'Ik vind het flatterend dat mijn naam een label is geworden'

(tijd) - Van de Brusselse scenarioschrijver Jean Van Hamme - nu bijna 66 - wordt gezegd dat alles wat hij aanraakt, in goud verandert. Succesvolle stripseries met diverse tekenaars als 'XIII', 'Largo Winch', 'Thorgal', 'De Meesters van de Gerst' dragen zijn naam. De nieuwste film van Dominique Deruddere heeft Van Hammes stripscenario 'De Bloedbruiloft' als basis. Volgend jaar stopt hij dan wel met 'Thorgal' en 'XIII', maar hij blijft nieuwe plannen smeden.

Voor het geld hoeft Van Hamme het al lang niet meer te doen. Hij heeft zijn schaapjes op het droge en woont in een kast van een huis in Ukkel. De krasse zestiger kan zich de luxe veroorloven zich alleen nog bezig te houden met datgene waar hij echt zin in heeft. Hij begon ooit als ingenieur en verzamelde onder meer nog diploma's in administratief recht en journalistiek. Na een succesvolle carrière bij de multinational Philips brak hij in 1976 met het zakenleven om zich volledig aan het schrijven te wijden. Hij had toen al enkele scenario's geleverd aan onder meer Paul Cuvelier voor de erotische strip 'Epoxy' (1968) en voor de laatste albums van 'Corentin' (begin jaren 70).

Hij begon zijn schrijverscarrière met enkele 'Largo Winch'-politieromans, maar de grote doorbraak bleef uit. Pas als Van Hamme zich volledig aan de strip gaat wijden, met 'Verhaal zonder Helden' van tekenaar Dany en de start van de serie 'Thorgal' met de Poolse tekenaar Rosinski, allebei in 1977, dat het begint los te lopen. In 1984 volgen de serie 'XIII' met de Vlaamse tekenaar Vance en in 1990 de al even succesrijke stripreeks 'Largo Winch' met Philippe Franck.

Van Hamme verzamelt uiteindelijk in verscheidene landen meer dan dertig stripprijzen op zijn naam. En hij weet nauwelijks van ophouden. Onlangs startte hij voor de uitgeverij Dupuis de serie 'Lady S' op, met tekenaar Aymond. Van Hamme levert bovendien het scenario voor alweer een nieuwe 'Blake en Mortimer'.

De naam Van Hamme is een label geworden, waarmee men de stripliefhebbers warm probeert te maken om een album te kopen. 'Lady S' werd op die manier aan de man gebracht. Gaat dat niet wegen?

Jean Van Hamme: 'Nee, dat geneert me niet. Integendeel, ik vind het eerder flatterend. Maar ik ben er zeker van dat ook de naam van mijn vriend-scenarist Jean Dufaux bij veel striplezers een belletje doet rinkelen.'

Drie jaar geleden al zei u in het maandblad Menzo dat u geen nieuwe reeksen meer zou opstarten. Toch verscheen onlangs van uw hand 'Lady S'.

Van Hamme: 'Ik hou er niet mee op. Ik stop wel definitief met 'Thorgal' en 'XIII'. Gewoon omdat ik iets anders wil doen: boeken schrijven, kinderverhalen, theater... Ik hoef me niet langer om het commerciële aspect te bekommeren. Van mijn jongste roman zijn maar negenhonderd exemplaren verkocht, maar ik heb me goed geamuseerd bij het schrijven ervan. Een grotere vrijheid bestaat niet.'

'Mijn laatste 'XIII'-album verschijnt in 2007, want Vance tekent nogal traag. En met 'Kriss van Valnor' heb ik mijn 28ste en voorlaatste Thorgal-album afgeleverd. Er komt dus nog één album van mij. Ik had me voorgenomen ermee op te houden in 2006 en dat doe ik ook. Al was het leuker geweest met het dertigste album te stoppen. Voor mij is de cirkel rond: ik heb het gehad met 'Thorgal'.'

'Trouwens, ook Grzegorz Rosinski wil ervan af. De stijl ligt hem niet meer. In zijn nieuwe serie 'Graaf Skarbek' schildert hij alles rechtstreeks op papier. En dat wil hij voortdoen. Nu, de tekenaars blijven vrij om al die series zelf voort te zetten met een andere scenarist. Zo staat het in het contract. Het enige wat ik eventueel nog blijf doen, is de serie begeleiden. Dat is nu gebeurd met 'Wayne Shelton'. Die serie heeft goed gelopen en het pas verschenen vierde album is door iemand anders overgenomen.'

Uw laatste Thorgal-album geeft nochtans een interessante aanzet: Kriss van Valnor zou een zoon hebben van Thorgal. Doet het geen pijn dit thema zomaar te laten vallen?

Van Hamme: 'Och, daarmee geef ik mijn eventuele opvolger stof voor het vervolg. Maar niets is zeker. Als het aan mij ligt, wordt 'Jolan' (de zoon van Thorgal) de nieuwe hoofdfiguur van de serie, die ook onder die naam zou verschijnen.'

'Met een nieuwe naam wordt het in ieder geval iets nieuws en kan 'Thorgal' in schoonheid eindigen. Want een overname van een serie door andere auteurs is zelden geslaagd. Kijk maar naar 'Robbedoes'.'

Van Hamme: 'Tekenaar Vance wil er alleszins mee doorgaan. Laten we zeggen dat ik als scenarioschrijver in het achttiende album nog zijn definitieve identiteit bekendmaak. Maar dan zit mijn taak erop. Vance kan dan het personage XIII voort gebruiken. Bijvoorbeeld met een spin-off die 'Jones' zou kunnen heten, naar de naam van een van de belangrijkste nevenpersonages.'

'Om volledig te zijn: misschien blijf ik het nieuwe 'Lady S' wel voortzetten. Dat project lag al zes jaar in mijn lade. Op vraag van uitgeverij Dupuis heb ik het bovengehaald. De uitgeverij was op zoek naar een serie die ook als tv-feuilleton zou kunnen lopen, zoals met 'Largo Winch' is gebeurd.'

'Largo Winch' gaf als tv-feuilleton maar een pover resultaat.

Van Hamme: 'Ik heb de scenario's niet gemaakt. Het was een puur commerciële operatie. Als je je rechten verkoopt aan een film- of tv-producent, weet je sowieso dat je werk niet gerespecteerd zal worden. 'Traduttori, traditori', zegt het spreekwoord. Vertalers zijn verraders. Ik had zogenaamd inzagerecht. Ik heb het werk van de acht scenaristen ingezien, mijn advies gegeven en ze hebben er hun gat aan geveegd. Meer stelt zo'n inzagerecht niet voor. Daarom ook mislukken de meeste filmadaptaties van strips: men vraagt niets aan de scenarist. Kijk naar Michel Vaillant, naar Blueberry. Men kan nochtans niet zeggen dat de strip waardeloos zou zijn als leverancier van ideeën.'

'Maar als commerciële stunt was de Largo Winch-tv-serie geslaagd: het was een vorm van promotie, de albums gingen beter verkopen. En ook op technisch niveau was het innoverend: het was de eerste keer dat een Belgische producent iets duurs van die omvang rond kreeg. Voor de rest was het banaal, een soort van moderne 'Starsky en Hutch'.

Wat verleidt u om met zo'n ouderwetse strip als 'Blake en Mortimer' in zee te gaan?

Van Hamme: 'Dat is mijn jeugd. Het is nostalgie. Ik heb net mijn derde 'Blake en Mortimer'-scenario af, en ik heb de geur van die strip nog in mijn neus. Het was overigens de eerste die ik zelf echt las. Ik hou hem graag ouderwets. Nu, waarschijnlijk houdt het met dit derde album ook op. Want het is moeilijk. Mijn eerste, 'De zaak Francis Blake', presenteerde Blake als geheim agent, dat hadden we nog niet gehad. De tweede, 'Bericht uit het verleden', was sciencefiction. De derde wordt archeologie. Wat schiet er dan nog over? Wat er ook van zij, sinds de nieuwe serie is opgestart, zijn er telkens weer 600.000 mensen die hem lezen, in het Frans althans, en de oude albums hebben nog nooit zo goed verkocht als nu. Eerlijk gezegd, ik begrijp het succes niet. Het is een stuntelige strip met complete stoethaspels, die 'handen omhoog' roepen, maar moeten vaststellen dat ze met een pijp aan het mikken zijn. En toch zijn er duizenden lezers die daarop vallen, in deze hypermoderne tijden.'

U bent een naam in de stripwereld. Dat betekent dat mensen van u altijd weer het beste verwachten.

Van Hamme: 'Dat is waar. Ik kan me niet om het even wat permitteren. Ik moet er mijn tijd voor nemen. En om meer tijd te hebben, wil ik me vooral op one-shots toeleggen. Dat is telkens weer iets nieuws. Alsof je je ieder jaar een nieuwe vrouw zou aanschaffen. Niet dat ik dat zou willen. Maar het heeft iets avontuurlijks.'

U werkt ook altijd samen met realistische tekenaars, die niet echt een stempel drukken op uw werk.

Van Hamme: 'Ik houd van realistische tekeningen, omdat ik vind dat de tekening de tekst moet ondersteunen. De tekening mag geen barrière vormen. In de mate dat die tekening helder is, gedocumenteerd, is ze ook een surplus voor het verhaal. Aangezien ik realistische scenario's maak, heb ik ook behoefte aan realistische tekenaars. Zij geven mijn verhaal geloofwaardigheid. Hun stijl mag dus niets karikaturaals hebben.'

Rik PAREIT

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud