Berlinale 2004 trekt kaart van engagement

(tijd) - De Berlinale 2004 staat voor een groot deel in het teken van het politieke en sociale engagement. Bezorgdheid om wat in de wereld gebeurt, is een lange rode draad door de vele films, lezingen, discussies en evenementen heen die zich de komende twee weken in de Duitse hoofdstad afspelen.

Van een filmfestival wordt verwacht dat het een veelvoud aan actuele thema's aanraakt, maar eigenlijk speelde het festival van Berlijn vorig jaar maar op één enkele snaar: de oorlog in Irak. Geen enkele persconferentie, geen enkel interview, geen enkele babbel langs de rode loper ontsnapte eraan. Iedereen die langs kwam, moest zijn mening geven, en hoe groter de naam, hoe meer de nadruk. De Berlinale haalde er de internationale krantenkoppen mee, en dat heeft blijkbaar een lichtje doen opgaan bij festivaldirecteur Dieter Kosslick.

De oorlog in Irak ligt intussen achter ons en hoewel de situatie nog verre van opgelost is, deelt hij de wereld niet meer zo nadrukkelijk op in twee kampen. Maar dat wil lang niet zeggen dat de Berlinale terug naar vrijblijvender onderwerpen is uitgeweken. Integendeel zelfs, waar Cannes vorig jaar in alle toonaarden benadrukte dat zijn programma lichtvoetig en apolitiek was, trekt de Berlinale meer dan ooit de kaart van het engagement. Het begint al bij de Officiële Competitie, traditioneel de sectie die de meeste aandacht trekt en die dit jaar ingeschat wordt door een jury onder leiding van de Amerikaanse actrice Frances McDormand. Solidariteit, sociale ongelijkheid en de zoektocht naar geluk zetten de toon. Zo verkopen in 'Samaria' van de Koreaanse cineast Kim Ki-Duk tienermeisjes hun lichaam om de overtocht naar Europa te financieren. In Ken Loach' Schotse drama 'Ae Fond Kiss' gaat het dan weer over de spanningen die de relatie tussen een blanke vrouw en een Aziatische man teweegbrengen. De Colombiaanse film 'Maria, eres de gracia' voert een vrouw op die drugs begint te smokkelen om haar gezin een betere toekomst te bieden. En John Boorman pakt het proces van de Zuid-Afrikaanse Apartheid aan met 'Country of My Skull'.

De Berlinale anno 2004 wil een impact maken, en daar zullen romantische drama's zoals Richard Linklaters 'Before Sunset' of Patrice Lecontes 'Confidences trop intimes' weinig aan veranderen. Zelfs Anthony Minghella's romantische oorlogsdrama 'Cold Mountain', de openingsfilm, past perfect in Kosslicks kraam en kan de nodige discussie teweegbrengen. Het festival wordt trouwens afgesloten met de Belgisch-Frans-Spaanse coproductie '25 degrés en hiver' van de Brusselse regisseur Stéphane Vuillet, een tragikomische road movie over een Spaanse man uit Brussel die onderdak biedt aan een Oekraïense vluchtelinge. De Belgische aanwezigheid op de Berlinale beperkt zich overigens volledig tot Franstalige producties, met naast Vuillets regiedebuut ook 'Demain, on déménage' van Chantal Akerman (in de sectie Panorama), Dominique Standaerts 'Hop!' (in het Kinderfilmfest) en 'Comme tout le monde' van Pierre-Paul Renders (als een van de vijf films die Berlijn overneemt van het festival van Rotterdam).

De drang naar politieke thema's laat zich echter lang niet enkel in de Officiële Competitie voelen. Over het algemeen focust het festival zich op twee delen van de wereld die politiek bijzonder geladen zijn: Latijns-Amerika en Zuid-Afrika. Bijna elke sectie bevat titels uit die uithoeken van de aardbol, en het Internationale Forum heeft zelfs tien films van jonge Zuid-Afrikaanse cineasten geselecteerd, aangevuld met de drie uur durende documentaire 'Memories of Rain', die terugkijkt op de strijd tegen apartheid. De sectie Dokumente, die enkel documentaires omvat, uit ook sterk zijn bekommernis om de wereld. In 'Go Further' volgen we bijvoorbeeld hoe acteur Woody Harrelson de Westkust van de States afreist en op creatieve manier zijn landgenoten milieubewustzijn probeert bij te brengen. 'Death in Gaza' is dan weer een blik op de schrijnende situatie van Palestijnse kinderen, oorspronkelijk een project van de Britse tv-journalist James Miller en na diens dood (door Israëlische kogels) afgewerkt door Millers ploeg.

Het festival stoft verder ook 42 films af die vlak na de Tweede Wereldoorlog het propagandadeel van het Marshall Plan kracht moesten bijzetten en brengt een hommage aan de Argentijnse cineast Fernando Solanas (die in de jaren 70 een lastige luis was in de pels van de militaire junta en in zijn nieuwste film 'Memoria del saqueo' de neoliberale globalisering onder de loep neemt). Zelfs de retrospectieve is politiek getint, met zijn verzameling Amerikaanse films uit de late jaren 60 en vroege jaren 70 en zijn veelzeggende titel 'New Hollywood 1967-1976: Trouble in Wonderland'.

Tussen al dat politieke geweld in probeert de Berlinale hier en daar een lichter accent te plaatsen, maar die zijn eerder schaars. In de afdeling 'Berlinale Special' wordt hulde gebracht aan Peter Greenaway en de Italiaanse filmmaker Ermanno Olmi (die allebei present zijn met nieuw werk), krijgen we de gerestaureerde versie van Jacques Demis 'Peau d'âne' te zien en worden drie muziekfilms vertoond (waaronder een liveversie van 'Process', gebracht door John Cale).

Mocht u het allemaal wat ver van uw bed vinden, dan kunt u vanaf dit jaar ook terecht op het internet, want het festival zal alle rode lopers en persconferenties live streamen. Op www.berlinale.de vindt u er alles over.

Het 54ste Filmfestival van Berlijn loopt van 5 tot en met 15 februari.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud