Sara de Bosschere van de Roovers: Een vruchtbare bodem

Tot voor kort bood de Nederlandse theatergroep Maatschappij Discordia toneelgroepen de kans elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen tijdens hun 'fin de saison'. De Roovers doen een eigenzinnige poging om de traditie voort te zetten. Met 'De vrucht van hun arbeid' zetten zij geen punt achter het voorbije seizoen, ze maken er drie puntjes van die de weg openen naar mijmeringen over verleden en toekomst. Een gesprek met Roovers-lid Sara de Bosschere, erg actief in dit eindeseizoensevenement.

Acht dagen lang ontmoeten De Roovers op de planken verwante zielen en richten zij zich tot een welwillend publiek dat openstaat voor een experimentele vorm van theater. Een verhalenbundel van de Bosnisch-Amerikaanse auteur Aleksandar Hemon, Stefan Hertmans' vertaling van een gedicht van Richard Dehmel op muziek van Arnold Schönberg, 'Bloetwollefduivel' van Jan Decorte, een korte theatermonoloog van singer-songwriter Frank Vanderlinden, een toneeltekst van de jonge Antwerpse theatermaker David Strossberg... Het zijn slechts enkele teksten die als uitgangspunt dienen voor de meanderende theaterspinsels van de Roovers. Dat alles in dialoog met beeldmateriaal van Jan Hameeuw, met de snaarinstrumenten van het Prometheus Ensemble of met de oosterse klanken van de groep Amoriental: het zorgt allemaal voor min of meer experimentele creaties op de scène.

Het project kreeg de titel 'De vrucht van hun arbeid', naar de romancyclus van de Amerikaanse schrijver John Berger over levens die verschuiven van het platteland naar de stad. Sara de Bosschere, die elke avond van de achtdaagse te zien is, legt uit waarom die naam gekozen werd: 'Net zoals een wijnboer na gezaaid te hebben op een gegeven moment mag oogsten en proeven van zijn druiven, zo bewerken wij ook braakliggend terrein in de hoop uiteindelijk de vruchten te kunnen plukken. In het werk van Berger vind je een bijzonder tijdsconcept dat continuïteit doet primeren op momentopnames. Dat vind je ook terug in onze productie: wij spelen acht avonden achter elkaar en elke avond is anders. Bijgevolg is ook onze concentratie verschillend en dat heeft een effect op hoe wij nieuwe en oude plannen op het podium beleven en herbeleven. 'De vrucht van hun arbeid' is dus een soort omspitten van onontgonnen terrein. Het biedt acteurs en publiek de gelegenheid om op de een of andere manier iets nieuws te ervaren.'

Het lijkt alsof 'De vrucht van hun arbeid' een groot feest is. Het geheel wordt trouwens afgesloten met een fuif. Is er een speciale aanleiding voor dit project?

Sara de Bosschere: 'Onze bedoeling is in de eerste plaats creaties te tonen uit het verleden, niet noodzakelijk van het voorbije seizoen, soms zelfs van jaren geleden. Tegelijkertijd willen wij deze gelegenheid te baat nemen om ideeën te lanceren die nog volop in ontwikkeling zijn en waarmee we iets van plan zijn. Dat uitproberen van initiatieven die voorlopig nog onafgewerkte producten zijn, is meer dan de moeite waard om aan een publiek te laten zien. De toeschouwer krijgt als het ware de kans om binnen te kijken in onze denktank. Aan 'Van de brug af gezien', het stuk van Arthur Miller waarmee wij dit jaar op tournee zijn geweest door Vlaanderen, ging ook zo'n lezing van de tekst voor een bescheiden proefpubliek vooraf. Een eerste 'laagje' van wat de voorstelling later zou worden. De sfeer van open communicatie met de toeschouwers die je op zo'n moment krijgt, ligt aan de basis van de verdere fasen van het creatieve proces. Naast die stap in de richting van het publiek, willen wij tevens een plek creëren waar we voor onszelf bepaalde ideeën en ontwerpen kunnen uitzoeken in de diepte. Dat beschouw ik als een heel belangrijk aspect van dit project: het uitnodigen van mensen. Ik vind het heel waardevol dat wij erin slagen een ruimte te scheppen waar niet alleen acteurs en publiek maar ook artiesten onderling elkaar ontmoeten. Het wegvallen van het jaarlijkse 'fin de saison' van Maatschappij Discordia in Amsterdam ervaar ik als een verschrikkelijk gemis. Het was zo prettig een ankerpunt te hebben, een ontmoetingscentrum waar je thuis kon komen en kon vernemen waar de anderen mee bezig waren. Die traditie mag absoluut niet verloren gaan. Wij proberen op onze manier tegemoet te komen aan het verlangen samen te komen en samen dingen te realiseren, een verlangen dat sterk aanwezig is in de theaterwereld, maar dat moeilijk concreet te verwezenlijken is wegens uiteenlopende planningen en tournees. Wij profiteren bovendien van de gelegenheid om ook collega's uit andere disciplines te inviteren, die elk op hun manier bezig zijn met hun vak en de kans krijgen samen met ons over het onzichtbare te communiceren.'

Jullie hebben dus 'verwante zielen' uitgenodigd...

De Bosschere: 'Wij komen op onze weg ontzettend veel mensen tegen met wie het spontaan klikt. Uit zulke ontmoetingen ontstaan dan ideeën die soms latent aanwezig blijven of nooit uit hun kinderschoenen groeien, maar soms ook andere die wel werkelijkheid worden en uitmonden in prachtige voorstellingen. Elke vorm van samenwerking, of het nu gaat om die met Frank Vanderlinden, met Stefan Hertmans of met Benjamin Verdonck, is toevallig ontstaan in de kleedkamers. Doordat je constant gelijkgestemden treft, ontwikkelen zich bijzondere netwerkjes waaruit soms mooie vormen van samenspel ontstaan die te waardevol zijn om ze het publiek te onthouden. Ze bieden trouwens de voeding om te blijven werken in het routineuze systeem dat het theater is. Tijdens het seizoen lijkt alles doorgaans gesmeerd te verlopen, de voorstellingen en de spelers zijn 'af'. Maar die illusie van het volmaakte verdringt de kwetsbaarheid van de acteur die juist zo mooi is. Zijn de meest memorabele avonden in het circus niet diegene waarop de clown uit zijn rol valt? Het is niet zo dat wij voor 'De vrucht van hun arbeid' niets hebben voorbereid. Het is wel een feit dat wij als acteurs echt aanwezig zijn en bewust openstaan voor wat gebeurt. Wij putten energie uit de respons van het publiek en sturen onze voorstelling bij naargelang wat zich aanbiedt op het moment zelf. Zoals een verteller zijn verhaal ook elke keer anders inkleurt, afhankelijk van zijn toehoorder.'

Zeg je nu dat de Roovers zich anders als acteurs achter een façade verbergen en zich minder tot het publiek richten?

De Bosschere: 'Nee, wij streven er altijd naar 'aanwezig' zijn. Maar het is jammer genoeg zo dat het publiek al te vaak geen gezicht heeft. Onder andere doordat je voortdurend in andere zalen speelt, slaag je er moeilijk in een band op te bouwen of blijft die meestal vrij afstandelijk. Voor de toeschouwers is het bijzondere van toneel dat ze de kunstenaar op dat eigenste ogenblik aan het werk zien, maar ze beseffen niet altijd dat ze zelf ook kunnen bijdragen tot die omgeving waarin theater gemaakt wordt. De kaartjes van de voorstellingen van dit project zijn goedkoper, wat niet wil zeggen dat ze kwalitatief minder hoogstaand zijn. Het staat veeleer symbool voor een andere attitude naar het publiek toe. Wij van onze kant onderzoeken allerlei codes die onbewust een rol spelen in onze relatie met de toeschouwers. Zij krijgen op hun beurt de gelegenheid te kijken in ons schetsboek. Aan de hand van de potloodlijnen die ze daarin vinden, kunnen ze dan een beter inzicht krijgen in onze schilderijen. In plaats van het afgewerkte product krijgen zij het gehele ontwikkelingsproces van een theatervoorstelling te zien.'

Is er iets wat de opeenvolgende avonden van 'De vrucht van hun arbeid' thematisch met elkaar verbindt?

De Bosschere: 'Het was inderdaad oorspronkelijk de bedoeling een thematische rode draad door de avonden heen te weven. Daarvoor inspireerden we ons op de bijzondere tijdservaring zoals we die terugvinden in de romans van Berger. We willen leesavonden brengen over het concept 'verstilling'. Maar dat idee houden we voorlopig in petto. Het project zoals dat nu is opgevat, is al omvangrijk genoeg.'

Elke avond opnieuw op de planken staan met telkens een andere voorstelling lijkt mij enorm vermoeiend en moeilijk om te repeteren. Is dat toch haalbaar zonder aan kwaliteit in te boeten?

De Bosschere: 'Hoe uitputtend het is, dat zullen we natuurlijk achteraf moeten constateren. Ik voel wel een ander soort engagement bij dit project, een bijzondere opwelling van energie die nog eens extra gegenereerd wordt tijdens het spelen. We teren op die 'vonken' die constant overspringen tussen de mensen op en naast het podium. Wat de repetities betreft, hebben we veel tijd gestoken in het lezen en vertalen van de teksten, maar ook in het opnemen van films. De teksten liggen ons erg na aan het hart, dus dat leidde tot een speciale vorm van betrokkenheid, ook al was het vaak hard werken. Het is tof op een andere manier een productie voor te bereiden. Zo zou je kunnen zeggen dat wij elke dag apart op strooptocht vertrokken en 's avonds aan mekaar toonden wat we gevonden hadden. In tegenstelling tot vorige producties waaraan veel collectieve gesprekken rond de tafel voorafgingen, moesten we deze keer allemaal in grote mate zelfstandig werken. Omdat we niet streven naar een perfect afgewerkt product, is de druk deze keer misschien wel minder groot. We weten dat we in plaats van één volmaakte foto een reeks foto's mogen maken. De continuïteit van het geheel vergt een andere soort concentratie. Ik ben erg benieuwd hoe het resultaat er zal uitzien.'

'DE VRUCHT VAN HUN ARBEID' is te zien van woensdag 12 tot en met zaterdag 15 juni in Rataplan, Wijnegemstraat 27 Borgerhout-Antwerpen

reservatie en inlichtingen: 03/235.04.90 - www.rataplanvzw.be

en van dinsdag 18 tot en met vrijdag 21 juni in de Bottelarij/KVS, Delaunoystraat 58 Brussel, reservatie en inlichtingen: 02/412.70.70 - www.kvs.be

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud