Film over kruisiging Christus leidt tot controverse

(tijd) - 'The Passion of Christ', de fel omstreden film van Mel Gibson, gaat op Aswoensdag wereldwijd in première. De rellen over deze film bewijzen Amerika's religieuze inslag. De nieuwe, explosieve film van Gibson over de kruisiging van Jezus zou antisemitisme aanwakkeren.

Voor 'The Passion of Christ', de nieuwe film van Mel Gibson, wordt geen reclame gemaakt. Geen trailers, geen posters, niets. Het hoeft ook niet. De controverse over het spektakelstuk loopt zo hoog op, dat iedere Amerikaan er van weet. In de eerste week wordt een stormloop op de bioscopen verwacht.

'The Passion of christ' vertelt het kruisigingsverhaal op gruwelijke, bloedige wijze, in het Arameïsch en het Latijn, met ondertiteling. Onder Gibsons regie - en gefinancierd met zijn eigen 25 miljoen dollar - stelt de film de joden voor een groot deel verantwoordelijk voor de dood van Jezus. Toen details over het verhaal vorige zomer uitlekten, kreeg Gibson onmiddellijk het verwijt van antisemitisme. De maker wijst de kritiek fel af.

De rolverdeling tussen de volksgenoten van Jezus in Judea en de Romeinen is al eeuwen onderwerp van intens theologisch debat. Maar Gibson zegt simpelweg 'de waarheid' te vertellen. Het staat zo in de bijbel. Als fundamentalistische born-againkatholiek vat hij die letterlijk op.

Uit alle hoeken behalve die van de evangelische christenen klinkt protest. Slechts een enkeling noemt Gibson zelf een antisemiet. Maar velen vrezen dat zijn absolutistische interpretatie anti-joodse instincten aanwakkert. 'De heftige manier waarop de joden worden neergezet kan - ik benadruk kan - antisemitisme stimuleren', zegt zuster Mary Boys, hoogleraar aan Union Theological Seminary in New York. Zij las het script in een vroeg stadium. Het idee was om met experts uit verschillende geloofsrichtingen een dialoog op gang te brengen.

De regisseur had geen belangstelling. 'Hij zet zichzelf neer als de hoeder van de waarheid, en demoniseert zijn critici. Vanaf het begin toonde hij geen begrip voor de zorgen.' Boys ziet één lichtpuntje: 'Nou ja, hij geeft de holocaust tenminste toe.' Gibsons vader betwijfelde publiekelijk of er wel echt zes miljoen joden stierven onder Hitler, en of het allemaal zo erg was. Van het verzoek van de gematigde christenen en joden om een post scriptum toe te voegen - 'Ga hier niet weg met haat voor het joodse volk' - wilde Mel Gibson niet weten. 'Dat suggereert dat er iets mis is met de film.'

Gibson is lid van een traditionele afscheiding die het Tweede Vaticaans Concilie van 1965 afwijst. Daarin ontsloeg Rome de joden van de schuld aan de kruisiging en vernieuwde de kerk het geloof. Door zijn letterlijke bijbelinterpretatie is Gibson onverwacht de beste vriend geworden van de evangelistische protestanten, de groepen die christelijk rechts vormen in de VS. Zij zijn dolblij met de film en kopen tienduizenden bioscoopkaartjes. Een dominee in Georgia noemde Gibson 'een soort eigentijdse verlosser'.

Onder de joden bestaat zenuwachtigheid, zeker in New York. De joodse gemeenschap telt daar 1,2 miljoen mensen, met veel overlevenden van de holocaust en nabestaanden van de volkerenmoord. Michael Miller, het hoofd van de Jewish Community Relations Council in New York, bemerkt 'bezorgdheid over antisemitische retoriek en actie'. 'Maar geen paniek.' DVH

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud