijke openbaar zwembad en dronken zich in de weekends lazarus. Maar het trio bleef braaf thuis om zelf muziek te maken, of ernaar te luisteren. Het resultaat daarvan is bekend. Dat de opvolger 'Origin Of Symmetry', die hun status als beloftevolle rockact bevestigde, en het nieuwe 'Absolution' over iets anders zouden gaan, lag gezien de gewijzigde leef- en werkomstandigheden van de bandleden voor de hand.

'Ja, ons leven is de voorbije jaren grondig dooreengeschud', steekt Bellamy van wal. 'Pas achteraf heb ik vastgesteld dat 'Origin Of Symmetry' vooral focuste op die veranderingen. Het was een heel verwarrende tijd. Door een lange tournee verloren we het contact met ons verleden. Daar kwam bij dat we plots geconfronteerd werden met de volwassen wereld. We waren ineens geen teenagers meer. De opnames van onze tweede plaat verliepen in een stresserende sfeer. Alles moest snel gaan. We hadden niet de tijd om thuis even op adem te komen. Toen al wisten we dat we het op onze derde cd helemaal anders zouden aanpakken. We moesten onszelf dringend opnieuw ontdekken. Daar heb je geen tijd voor wanneer je op een surreeel iets als een wereldtournee bent. Vooral de aandacht die je krijgt is abnormaal. Het is gezond om daar even van af te kicken. Toen we vorig jaar in augustus onze tournee afsloten, probeerden we ons gewone leven weer op te nemen. In mijn geval duurde het een drietal maanden voor ik weer de oude was. Maar die maanden waren noodzakelijk om dit nieuwe album te maken. Het mocht dit keer geen verward verhaal zijn. 'Absolution' moest gaan over wie we nu zijn. Daarom moesten we eerst relaxt zijn.'

Was het ook daarom dat de nummers in een erg huiselijke sfeer geschreven werden?

Bellamy: 'Ja, absoluut. We huurden een oud, industrieel pand in Hackney, Londen. Een slechte buurt. Maar het mocht niet te klein zijn en het moest betaalbaar blijven. We richtten er niet alleen een repetitieruimte in, maar ook enkele slaapkamers. We wilden vermijden dat iedereen 's avonds naar huis ging en de indruk kreeg dat hij van kantoor kwam. Dat maakte er een echte groepservaring van. We verbleven er drie a vier dagen per week. Soms speelden we muziek, soms praatten we wat bij. Vaak deden we iets heel anders dan wat we van plan waren. Maar zo slaagden we er wel in elkaar langzaam te herontdekken.'

De voorbije jaren heb je de twee andere bandleden meer gezien dan veel van je vrienden en je familieleden_

Bellamy: '_ en dat heeft onze band alleen maar inniger gemaakt. Ze zijn een soort van familie geworden. Wat wil je? We spelen al samen vanaf ons dertiende. Eerst als The Gothic Plague en Rocket Baby Dolls, later als Fixed Penalty. Als Muse slaagden we er uiteindelijk in een platencontract te versieren. We zijn ondertussen veranderd van platenfirma, van management, van lief. Ook op tournee hebben we samengewerkt met steeds wisselende mensen. Ik realiseerde me onlangs dat slechts een ding altijd hetzelfde is gebleven: ons gedrieen. Daar put je heel veel kracht uit. Vooral op het podium.'

Op jonge leeftijd getuigden jullie al van een brede muzieksmaak. Je luisterde naar Robert Johnson, en naar Ray Charles, en naar Berlioz en Palestrina, en je was een verstokte fan van het jonge dEUS.

Bellamy: 'Al die invloeden, ook al stammen ze uit heel andere genres, hebben onze muziek mee gemaakt. Ik ben beinvloed geweest door veel muziek die niet noodzakelijk iets met rock te maken heeft. In de eerste plaats waren dat heel bluesy dingen, met de nadruk op gitaar en piano. In mijn tienerjaren raakte ik geinteresseerd in rock: Jimi Hendrix, Led Zeppelin, Nirvana, Smashing Pumpkins. En ja, ook Belgische, meer experimentele groepen als dEUS en Evil Superstars, inspireerden me. Mijn interesse in klassieke muziek ontstond pas na de release van 'Showbizz'. Toen we op tournee waren - ik was de twintig dan al gepasseerd - ging ik intenser luisteren naar klassieke composities. Eigenlijk was dat een gevolg van 'Sunburn'. Dat nummer namen we eerst gewoon op gitaar op, maar omdat het niet zo goed klonk, maakte ik er een pianoversie van. Het was de eerste keer in zeven jaar dat ik piano speelde. Het nam een tijdje in beslag om het weer onder de knie te krijgen. Pas toen ik achteraf het resultaat beluisterde, hoorde ik de klassieke structuren. Sindsdien ben ik me daar een beetje in aan het verdiepen.'

In eerste instantie gingen jullie voor 'Absolution' in zee met producer Paul Reeve, die jullie eerste twee ep's opnam. Maar uiteindelijk kozen jullie voor Rich Costey, vooral bekend van zijn werk voor Rage Against The Machine. Waarom?

Bellamy: 'De intentie was om telkens vier of vijf nummers op te nemen met een verschillende producer. We verdeelden de nummers in drie categorieen: de symfonische songs, de rockers en de meer electronische tracks. Maar het draaide anders uit. We gingen eerst wel met Paul aan de slag, en 'Blackout' en 'Butterflies & Hurricanes' klonken heel goed in een symfonische kleedje, maar de andere nummers leenden zich veel minder tot zo'n aanpak. Je kunt 'Time Is Running Out' volstoppen met violen, maar het zou afschuwelijk klinken. Uiteindelijk kwamen die dingen terecht op de meer piano-georienteerde liedjes. We besloten met Rich verder te gaan. De tracks die we met Paul opgenomen hadden, kregen een nieuwe versie aangemeten. Dat die aanpak loonde, werd duidelijk toen hij 'Apocalypse Please', een nummer dat eerder mislukte, wel de juiste toon kon geven. Uiteindelijk beslisten we het album met hem vol te maken.

Mijn favoriete album van Rage Against The Machine is de coverplaat 'Renegades'. Rich had daarop een grote impact. Hij mixte de plaat ook. Maar wat me overhaalde om met hem te werken, was zijn werk op 'The Civil War' van Michael Glass. Ik stond perplex van de symfonische sound ervan. Op onze plaat is zijn invloed het meest voelbaar op 'Hysteria'. Hij transformeerde het nummer van een funky popsong naar een heavy, Nine Inch Nails-achtige rocksong.'

Op 'Origin of Symmetry' kregen neoklassieke, erg barokke composities de bovenhand. Het was een gedurfd statement ten opzichte van 'Showbiz', dat eerder traditioneel geinspireerde popsongs bevatte. De overgang naar 'Absolution' is minder bruusk, maar moet in niets onderdoen wat bombast en melodrama betreft.

Bellamy: 'Ik vind dat de balans dit keer beter in evenwicht is. De plaat is ook eerlijker. Ze zegt iets over wie wij zijn en hoe wij denken. Er staan enkele extreme dingen op, zoals 'Butterflies & Hurricanes' en 'Stockholm Syndrome'. Maar ook erg sobere tracks. Ik noem 'Endlessly' en 'Ruled by Secrecy'. Zelfs 'Blackout', dat heel symfonisch klinkt, is in essentie een heel minimale song. Daarnaast zijn er de directe, groovy tracks, zoals 'Time Is Running Out' en 'Hysteria'. Een bredere waaier van muziek en emoties hebben we nog niet op cd gezet.

Ik besef heel goed dat we soms best pompeus klinken. Maar deze keer beperkt zich dat tot enkele songs. En ik kan je echt niet zeggen dat ik die songs verkies boven de andere. Ik gebruikte dit keer in minder liedjes extreme arrangementen, maar als ik ze gebruik weet ik van geen ophouden. Daardoor valt het misschien harder op. Op het nieuwe album staan misschien tien songs (van de twaalf, twee korte instrumentale interludia buiten beschouwing gelaten) die niet noodzakelijk bombastisch zijn. Maar ik geef het toe: misschien ook een song die belachelijk pompeus is. Moet kunnen, vind ik.'

Hoe ben je op het idee gekomen om een nummer 'Thoughts of a Dying Atheist' te noemen?

Bellamy: 'Die track is zonder meer beinvloed door The Smiths. Zij hadden een patent op bizarre, vrij donkere, maar tegelijkertijd ook erg grappige songtitels. Ik moest er vaak om glimlachen. Hun muziek was vlug en energiek, maar daarbovenop lag steeds een heel zachte stem. Ook inhoudelijk zou het best een nummer van Morrissey kunnen zijn. Ik zing over een rabiate atheist die op sterven ligt. Het besef dat het binnen de kortste keren allemaal voorbij is, moet voor hem een schrikwekkende gedachte zijn.'

Bellamy: 'Ja, toch wel. (lacht) Ik ben er me nu waarschijnlijk al op aan het voorbereiden. Ik ben niet helemaal ongelovig. Ik geloof dat er een verbazingwekkend verhaal te vertellen valt, over onze afkomst en over onze toekomst. Ik denk dat er een sterke connectie bestaat met de ruimte. Er lopen vast nog ergens anders wezens rond die ons DNA delen. Ik ben geneigd te geloven in de theorie van de bekende linguist en archeoloog Zecharia Sitchen. Hij lijkt me de meest waarschijnlijke verklaring te hebben voor ons bestaan, namelijk dat er wezens naar deze planeet gekomen zijn die hun DNA gemixt hebben met het DNA van apen, om uiteindelijk te komen tot iets wat nu voor je zit.'

Bellamy: 'Ik beschouw muziek maken zelf als een soort vergiffenis. De zaken die anderen verborgen houden in hun onderbewustzijn en waarvan ze bang zijn om ze los te laten, hun dromen en hun angsten: die wil ik uitdrukken in mijn muziek. Daarom zit er zowel een schuldgevoel als hoop in. Muziek maken is voor mij een manier om mezelf vergiffenis te schenken. Het zuivert me op de een of andere manier van de fouten die ik gemaakt heb.'

En op die manier maakt Muse dus ook positieve, verheffende muziek.

Bellamy: 'Ja, inderdaad. (lacht) Maar een andere belangrijke reden om muziek te maken is proberen te verwoorden wat je medemensen bezighoudt. Door naar muziek te luisteren die begrip toont, voel je je minder eenzaam. Ik kan me geen leven voorstellen zonder.'

'Absolution' verschijnt op maandag 22 september via PIAS. Muse concerteert op vrijdag 7 november in Vorst Nationaal in Brussel. Tickets kosten 33 euro. Inlichtingen via www.goformusic.be en op het betalend nummer 0900/260.60.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud