Nederlandse dichter en schrijver Adriaan Morriën overleden

De Nederlandse dichter, schrijver, literair criticus en vertaler Adriaan Morriën is vrijdagmiddag in zijn woonplaats Amsterdam op 90-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn uitgeverij G. A. van Oorschot in de nacht van vrijdag op zaterdag bekendgemaakt. Morriën debuteerde in 1939 als dichter met Hartslag, een bundel met als thema de verhouding tussen man, vrouw en kind.

Morriën studeerde Frans en werkte tot 1941 als leraar. Vanaf 1945 wijdde hij zich geheel aan zijn literaire werk. Hij werd literair criticus bij dagblad Het Parool en redacteur van de literaire tijdschriften Criterium, Libertinage en Tirade.

In 1946 richtte hij Literair Paspoort op, een kritisch-informatief tijdschrift voor buitenlandse literatuur. Ook speelde hij een belangrijke rol als adviseur voor de uitgeverijen De Bezige Bij en Van Oorschot.

Het proza van Morriën omvat onder meer ironische en vaak erotische verhalen en dagboeknotities. Zijn laatste boek, Lotus-brieven (verslag van een betovering), verscheen in 2001.

Morriën ontving in 1964 de Martinus Nijhoffprijs voor zijn vertaalwerk en in 1988 kreeg hij de Herman Gorterprijs voor zijn dichtbundel Oogappel. Hij werd in 1999 benoemd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw vanwege de "belangrijke literaire kritische bijdragen die hem tot een autoriteit op zijn gebied hebben gemaakt".

"Dat Adriaan Morriën een van de minst gelauwerde schrijvers uit de moderne Nederlandse literatuur was, is een onuitwisbare smet op het blazoen van de Nederlandse literaire kritiek", liet uitgever Wouter van Oorschot in een reactie weten.

Dichter, criticus, essayist en vertaler Adriaan Morriën was de spin in het web van de Nederlandse literatuur. Zijn debuut maakte hij in 1935 in het laatste nummer van Forum, het roemruchte maandblad van de even fameuze dichters Ter Braak en Du Perron, die Morriën als zijn leermeesters beschouwde. Sinds die tijd kende Morriën nagenoeg alle belangrijke Nederlandse schrijvers.

Hij ontpopte zich als de kroniekschrijver van het literaire leven. Het leven en de letteren lagen voor Morriën dicht bij elkaar, maar hij gaf het leven de voorrang. "Gedrevenheid is een last. Het gaat toch in de eerste plaats om een leuk leven? Het leven gaat voor en de literatuur kan je daarbij helpen, het veraangenamen. Cultuur is er om de mensen te verdiepen en vrij te maken", zei hij in 1988 in Het Parool.

Na een langdurige periode van ziekte verscheen in 1939 zijn eerste dichtbundel onder de titel 'Hartslag'. Thema was de verhouding man-vrouw-kind. Morriën woonde toen nog bij zijn ouders in IJmuiden. Hij studeerde Frans en werkte tot 1941 als leraar. Vanaf 1945 wijdde hij zich geheel aan zijn literaire werk. Hij was toen al met zijn vrouw naar Amsterdam verhuisd.

Vriendschap voor een boom (1954) was zijn tweede bundel. Hij vernieuwde daarin zijn verstechniek, maar zijn poëzie-oeuvre zou toch tamelijk traditioneel van opzet blijven. In latere bundels zoals Moeders en zonen (1962) en Het gebruik van een wandspiegel (1968) worden de erotiek en seksualiteit de thema's, twee elementen die onverbrekelijk aan Morriën verbonden zouden blijven.

Zijn proza omvat veel erotische verhalen, in bundels als Een slordig mens (1951) en Een bijzonder mooi been (1955). Daarnaast maakte hij dagboeknotities en schreef herinneringen, literaire essays en poëziekritieken.

Zonder erotische elementen vond hij kunst of literatuur al gauw decoratief, die wel mooi konden zijn, maar het hart niet raakten. Hij hield van het sensuele in de kunst en werd daarom geboekstaafd als "de theoloog van het lichamelijke".

Morriëns literaire anekdote-stijl brachten hem wel eens het verwijt dat hij "roddelde op niveau". Zelf stelde hij vast dat dit toch maar een zeer beperkt deel van zijn werk was, zoals blijkt uit Plantage Muidergracht (1988), een mozaïek van verhalen, herinneringen, anekdotes en kanttekeningen.

De auteur was literair criticus bij Het Parool, adviseur van uitgeverij De Bezige Bij en redacteur van de tijdschriften Criterium, Libertinage en Literair Paspoort, een tijdschrift over buitenlandse literatuur. Aanvankelijk was hij bevriend met de jonge W.F. Hermans, maar die vriendschap hield geen stand en sloeg al snel om in ergernis, volgens Morriën omwille van karakterverschillen.

Voor zijn vertalingen kreeg hij de Martinus Nijhoffprijs. Hij vertaalde onder meer Choderlos en les Liaisons dangereuses. Voorts werd hij als redacteur en vertaler betrokken bij de Nederlandse uitgave van Freuds verzameld werk. Voor zijn dichtbundel Oogappel ontving Morriën in 1988 de Herman Gorterprijs.

Morriën werd in 1999 benoemd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw vanwege de "belangrijke literaire kritische bijdragen die hem tot een autoriteit op zijn gebied hebben gemaakt".

(bron: Belga)

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud