Bert Kruismans houdt Belgen spiegel voor met 'België voor beginnelingen'

(tijd) - 'België voor beginnelingen' is een ludiek opgevatte 'inburgeringscursus' voor kandidaat-landgenoten. Het boek van Bert Kruismans en Peter Perceval werd donderdag voorgesteld in het Fakkeltheater in Antwerpen. De bijbehorende theatertournee trapt vrijdag af. 'Als we iemand tegen de schenen stampen, dan is dat maar zo', zegt mediafiguur Kruismans.

'Slimste mens' Bert Kruismans (foto belga) kennen we vooral als wetgever in 'De nieuwe wereld' op Radio 1 en als vaste waarde in 'De Rechtvaardige Rechters' op Canvas. Minder bekend is dat Kruismans ook naam maakt als stand-up comedian. Zo stond hij in 1997 mee aan de wieg van het allereerste Vlaamse collectief van stand-up comedians 'The Comedy Circus', en tekende hij onder meer voor een finaleplaats in Humo's Comedy Cup in 1999 en in 2000.

Voor zijn nieuwste project nam Kruismans de epische taak op zich een doe-het-zelf-integratiecursus klaar te stomen voor kandidaat-landgenoten. Het idee kwam van regisseur Peter Perceval, die wilde inspelen op het thema van de inburgering van migranten. Samen schreven de twee het boek 'België voor beginnelingen', waarin ze op een ludieke wijze een antwoord trachten te geven op alle vragen die mensen zich kunnen stellen als ze de grens oversteken.

Bert Kruismans: 'Perceval was een beetje een visionair toen hij kwam aandragen met zijn idee. Terwijl de discussie over inburgering in Nederland al een tijdje de agenda bepaalt, begint het onderwerp nu ook steeds actueler te worden in België. We hebben sinds kort zelfs een minister van Inburgering! Er wordt ook veel gesproken over het onderwerp, zelfs deze week nog. Immigranten zouden zich moeten aanpassen aan onze waarden en normen. Maar wat zijn die waarden en normen van de Belgen dan? Daar gaan het boek en de show over.'

Zijn die normen en waarden van Belgen dan zo verschillend van die van onze buren? Kan iemand als Herman De Croo, die u opvoert als 'model-Belg', bijvoorbeeld geen 'model-Fransman' of een 'model-Nederlander' zijn?

Kruismans: 'We hebben geen vergelijkende studie uitgevoerd van verschillende landen; dat was ook niet de bedoeling. Maar neem nu Herman De Croo, hij is toch zeer terecht de protocollaire eerste burger van ons land. Hij is geen navelstaarder zoals de Fransman of de Nederlander, hij teert op zijn lokale basis, hij spreekt vlot de drie officiële talen van ons land, meestal door elkaar, hij houdt van eten en drinken en hij heeft gevoel voor decorum. De Croo is de enige echte modelbelg'.

De Belgen maken trouwens geen al te beste beurt in het boek. Ze zijn lui, egoïstisch, en als ze iemand kunnen oplichten, zullen ze dat zeker niet laten. Ik kan me wel betere manieren voorstellen om onszelf voor te stellen aan buitenstaanders.

Kruismans: 'Maar Belgen doen ook veel goede dingen, hoor, en dat wordt ook belicht in het boek. De Belg interpreteert de wet vaak op zijn eigen manier, en dat heeft ook positieve gevolgen. Zo zullen we nooit achter een dictator aanlopen, daarvoor zijn we te eigenzinnig. In de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld was het verzet tegen de deportatie van de joden het grootst in België en Denemarken.'

Kruismans: 'Ik vertel nochtans geen nieuwe dingen, maar wel ondergesneeuwde feiten. Van kindsbeen af krijg je op school een voorstelling van ons koningshuis die totaal niet klopt met de werkelijkheid. Ik kan er ook niet aan doen dat Leopold II in Congo hallucinante dingen gedaan heeft, dat hij genoemd wordt in Britse seksschandaaltjes en dat hij zijn vrouwen graag heel jong lustte. Dat we de propaganda rond ons koningshuis van antwoord dienen, zullen ze in Laken misschien niet graag horen, maar we gaan ook niet zwijgen.'

Wat wil u daarmee bereiken? Want het moet toch allemaal grappig en ludiek blijven?

Kruismans: 'We hadden in vorige voorstellingen al gemerkt dat de Belgen het niet pikken als je de waarheid probeert te vertellen zonder humor. Wat wij proberen te doen, is de mensen op een leuke manier aan het denken zetten. We houden de Belg een spiegel voor, daar komt het op neer. En dat doen we door met een humoristische bril naar onze dagelijkse gebruiken en gewoontes te kijken. We zijn dus geen missionarissen die op de barricades gaan staan.'

De meest karakteristieke eigenschap van een Belg is dat hij altijd iets zal proberen te arrangeren. 'Proberen gaat mee', heet het in het boek.

Kruismans: 'Deze zomer zat er nog een mooi voorbeeld van dat 'proberen gaat mee' in het journaal. Door de wegenwerken aan de Antwerpse ring was de Kennedytunnel tijdelijk afgesloten voor voertuigen breder dan 2 meter. Wat gebeurde er? Nog geen week later had de politie al meer dan 1.600 vrachtwagen- en buschauffeurs betrapt en beboet. Belgen denken: 'Misschien raak ik toch nog door die tunnel, misschien kijkt de politie net de andere kant op. Dat principe hanteert de Belg altijd en overal. Proberen gaat mee.'

Is dat geen huizenhoog cliché? Dat doet iedereen toch overal?

Kruismans: 'Er zit veel waarheid in clichés, ze kloppen vaker dan je denkt. En het ligt niet in onze bedoeling aan te tonen in wat de Belg uniek is, dat is een ander verhaal. Feit is dat de Belg van het omzeilen van de wet een nationale sport heeft gemaakt. Waar elders vind je bijvoorbeeld een land waarin belastingontduikingen en bouwovertredingen de normaalste zaak van de wereld zijn?'

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud