Tori Amos: Een stukje rode stof

(tijd-cultuur) - Nadat ze zich op 'Strange Little Girls' in allerlei covergedaantes hulde, heeft Tori Amos opnieuw zichzelf gevonden op haar laatste cd 'Scarlet's Walk'. Vermomd als Scarlet reist ze Amerika rond om de haat-liefdeverhouding met haar land uit te diepen. Het resultaat is een sterk album dat op twee niveaus werkt.

'Scarlet's Walk' biedt de doorgewinterde Amos-fan meer dan zeventig minuten muziek waarmee hij maandenlang zoet kan zijn. Haar moeilijke jeugd, de wetten van haar predikant-vader, erotiek en godsdienst,... Amos weet al die thema's als geen ander in haar songs onder te brengen. Het titelpersonage van deze plaat onderneemt een lange reis door Amerika en ontmoet er op uiteenlopende plekken de meest bizarre figuren die telkens een stukje van het onmetelijke land verpersoonlijken. Er zit een landkaart in het bijbehorende cd-boekje en je kan het traject van a tot z volgen. Als je de cd in je computer stopt, krijg je een link naar haar website waar nog meer informatie te vinden is.

Wie aan al dat gepuzzel geen boodschap heeft en gewoon wil genieten van prima popsongs van een verduiveld veelzijdige artieste zit eveneens op rozen. Amos' vingers hebben nog nooit zo subtiel over de toetsen van haar Bösendorfer-piano gegleden. Ze laat zich begeleiden door spaarzaam 'to the point' musicerende muzikanten. En ze vindt de juiste balans tussen swing en straight, tussen frivool en spiritueel. Ook op deze cd merk je de naweeën van 11 september 2001, al krijgen ze door de ogen van deze in Engeland neergestreken Amerikaanse een heel andere dimensie.

Tori Amos: 'Ik wilde van 'Scarlet's Walk' een geluidsroman maken, een cd met verschillende lagen die aan verschillende verwachtingspatronen tegemoetkomen. Ik krijg vaak de vraag of me ik ter voorbereiding van het album maandenlang in een of andere bibliotheek heb teruggetrokken, maar eigenlijk is de plaat al heel mijn carrière lang in voorbereiding geweest. De eerste jaren dat ik zingend rond de wereld trok, werd ik vaak overdonderd door wat ik allemaal meemaakte en liet ik het over me heen lopen. Ik had nog geen manier gevonden om het allemaal op te slaan. Gaandeweg leerde ik de dingen absorberen. Ik gaf mijn ogen de kost, waar ik ook kwam. Ik heb heel wat door Amerika getoerd en zo krijg je een veel genuanceerder beeld dan de gemiddelde Europeaan over dat immense land heeft.'

Zeker nu Bush de oorlogstrom roert, ontstaat snel het verkeerde beeld dat in elke Amerikaan een Rambo schuilt. 'Het plaatje is wel iets ingewikkelder. Het is ook opvallend dat de gemiddelde Amerikaan amper weet heeft van hoe de gemiddelde Europeaan over hem denkt. We kunnen best nog heel wat van elkaar leren. Na 11 september 2001 hadden we de sympathie van een groot deel van de wereld gewonnen. Het machtigste militaire bastion was aan het wankelen gebracht. Plotseling toonden we onze kwetsbare kant. Maar even snel stak gespierde westerntaal weer de kop op. En nu lijkt het of we terug zin hebben in een oorlog en onze woelige geschiedenis herbeleven. Kijk maar naar 'Gangs Of New York' van Scorsese. Wat hij vertelt, is maar een speldenprik uit de opbouw van een immens land, maar de onverdraagzaamheid op enkele vierkante kilometers spreekt boekdelen. Een stad als New York heeft een enorm hoge prijs betaald om tot de multiraciale en -culturele samenleving van vandaag te komen. Onderdrukking is het sleutelwoord, dat vind je bijvoorbeeld terug in een song als 'Sweet Sangria' waarin een revolutionair uit Midden-Amerika stilstaat bij de wreedheden die de Verenigde Staten in zijn land hebben aangericht.'

Amos heeft zelf Cherokeebloed in de aderen en ze is gevoelig voor een thema als integratie. Wie goed luistert, hoort trouwens indiaanse ritmes in 'A Sorta Fairytale' en ook het a capella gezongen 'Wampum Prayer' roept de sfeer van de prairie op.

Amos: 'De eerste blanken noemden zich 'native Americans', je moet er maar het lef voor hebben. De indiaan of de echte 'native American' is altijd in het verdomhoekje gedrukt. In een romantische opwelling werd wel eens gesproken over de 'edele wilde' en was er misschien wat medelijden of in het beste geval begrip. Maar de native people zijn altijd misbruikt en uitgebuit. Er werden overeenkomsten gesloten die even snel eenzijdig werden opgezet. We hebben ze uitgemoord en, voor het een 'beschermde mensensoort' werd, nog snel wat reservaten in onherbergzame streken opgericht. Tot bleek dat daar olie onder de grond zat en ze meteen mochten verhuizen. We hebben honderden jaren lang ons eigen volk verraden. Ook nu wordt de gemiddelde Amerikaan door de regering verraden. Ik stel heel wat vragen op deze cd en wil de mensen aan het denken zetten. Laat me een klein steentje bijdragen tot het kweken van een mondige, kritische generatie. Het is best moeilijk een doorgewinterde 'couch potato' een geweten te schoppen. De jeugd heeft nood aan echte informatie en niet aan de zoveelste inhoudloze reclameboodschap.'

Ze houdt echt van haar land, maar niet op de manier waarop de regering het voorschrijft. 'Ik heb mijn land verlaten om er een beter beeld van te krijgen. De buitenlandse bedreiging is een reëel gevaar, maar het verraad van binnenin is minstens even groot. Wie eerlijk geleefd heeft en hard voor een goed bestaan gewerkt heeft, krijgt vaak het deksel op de neus. Er is geen opvangnet voor wie even niet kan volgen. Wie gisteren nog goed zijn brood verdiende, kan morgen staan aanschuiven aan een van de vele voedselbanken. Absurd en crimineel. Heel het buitenlandse beleid is een maskerade voor de immense binnenlandse problemen. En wie zich dan kritisch opstelt, zou niet van Amerika houden. Nee, het is andersom: wie al die onzin slikt en het grote oliespel steunt, die pleegt verraad tegenover zijn land. Ik wil niet onverschillig blijven en geloof zelfs in de kracht van één stem. Ik koester de hoop dat er iets kan veranderen, anders was ik nooit aan deze cd begonnen. Waarom zou ik anders de naam Scarlet gekozen hebben? Scharlaken was ooit een wollen stof voor het een kleur werd. Ik wil een klein stukje textiel zijn dat kan uitgroeien tot een heus deken. Zo zie ik me functioneren in de muziekwereld. Ik wil inspirerend werken en heb toevallig het talent om het op deze manier te presenteren. Het niet doen zou verraad zijn tegenover mezelf.'

'Scarlet's Walk' is verschenen op Epic in een distributie van Sony. Tori Amos speelt op zondag 19 januari in Vorst Nationaal, Brussel om 20u. Informatie en tickets: 0900/26060 - extra inlichtingen: www.toriamos.com

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud