Media-oorlog kent nieuwe opstoot

(tijd) - De Vlaamse privé-zenders willen een openbare omroep zonder reclame en zonder jaarlijkse dotatieverhoging. Ze vragen bovendien de Vlaamse regering te bepalen wat de VRT wel en niet mag uitzenden. 'Het democratische omroepbestel wordt hier ter discussie gesteld', reageert Tony Mary, de gedelegeerd bestuurder van de VRT. De media-oorlog tussen beide kampen laait daarmee weer in alle hevigheid op.

Na de twisten rond het tijdelijke sportnet Sporza, gaan de Vlaamse commerciële tv-zenders met hun nieuwe voorstellen andermaal in de aanval tegen de VRT. In een document dat de VUM-kranten konden inkijken, eisen de private omroepen een reclamevrije VRT in 2009 en de afschaffing van alle sponsoring. Volgens hen mag dat inkomensverlies niet gecompenseerd worden. De federatie vraagt dan ook de afschaffing van de jaarlijkse dotatieverhoging van de VRT (+4%). De commerciële zenders willen ook meer toezicht en sancties bij de overtreding van regels, staat te lezen. Geert Bourgeois (N-VA), de Vlaamse minister van Media, wordt bovendien gevraagd te bepalen wat de VRT wel en niet mag uitzenden.

Tony Mary, de gedelegeerd bestuurder van de openbare omroep, reageerde furieus op de uitgelekte voorstellen. 'De commerciële zenders willen van de VRT een staatsomroep maken, zoals die in België bestond voor 1989 (jaar van de komst van VTM) of zoals in Oost-Europa. Ik versta niet dat, in een democratie, mensen die zich verantwoordelijk noemen zo'n dingen op papier zetten. Het democratisch omroepbestel wordt hier ter discussie gesteld', zegt hij. Volgens Mary is er geen sprake van een media-oorlog, maar van een maatschappelijk debat. 'Dit is een indicatie van wat sommigen in Vlaanderen willen als medialandschap. Men suggereert dat de openbare omroep geen rol meer heeft', voegt hij eraan toe.

In de komende negen maanden gaat Mary een keer per week 'alle parochiezalen' afdweilen om de Vlamingen zijn versie te geven van een Vlaanderen zonder openbare omroep. Hij heeft daar al een uitvoerig document over klaar. 'Zonder de VRT is er geen Vlaamse media-industrie meer, geen sponsoring meer van kleinere muziekevenementen meer en geen bewaker meer van de Nederlandse taal', meent hij.

De aanval van de Private Omroep Federatie (POF), die in juni werd opgericht door de commerciële zenders, en de tegenaanval van Mary zijn maar de laatste aflevering van de strijd die de openbare omroep en de commerciële zenders met elkaar leveren. In september 2002 leek de 'pax media' even mogelijk en leken beide kampen bereid tot een vreedzame samenwerking, maar sinds verleden jaar laait de ruzie weer op.

De VRT werd in 2003 de onbetwistbare marktleider, mede dankzij het succes van zijn verkiezings- en nieuwsuitzendingen. De VMMa (VTM, Kanaal 2, Jim tv en Q-Music) bezon zich over de tegenaanval. Deze riposte blijkt vandaag tweeledig. Enerzijds probeerde de VMMa haar programmatie aan te passen. Daar plukt ze de eerste vruchten van. De ondertekening van langetermijnovereenkomsten tussen De Televisiefabriek en VTM is daar ook een schakel van. Zo reageerde VTM eveneens op de exclusieve overeenkomst tussen het productiehuis Woestijnvis en de VRT.

Het tweede deel van de tegenaanval is breder. De VMMa zocht en vond bondgenoten om de openbare omroep onder vuur te nemen. De lancering van het tijdelijke sportnet Sporza zette ze tot die samenwerking aan.

In december 2003 gingen de privé-zenders (VMMa, VT4, de regionale zenders en Vitaya) gezamenlijk in de aanval tegen Sporza. Ze hekelden het 'marktverstorend initiatief' van de VRT. Na de verdwijning van het sportnet bleek dat de commerciële omroepen in de zomer nauwelijks kijkers hadden verloren. Aimé Van Hecke, de algemeen directeur televisie bij de VRT, goot toen wat olie op het vuur door een terugkeer van Sporza niet uit te sluiten. 'Wij staan niet afkerig tegenover een terugkeer, al dan niet in een publiek-private samenwerking (PPS)', zei hij toen. De privé-omroepen steigerden.

De vete kende geen zomerreces. In juni werd de POF gevormd. Begin juli dienden de commerciële radiozenders 4FM, Q-Music en de netwerken Topradio en Radio Contact bij de Europese Commissie een klacht in tegen de VRT. Zij menen dat de radio's van de openbare omroep reclameruimte verkopen tegen dumpingtarieven. Twee weken later deed de VMMa hetzelfde tegen de 'onrechtmatige overheidssteun' aan de VRT. Volgens de VMMa bewijst de oprichting van Sporza dat de openbare omroep een te hoge dotatie krijgt om haar opdracht uit te voeren.

Voor Tony Mary krijgt de VRT evenwel niet genoeg geld. In een interview met Het Nieuwsblad liet hij weten dat de openbare omroep tijdens de onderhandelingen over de nieuwe beheersovereenkomst 200 miljoen euro per jaar meer zou vragen. 'De openbare omroep heeft zo'n fikse verhoging nodig. Zo niet kan de VRT niet meegaan met de technologische vernieuwing', legde hij uit.

De twee kampen belaagden elkaar ondertussen ook met het kopen van televisierechten voor sportevenementen. In juni verwierven VTM en VT4 de rechten voor het WK 2006 in Duitsland.

De VRT repliceerde door uit te pakken met de rechten voor Wimbledon (tot 2009) en voor de Olympische Spelen van 2010 en 2012.

De uitgelekte voorstellen van de POF zijn maar een laatste aflevering in een lange strijd. Tony Mary wil het niet over een media-oorlog hebben, maar gezien de eisen van de privé-zenders en de heftigheid van zijn reactie lijkt er weinig hoop dat de strijdbijl op korte termijn opnieuw begraven wordt.

Michaël SEPHIHA

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud